Πλούσιοι και φτωχοί της υγείας

Νοσοκομείο ή ιδιώτης γιατρός; Ένα δίλημμα που φαίνεται να καθορίζεται στη
χώρα μας από… ταξικά κριτήρια. Διαφορές ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις ως
προς τον τύπο των ιατρικών υπηρεσιών που επιλέγονται έδειξε η έρευνα που
πραγματοποίησε στη χώρα μας η Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας με τη συνεργασία
και τη στήριξη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Όπως παρατηρούν οι ερευνητές (Γιάννης Κυριόπουλος, Σουζάνα Γκρέγκορυ, Χαρ.
Οικονόμου) από την επεξεργασία των στοιχείων της έρευνας φάνηκε ότι:

– Οι πλούσιοι δεν προστρέχουν στα νοσοκομεία αλλά κυρίως σε ιδιώτες ειδικούς
γιατρούς, αντίθετα με τους φτωχούς που κάνουν μεγαλύτερη χρήση των δημόσιων
υπηρεσιών υγείας κι αυτό πιθανότατα σχετίζεται και με την κακή υγεία τους.

– Οι φτωχοί χρησιμοποιούν περισσότερο γενικό γιατρό και φάρμακα. Στο
νοσοκομείο πάνε οι μεσαίες ηλικίες, αυτοί με χαμηλή μόρφωση, χαμηλό εισόδημα
και κακή υγεία.

– Οι επισκέψεις σε γιατρούς, οδοντιάτρους και φαρμακεία και οι εισαγωγές σε
νοσοκομεία, αποτελούν τον βασικό πυρήνα των υπηρεσιών υγείας.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας:

– Δεν παρουσιάζονται στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των κατοίκων των
διαφορετικών γεωγραφικών περιφερειών της χώρας ως προς τη χρησιμοποίηση των
υπηρεσιών υγείας, ούτε μεταξύ των δύο φύλων και μεταξύ ασφαλισμένων και μη
ασφαλισμένων για πρωτοβάθμια και νοσοκομειακή περίθαλψη.

– Όσο αυξάνεται η ηλικία, ιδιαίτερα μετά τα 45 έτη, τόσο μεγαλύτερη
παρουσιάζεται η συχνότητα χρησιμοποίησης των υπηρεσιών των γιατρών. Αντίθετα,
οι νεώτερες ηλικίες δεν επισκέπτονται συχνά γιατρούς και φαρμακεία.

– Σε σχέση με την εκπαίδευση και το εισόδημα, η βελτίωση του εκπαιδευτικού
επιπέδου και η αύξηση του εισοδήματος οδηγούν σε μικρότερο αριθμό επισκέψεων.
Αντίθετα, σε όλα τα είδη υπηρεσιών υγείας τα χαμηλότερα εισοδήματα και τα
άτομα κατώτερης εκπαίδευσης εμφανίζουν στατιστικά σημαντικές διαφορές στη
συχνότητα επισκέψεων. Αυτό σημαίνει ότι καταφεύγουν συχνότερα σε γιατρούς,
φαρμακεία και νοσοκομεία αλλά, παραδόξως, όχι και σε οδοντιάτρους.

Και τέλος, τους γενικούς γιατρούς φαίνεται να επισκέπτονται περισσότερο οι
άνδρες σε σχέση με τις γυναίκες.

Αντίθετα, στις εισαγωγές στις ιδιωτικές κλινικές κανένας από τους πιο πάνω
παράγοντες δεν φαίνεται να παίζει κάποιο ρόλο.

Βασικό συμπέρασμα της έρευνας: η ηλικία, η εκπαίδευση, το εισόδημα και το
επίπεδο υγείας αποτελούν τους βασικότερους παράγοντες για τη συχνότητα
χρησιμοποίησης των υπηρεσιών υγείας στην Ελλάδα. Η αύξηση της ηλικίας και η
χειροτέρευση του επιπέδου υγείας συνεπιφέρουν μεγαλύτερη χρησιμοποίηση των
υπηρεσιών υγείας.

Οι ερευνητές

«Αυτό που φαίνεται ξεκάθαρα από την ανάλυση των στοιχείων», λέει η κ. Σουζάνα
Γκρέγκορυ, «είναι ότι οι δημογραφικές και κοινωνικοοικονομικές συνιστώσες,
δηλαδή το κοινωνικό πλαίσιο δραστηριοποίησης του ατόμου καθορίζει τον βαθμό
χρησιμοποίησης των υγειονομικών υπηρεσιών. Τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν το
ζήτημα των κοινωνικών ανισοτήτων σε μείζον ζήτημα της πολιτικής υγείας».

Τα φαρμακεία υποκαθιστούν τις υπηρεσίες υγείας

Το φαρμακείο φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο στην επαφή των πολιτών με τις
υπηρεσίες υγείας, ιδιαίτερα για τις γυναίκες και τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας
και τους ανασφάλιστους, που φαίνεται να βρίσκουν στον φαρμακοποιό
τον…άνθρωπό τους.

Από την έρευνα προκύπτει ότι:

– Οι γυναίκες προσφεύγουν στα φαρμακεία σε μεγαλύτερο βαθμό από τους άνδρες.

– Μέχρι την ηλικία των 45 ετών οι επισκέψεις σε φαρμακεία κυμαίνονται σε
χαμηλά επίπεδα, ενώ αυξάνονται σημαντικά μετά την ηλικία αυτή.

– Η βελτίωση του εκπαιδευτικού επιπέδου και της οικονομικής κατάστασης του
πληθυσμού συμβαδίζει με σημαντική μείωση των επισκέψεων σε φαρμακεία.
Επιπροσθέτως, η απουσία ασφαλιστικής κάλυψης για νοσοκομειακή περίθαλψη
αυξάνει τη χρησιμοποίηση των υπηρεσιών των

φαρμακείων. Αντίθετα, δεν παρατηρούνται στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ
των εχόντων και μη εχόντων ασφαλιστική κάλυψη για πρωτοβάθμια φροντίδα.