Η κατάχρηση έφερε… υπερμικρόβια

Για χρόνια οι γιατροί προειδοποιούσαν, χωρίς ανταπόκριση όπως
αποδεικνύεται- για τις συνέπειες της άσκοπης χρήση αντιβιοτικών από τους
Έλληνες. Το αποτέλεσμα; Τα υπερμικρόβια είναι πραγματικότητα! Και όσο
επιμένουμε να χρησιμοποιούμε- χωρίς λόγο- αντιβιοτικά τόσο πιο «ανθεκτικά»
γίνονται.
![]() |
Η χώρα μας είναι πιά πρώτη στην Ευρώπη, μαζί με την Ισπανία, στην«αντοχή» των
μικροβίων σε θεραπείες με αντιβιοτικά.
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα εξακολουθεί να περιλαμβάνεται στις χώρες εκείνες
όπου το δίκτυο επιτήρησης και καταγραφής της αντοχής των μικροβίων δεν είναι
ακόμη πλήρες.
Πρόσφατα στοιχεία από την Ελληνική Μικροβιολογική Εταιρεία δείχνουν πως ο
πνευμονιόκοκκος δεν ανταποκρίνεται θετικά στην θεραπεία με αντιβιοτικά
(ερυθρομυκίνη και άλλα συγγενή φάρμακα) σε ποσοστό πάνω από 25% των κρουσμάτων
πνευμονίας.
Ανθεκτικός στα αντιβιοτικά κατά 25% είναι και ο στρεπτόκοκκος που προκαλεί την
αμυγδαλίτιδα και άλλες λοιμώξεις. Αντίστοιχα, μια άλλη ομάδα μικροβίων που
εμφανίζονται στα νοσοκομεία, οι ψευδομονάδες δεν γιατρεύονται με αντιβιοτικά
στο 50% των κρουσμάτων!
Τέλος ο σταφυλόκοκκος, που ευθύνεται συχνά για λοιμώξεις στα νοσοκομεία,
παρουσιάζει «αντοχή» που υπερβαίνει το 60%!
Τα αντιβιοτικά
«Η αντοχή των μικροβίων αυξάνεται όσο αυξάνεται και η χορήγηση αντιβιοτικών.
Και είναι γεγονός πως συχνά τα αντιβιοτικά χορηγούνται ακόμη και σε
περιπτώσεις που δεν είναι απαραίτητα», επισημαίνει η κ. Ελένη Γιαμαρέλλου,
λοιμωξιολόγος καθηγήτρια Παθολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και συντονίστρια
της Επιτροπής για την Ορθολογική Χρήση Αντιβιοτικών στον Εθνικό Οργανισμό
Φαρμάκων (ΕΟΦ). Όπως η ίδια τονίζει, «τα τελευταία περίπου δέκα χρόνια, η
χρήση αντιβιοτικών ευρέος φάσματος έχει τετραπλασιαστεί στην Ελλάδα. Αν οι
γιατροί σταματούσαν να δίνουν αντιβιοτικά για κάθε απλή ίωση, η κατανάλωση θα
μπορούσε να μειωθεί κατά 60%».
Οι μισοί Έλληνες τα χρησιμοποιούν ως αντιπυρετικά, ενώ οκτώ στους δέκα έχουν
αντιβιοτικά στο σπίτι «καλού – κακού»! Τα παραπάνω προκύπτουν από δημοσκόπηση
που πραγματοποίησε ο ΕΟΦ για τη χρήση των αντιβιοτικών πριν από περίπου έναν
χρόνο. Από τους 3.000 ανθρώπους που απάντησαν στα σχετικά ερωτηματολόγια, το
80% ανέφερε ότι το τελευταίο εξάμηνο είχε πάρει αντιβιοτικά. Από αυτούς, η
συντριπτική πλειονότητα ήταν ηλικίας από 25 έως 45 ετών. «Άνθρωποι, δηλαδή,
που στην πραγματικότητα δεν έχουν ανάγκη από τα αντιβιοτικά», σχολιάζει η κ.
Γιαμαρέλλου.
Μελέτη Σουηδών
Ανάλογα είναι και τα συμπεράσματα μελέτης Σουηδών επιστημόνων, η οποία
δημοσιεύθηκε πριν από μερικές ημέρες στη Σκανδιναβική Επιθεώρηση Μολυσματικών
Νοσημάτων. Σύμφωνα με τη μελέτη αυτή, η χώρα μας εμφανίζει τη μεγαλύτερη
κατανάλωση αντιβιοτικών ανάμεσα σε 13 χώρες της Ευρώπης (στοιχεία 1997).
Σε κάθε 1.000 κατοίκους της Ελλάδας αντιστοιχούν κάθε χρόνο 1.350 ιατρικές
συνταγές για αντιβιοτικά. Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Ισπανία (με 1.320
συνταγές ανά 1.000 κατοίκους ετησίως). Στην Ισπανία, πάντως, παρατηρείται τάση
μείωσης της χρήσης των αντιβιοτικών (το 1994 η Ισπανία ήταν στην πρώτη θέση με
περισσότερες από 1.500 συνταγές ανά 1.000 κατοίκους).
Οι κεφαλοσπορίνες έχουν σήμερα την πρώτη θέση σε κατανάλωση στη χώρα μας.
Πρόκειται για αντιβιοτικά τα οποία είναι ευρέως φάσματος και γι’ αυτό
χορηγούνται εύκολα για την αντιμετώπιση διαφόρων λοιμώξεων της κοινότητας,
όπως οι ουρολοιμώξεις, οι λοιμώξεις μαλακών μορίων, του αναπνευστικού
συστήματος κ.λπ. Αντίστοιχα αυξητική είναι και η τάση στην κατανάλωση άλλων
αντιβιοτικών, όπως οι μακρολίδες. Το παράδειγμα άλλων ευρωπαϊκών χωρών δεν
φαίνεται να έχει «αγγίξει» τη χώρα μας.
Οι Σκανδιναβοί
Σε όλες τις σκανδιναβικές χώρες η αντοχή των πνευμονιοκόκκων και σταφυλοκόκκων
βρίσκεται ένα βήμα πριν από το 0%.
«Παρά τα εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά, οι χώρες αυτές εξακολουθούν να δρουν
ενάντια στη μικροβιακή αντοχή.
Με πρώτο στόχο την ελαχιστοποίηση της χρήσης των αντιβιοτικών», παρατηρεί η κ.
Γιαμαρέλλου αναφέροντας το χαρακτηριστικό παράδειγμα της Φινλανδίας: «Το 1997
παρατηρήθηκε στη χώρα αντοχή του στρεπτόκοκκου στις μακρολίδες. Τα μέτρα που
ελήφθησαν είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωση της χρήσης αυτών των αντιβιοτικών κατά
50%. Αυτόματα μειώθηκε στο μισό και η αντοχή τού στρεπτόκοκκου».
Οι Σουηδοί παιδίατροι δεν χορηγούν αντιβιοτικά με την πρώτη επίσκεψη. Σύμφωνα
με το ειδικό πρόγραμμα που εφαρμόζεται στη χώρα, είναι υποχρεωμένοι να
ξαναδούν το παιδί ύστερα από 48 ώρες (χωρίς οικονομική επιβάρυνση για τους
γονείς) και εφόσον η λοίμωξη επιμένει τότε μόνο θα χορηγήσουν αντιβιοτικά.
Δίκτυο επιτήρησης της χρήσης των αντιβιοτικών
Ένα δίκτυο επιτήρησης της χρήσης των αντιβιοτικών αναλαμβάνει για πρώτη φορά
δράση σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρόκειται για το πρόγραμμα ESAC (European
Surveillance of Antimicrobial Consumption – Ευρωπαϊκή Επιτήρηση Κατανάλωσης
Αντιμικροβιακών Φαρμάκων) που θα διαρκέσει δύο χρόνια. Στη χώρα μας θα
πραγματοποιηθεί με τη συνεργασία του ΕΟΦ. Μέχρι τον ερχόμενο Σεπτέμβριο η χώρα
μας θα πρέπει να έχει ολοκληρώσει την καταγραφή της κατάστασης από το 1997
μέχρι σήμερα. Και θα είναι η πρώτη επίσημη και συνολική καταγραφή της
κατανάλωσης αντιβιοτικών, τόσο στην κοινότητα όσο και στα νοσοκομεία. Όπως
προκύπτει από τα μέχρι στιγμής δεδομένα, αρκετές είναι οι ελλείψεις στη
συγκέντρωση στοιχείων που αφορούν στον πνευμονιόκοκκο, αλλά και σε άλλα
παθογόνα μικρόβια.
«Τον Οκτώβριο θα ξεκινήσει, στα πλαίσια του ESAC, μια μελέτη την οποία θα
ακολουθήσουν οι δράσεις για την αντιμετώπιση της αντοχής των μικροβίων κυρίως
με μείωση της κατανάλωσης των αντιβιοτικών», αναφέρει η κ. Γιαμαρέλλου, που
είναι η εκπρόσωπος της Ελλάδας στο πρόγραμμα.
LINKS:
* www.fedesa.be/Antibio/Visby/Visby.htm














