ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΣΕΚΟΥΡΑ «Κάνω τους εφιάλτες μου τέχνη»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά  |
 |
|
Η Βασιλική Τσεκούρα ανάμεσα στις «Κόρες του Ρήνου», τα 17 παλιά πλυντήρια |
Ούτε ένα, ούτε δύο, αλλά δεκαεπτά παλιά πλυντήρια ρούχων κρέμονται από την
οροφή του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης. Οι πόρτες τους ανοιχτές, μοιάζουν
με στόματα έτοιμα να βγάλουν κραυγές. Είναι οι «Κόρες του Ρήνου», το πλέον
πρόσφατο έργο της γλύπτριας Βασιλικής Τσεκούρα με τίτλο εμπνευσμένο από την
«Τετραλογία» του Βάγκνερ. «Γεννήθηκε» πριν από λίγες μέρες μέσα στον
βιομηχανικό χώρο του μουσείου, ειδικά για τις ανάγκες της πρώτης μεγάλης
έκθεσής της στην Ελλάδα (έχει κάνει δύο ακόμη ατομικές στο παρελθόν στην
Αθήνα) και αφού συγκεντρώθηκαν τα απαραίτητα… υλικά από μάντρες και
παλιατζήδικα.
«Οι ήχοι των πλυντηρίων του σπιτιού μου, μού είχαν γίνει έμμονη ιδέα»,
εξηγεί στα «ΝΕΑ» η καταξιωμένη στη Γαλλία, Ελληνίδα καλλιτέχνις. «Ακόμα κι
όταν δεν λειτουργούσαν νόμιζα ότι δούλευαν συνέχεια. Μου είχαν γίνει εφιάλτης.
Η ροή του νερού ήταν κάτι που πάντα με ενδιέφερε και έτσι άρχισα να σκέφτομαι
πως θα μπορούσα να συνθέσω όλους τους ήχους της μηχανής και του νερού».
Αποτέλεσμα; Τα πλυντήρια, που κρέμονται από το μαύρο (χάρη σε ένα ειδικό
νάιλον) ταβάνι, που παραπέμπει στο σκοτάδι του βυθού…«ψιθυρίζουν».
«Πρόκειται για πραγματικούς ήχους πλυντηρίων, που ξεκινούν σε διαφορετικές
στιγμές και τόνους, ώστε να δημιουργείται μια μουσική σύνθεση περίπου 20
λεπτών. Δεν φιλοδοξώ να γίνω μουσικός και δεν θα είχα καταφέρει να συνθέσω
αυτό το κομμάτι, χωρίς τη συμβολή των μουσικών του Studio 19».
Ένα παιχνίδι ανάμεσα στη ζωή, την κίνηση και τον θάνατο, τον θάνατο και την
ελπίδα χαρακτηρίζει τις «κατασκευές», όπως χαρακτηρίζει η ίδια τα έργα της,
που είναι καμωμένα συνήθως από μέταλλο, συρματόπλεγμα, πλαστικό, καθρέφτες και
απλώνονται στον χώρο. Κοινό τους στοιχείο το νερό. Γιατί; «Γεννήθηκα στη
Θεσσαλονίκη, δίπλα στη θάλασσα. Και μόνον η ιδέα της με εντυπωσίαζε. Δεν
έβλεπα ποτέ την ωραία, την τουριστική της όψη, αλλά τη μαύρη, την ταραχώδη,
την απειλητική. Και πιστεύω πως τελικά πρέπει να χρησιμοποιούμε και να
συνδυάζουμε στην τέχνη τα στοιχεία που έχουν επιλεχθεί από τη μνήμη μας για να
δημιουργήσουμε έναν καινούργιο κόσμο».
Το νερό «ρέει» σε ολόκληρη την έκθεση και συνδέει τα άλλα τρία έργα της
έκθεσης «Επί τόπου», που τιτλοφορήθηκε έτσι διότι η Βασιλική Τσεκούρα
δημιούργησε τα έργα της (τέσσερις εγκαταστάσεις και τρία σχέδια) στον χώρο του
μουσείου. Δύο νεροχύτες «εγκλωβισμένοι» σε πλέξιγκλας αποτελούν τη δεύτερη
ολοκαίνουργια κατασκευή της διαστάσεων 2Χ1,70 μ. «Στο επάνω μέρος καμπυλωτά
σίδερα παραπέμπουν στο κύμα. Μπορεί να μη θυμίζουν κύματα, αλλά για μένα έτσι
εκφράζονται, με τρόπο αναρχικό. Από το κάτω μέρος βγαίνει το κύμα με τη μορφή
συρματοπλέγματος, σα να απεικονίζεται μια διαφορετική του φάση».
Όσο για τον τίτλο του; «Δεν έχει τίτλο, όπως και τα περισσότερα έργα μου. Δεν
είμαι δυνατή στους τίτλους. Δεν με ενδιαφέρει να εξηγώ. Στις κατασκευές μου
υπάρχει το μη πραγματικό, που δεν θέλω ούτε να το αποσαφηνίσω, ούτε να το
φτάσω σε ακραίες καταστάσεις».
Πλαστικοί καθρέφτες και εκλογικά παραβάν που αιωρούνται από το ταβάνι
είναι η πρώτη ύλη για το τρίτο έργο της έκθεσης, που δημιουργήθηκε πριν από
2,5 χρόνια και συνανήκει στη γλύπτρια και το FRAC της Νάντης (Περιφεριακό
Ίδρυμα Σύγχρονης Τέχνης). Αν και έχει επανεκτεθεί, όπως και το επόμενο, η
Βασιλική Τσεκούρα «τους δίνει συνέχεια και μια άλλη δυνατότητα. Δεν ξέρω αν
τούτη η κατασκευή απεικονίζει ένα πλοίο ή ένα διαστημικό όχημα. Σίγουρα
πρόκεται για ένα τοπίο που έχει σχέση με καταστάσεις γήινες και συνάμα
διαστημικές. Με τα παραβάν δεν θέλω να δώσω ένα πολιτικό μήνυμα. Απλώς
παρατηρώ τον άνθρωπο που από τη μία καλείται να πάρει αποφάσεις και από την
άλλη είναι μόνος σε ένα αβέβαιο κόσμο».
Μεταλλικοί πάγκοι, που έχουν τυλιχτεί σε μεταλλικά δίχτυα, πλαστικοί ιμάντες,
και καθρέφτες θυμίζουν θεατρικά καμαρίνια που βούλιαξαν στη θάλασσα αποτελούν
το τέταρτο έργο της γλύπτριας, που φιλοτέχνησε το 2001. «Με συγκινούν οι
καθρέφτες. Εκφράζουν το πέρασμα του ανθρώπου και τη στάση του διά μέσου των
αιώνων και παράλληλα την αντανάκλαση της θάλασσας. Τούτα τα καμαρίνια μοιάζουν
σα να έχουν βουλιάξει, αλλά τα δίχτυα να προσπαθούν να τα ανασύρουν και πάλι.
Και πάνω από όλα το κύμα-συρματόπλεγμα που μπλέκεται με εκατοντάδες ηλεκτρικά
καλώδια με νέον».
Από την έκθεση όμως δεν θα μπορούσαν να λείπουν τα νέα μεγάλων
διαστάσεων σχέδια καμωμένα με σινική μελάνη, τεχνική με την οποία ασχολήθηκε
από πολύ νωρίς στην καλλιτεχνική της ζωή η Βασιλική Τσεκούρα. «Και σε τούτα τα
έργα κυριαρχεί το νερό, καθώς η σινική μελάνη βγαίνει από οργανικά στοιχεία
της θάλασσας», εξηγεί.
Όσο για την καλλιτεχνική της συγκατοίκηση στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης
με την έκθεση αρχιτεκτονικής που ασχολείται με το θέμα της παρακολούθησης;
«Είναι ωραία ιδέα. Έχει σχέση με το έργο και κυρίως τα σχέδιά μου, που έχουν
πολεοδομικό χαρακτήρα. Δεν ξέρω όμως ακόμη τι θα εκτεθεί».
«Παρασύρθηκα από την απόσταση»
Η Βασιλική Τσεκούρα δεν είναι ιδιαίτερα γνωστή στο ελληνικό φιλότεχνο κοινό.
«Παρασύρθηκα από την απόσταση», υποστηρίζει. «Εξάλλου δεν με απασχόλησε και
πολύ». Δεν έχει μετανιώσει που εγκαταστάθηκε στο Παρίσι διότι όπως λέει «δεν
θα είχα κάνει την ίδια καριέρα, δεν θα μπορούσα να έχω αναπτύξει την ίδια
καλλιτεχνική δραστηριότητα. Στη Γαλλία υπάρχουν πράγματα αδιανόητα στην
Ελλάδα. Πολιτιστικά κέντρα, περιφερειακά μουσεία…. Εδώ ο μόνος χώρος για
τους καλλιτέχνες είναι οι γκαλερί. Δεν τις μειώνω, αλλά έχουν εμπορικό
χαρακτήρα».
Η σχέση της με το χρήμα; «Με ενδιαφέρει το οικονομικό. Μπορώ όμως να
εγκαταλείψω τα πάντα για να προσπαθήσω για μια ιδέα. Για παράδειγμα τα έργα
μου είναι μεγάλα, δύσκολα να τοποθετηθούν σε ένα σπίτι. Θα μπορούσα να τα κάνω
μικρά για να πωλούνται ευκολότερα. Τα περισσότερα από τα μικρά έργα δεν με
συγκινούν όμως. Για μένα σημασία έχει να εκφράζεται το συγκινησιακό στοιχείο,
αν είναι υπαρκτό στη δουλειά μου».
INFO
Η έκθεση της Βασιλικής Τσεκούρα «Επί τόπου» εγκαινιάζεται την Τρίτη 18 Ιουνίου
(8 μ.μ.) στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (λεωφ. Καλλιρρόης και Α. Φραντζή,
τηλ. 010-9242.111) και θα διαρκέσει έως τις 25 Αυγούστου. Είσοδος ελεύθερη.
Google news
