Ο Μεγάλος Αδελφός ακούει και διαβάζει

Κρύβεται τελικά ή όχι ο Μεγάλος Αδελφός στο Διαδίκτυο και στα κινητά
τηλέφωνα; Όσο κι αν το Ίντερνετ αφήνει την εντύπωση της ανωνυμίας, «ίχνη» των
χρηστών μπορούν να καταγραφούν ανά πάσα στιγμή.

«Ανοιχτό βιβλίο» είναι τα μηνύματα στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο για όσους γνωρίζουν από υπολογιστές. Δυσκολότερη η παρακολούθηση των συνδιαλέξεων στα κινητά τηλέφωνα, αν και με τη σύγχρονη τεχνολογία τίποτα δεν είναι ανέφικτο…

Ο μεσάζων, γνωστός και με το όνομα server, κάνει το περιεχόμενο του
ηλεκτρονικού ταχυδρομείου να μοιάζει με ανοιγμένο γράμμα. Οποιοσδήποτε έχει
πρόσβαση στον server, μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανοίξει και να δει ποιος
στέλνει μήνυμα σε ποιον και τι ακριβώς λέει το περιεχόμενο του μηνύματος.
Μοναδική δικλίδα ασφαλείας μέχρι στιγμής, τα προγράμματα κρυπτογράφησης που
έχουν αναπτυχθεί. Την ίδια στιγμή, ο server «αποκαλύπτει» τις σελίδες του
Διαδικτύου που έχουν επισκεφθεί οι χρήστες που συνδέονται με αυτόν και εδώ δεν
υπάρχει ακόμη μέθοδος…. κρυπτογράφησης.

Τουλάχιστον δύο εύκολοι τρόποι υπάρχουν για να παρακολουθεί κάποιος τρίτος τις
κινήσεις που γίνονται από συγκεκριμένους χρήστες στο Διαδίκτυο. «Μπορεί κανείς
να τοποθετήσει στο πίσω μέρος του υπολογιστή μία ειδική συσκευή, ένα βύσμα, το
οποίο δεν φαίνεται, και να έχει πρόσβαση σε όσα βλέπει κάθε στιγμή στο
Ίντερνετ ο χρήστης του υπολογιστή», εξηγεί ο κ. Γιώργος Επιτήδειος, πρόεδρος
της Ένωσης Ελλήνων Επαγγελματιών Ίντερνετ. «Ο δεύτερος τρόπος είναι με τα
λεγόμενα σνίφερ. Πρόκειται για λογισμικό που συγκεντρώνει τα δεδομένα από τον
κάθε υπολογιστή και τα αποστέλλει σε εκείνον που το τοποθέτησε».

Γεγονός είναι πάντως, ότι στο επίπεδο μιας ολόκληρης χώρας η συλλογή και
κυρίως η παρακολούθηση ενός τεράστιου όγκου πληροφοριών παρουσιάζει δυσκολίες.
«Η κυβέρνηση της Αμερικής έχει αναπτύξει ένα σύστημα, το Κάρνιβορ, το οποίο
όμως δεν έχει ολοκληρωθεί. Τέτοια συστήματα, επειδή δεν είναι δυνατόν να
φυλάσσουν όλα τα μηνύματα που ανταλλάσσονται, λειτουργούν με λέξεις-κλειδιά»,
λέει ο κ. Επιτήδειος. Και εξηγεί ότι «τις λέξεις-κλειδιά προσδιορίζουν αυτοί
που φτιάχνουν τα αντίστοιχα προγράμματα. Όταν εντοπιστεί μία τέτοια λέξη σε
ένα μήνυμα, τότε κρατείται. Και πάλι όμως, βάση ποίων κριτηρίων θα
προσδιοριστούν αυτές οι λέξεις;».

Υπολογίζεται πάντως ότι ένα Dictionary Computer, για κάθε 1 εκατομμύριο
μηνύματα θα βρει κατά μέσον όρο 6.500 «ύποπτα» ή «αξιοπρόσεκτα» μηνύματα. Από
αυτά, μόνο 1.000 θα κριθούν ως αξιόλογα, και τελικά μόλις δέκα θα φθάσουν σε
κάποιον άνθρωπο για επιπλέον μελέτη και επεξεργασία.

Δυσκολότερη είναι η παρακολούθηση των τηλεφωνικών συνδιαλέξεων μέσω κινητών,
καθώς λίγοι είναι εκείνοι που γνωρίζουν την τεχνολογία της κινητής τηλεφωνίας,
σε σύγκριση πάντα με τους γνώστες των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Η διαδικασία
της παρακολούθησης μιας συνδιάλεξης είναι περίπλοκη. «Το κάθε κινητό
λειτουργεί σε μία συχνότητα. Την ίδια στιγμή έχει μέσα, ένα ευαίσθητο ρολόι,
που στέλνει δεδομένα σε κλάσματα δευτερολέπτου. Αυτά τα ρολόγια είναι
διαφορετικά ρυθμισμένα στο κάθε κινητό. Υπάρχει συσκευή που μπορεί να
παρακολουθεί όλες τις συνδιαλέξεις που γίνονται σε μία περιοχή, να στέλνει τα
δεδομένα σε έναν υπολογιστή όπου και αποκωδικοποιούνται.

Στη χώρα μας, πάντως, η παρακολούθηση των τηλεφωνικών συνδιαλέξεων και του
ηλεκτρονικού ταχυδρομείου είναι παράνομη, εκτός αν πραγματοποιείται κατόπιν
εισαγγελικής εντολής.

Εν τούτοις, όπως αναφέρεται σε έκθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Echelon,
στην Ελλάδα παρακολουθούνται οι επικοινωνίες μεταξύ κρατικών φορέων, καθώς και
εκείνες με το εξωτερικό. Σε χώρες της Ευρώπης, όπως η Δανία, η Φινλανδία, η
Γαλλία, η Ιταλία, η Ολλανδία, η Σουηδία και η Ισπανία παρακολουθείται μέρος
και των ιδιωτικών συνδιαλέξεων.