Το «μουσικό» Ίντερνετ ευνοεί τις πωλήσεις cd

Κάποτε το Napster θεωρούταν η μεγαλύτερη απειλή για τη μουσική βιομηχανία. Το ίδιο συμβαίνει τώρα και με τους επιγόνους του, Gnutella και Kazaa. Μία έρευνα όμως, έρχεται να αποδείξει ότι τα προγράμματα αυτά μάλλον ευεργετικά λειτουργούν

Όταν οι εταιρείες δίσκων στρίμωξαν στη γωνία το… ταπεινό Napster (πρόγραμμα
ανταλλαγής μουσικών δεδομένων μέσω Ιντερνέτ) η μουσική βιομηχανία διετείνετο
ότι το μόνο που την ενδιέφερε ήταν να προστατεύσει τα κέρδη δημιουργών και
εταιρειών. Εάν η μουσική «κατεβαίνει» τζάμπα μέσω Ίντερνετ, υποστήριζαν, τότε
θα μειώνονταν οι πωλήσεις τους.

Ακόμη όμως κι αν το συμπέρασμα μοιάζει λογικό σε μας, τα αποτελέσματα της
έρευνας που έκανε η εταιρεία Jupiter Research στις αρχές Μαΐου για τις
συνήθειες 3.319 Αμερικανών χρηστών προγραμμάτων ελεύθερης ανταλλαγής δεδομένων
καταδεικνύουν ακριβώς το αντίθετο: oι άνθρωποι που χρησιμοποιούν προγράμματα
επί μονίμου βάσεως (όπως το Napster) έχουν την τάση να ξοδεύουν περισσότερα
χρήματα στη μουσική απ’ ό,τι οι μη χρήστες.

Το «νέο» προκάλεσε βέβαια τις αναμενόμενες αντιδράσεις στους κύκλους των
ειδημόνων της δισκογραφίας, οι οποίοι με τη σειρά τους έχουν τα δικά τους
επιχειρήματα αμφισβητώντας ουσιαστικά το αποτέλεσμα της Jupiter.

Συγκεκριμένα, η πρόεδρος της παντοδύναμης RIAA (Ένωση Δισκογραφικών
Εταιρειών Αμερικής) Χίλαρι Ρόζεν, η πιο σκληρή και δυνατή αντίπαλος του
Napster (και ανάλογων προγραμμάτων), δήλωνε στην αρχή της χρονιάς ότι εκτός
από τις δυσμενείς οικονομικές συνθήκες και τις συνέπειες της 11ης Σεπτεμβρίου,
ήταν και τα προγράμματα ανταλλαγής δεδομένων που μείωσαν τις πωλήσεις το 2001
σε ένα ποσοστό μεταξύ 5% και 10%.

«Όταν το 23% των ερωτηθέντων σου απαντούν ότι δεν αγοράζουν πια μουσική γιατί
την κατεβάζουν ή την αντιγράφουν δωρεάν, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε το
δεδομένο», έλεγε τις προάλλες.

Έρευνα εναντίον έρευνας. Δύο αντίθετα στρατόπεδα που πολεμούν να αποδείξουν
του λόγου τους το αληθές. Και το αποδεικνύουν ο καθένας με το δικό του
ερωτηματολόγιο, με τις δικές του μεθόδους (μήπως σας λέει κάτι αυτό;).

«Είναι δύσκολο να μελετήσει κανείς τις καταναλωτικές συνήθειες των
αγοραστών μέσα σε ένα μεγάλο χρονικό διάστημα» είναι η άποψη του αναλυτή
δεδομένων Ράιαν Τζόουνς. «Οι καταναλωτές έχουν την τάση να απαντούν γι’ αυτά
που έχουν κάνει το τελευταίο διάστημα. Είναι καλύτερο, λοιπόν, να τους ρωτάς
για γεγονότα-σταθμούς που συνέβησαν πρόσφατα, αλλιώς κινδυνεύεις να οδηγηθείς
σε λάθος συμπεράσματα».

Η έρευνα της Jupiter πάντως λέει ότι το 34% των καταναλωτών που κατεβάζουν
δωρεάν μουσική στο Ίντερνετ απάντησαν ότι ξοδεύουν περισσότερα χρήματα από
τότε που ανακάλυψαν τα προγράμματα αυτά και μόνο ένα 15% παραδέχθηκε ότι
ξοδεύει λιγότερα. Και το 50% των ερωτηθέντων χρηστών Kazaa, Morpheus και
Gnutella είπαν ότι οι καταναλωτικές τους συνήθειες στη μουσική δεν
επηρεάσθηκαν καθόλου.

Τραγέλαφος; Ο καθένας πιστεύει αυτό που θέλει και πορεύεται…

Βέβαια, αν δούμε τα πράγματα από μια απόσταση, συνειδητοποιούμε ότι το
απεγνωσμένο επιχείρημα της δισκογραφίας που διατείνεται ότι δεν πρέπει να
ανταλλάσσεται ελεύθερα η μουσική στο Διαδίκτυο, μοιάζει εξαιρετικά με εκείνο
της προ-ψηφιακής εποχής, όταν στα 1908 το αμερικανικό εφετείο αποφάσιζε αν οι
εταιρείες δίσκων εδικαιούντο να… τσαλαβουτήξουν στα υπέρογκα κέρδη των
καταστροφικών (για τις εταιρείες) μηχανικών πιάνων.

Με άλλα λόγια, το γεγονός ότι οι δισκογραφικές εταιρείες αδυνατούν να
προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα, δεν μας εκπλήσσει ιδιαίτερα. Κάνουν δε τα
αδύνατα δυνατά να πείσουν τους καταναλωτές ότι είναι δικό τους το πρόβλημα και
όχι των ίδιων. Πάντα το ίδιο δεν συνέβαινε; Όπως όμως λέει και ο αναλυτής
δεδομένων Ράιαν Τζόουνς, «όσα δικαστήρια και να γίνουν, όσα Napster και να
μπουν στην άκρη, τόσα και άλλα τόσα θα γεννηθούν. Και ώσπου να κλείσουν τα
κενά του νόμου, η μουσική βιομηχανία θα συνεχίζει να χάνει λεφτά, ενώ θα
μπορούσε να κερδίζει».

Πτώχευση με το στανιό

Ύστερα από έναν δικαστικό μαραθώνιο και μια μακρά περίοδο… ψυχορραγήματος,
το Napster, το πρώτο ιντερνετικό πρόγραμμα ανταλλαγής μουσικών αρχείων που
έφερε τα πάνω κάτω στη μουσική βιομηχανία, κατέθεσε αίτηση χρεοκοπίας. Η
απόφαση είναι μέρος μιας συμφωνίας που ανακοινώθηκε τον προηγούμενο μήνα, κατά
την οποία η γερμανική εταιρεία Bertelsmann συμφώνησε να αγοράσει όλα τα
περιουσιακά στοιχεία του Napster έναντι 8 εκατ. δολαρίων. Εάν συμφωνήσει το
δικαστήριο, τότε το Napster θα γίνει θυγατρική εταιρεία του γερμανικού
κολοσσού ο οποίος στηρίζει την ιντερνετική εταιρεία οικονομικά από τον
Οκτώβριο του 2000. «Τις επόμενες εβδομάδες, η Bertelsmann θα βοηθήσει το
Napster να ξαναοργανώσει τα οικονομικά του κι έτσι θα του δώσει την ευκαιρία
να συνεχίσει τη διαδικασία μετατροπής του σε νόμιμη εταιρεία ανταλλαγής
δεδομένων προς όφελος των καλλιτεχνών και των ακροατών επίσης», είχαν πει οι
ιδρυτές του Napster τον προηγούμενο μήνα.