Έρχονται οι χρυσοθήρες των αστεροειδών!
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
9 λεπτά  |
 |
|
Ο Νίκος Πράντζος πιστεύει πως η δίψα για έρευνα και για νέες πηγές ορυκτών |
Διαπίστωση 1η: Αν υπάρχει κάποιος που να νομίζει ότι σε μερικές δεκαετίες θα
παρατήσουμε τις γαλάζιες θάλασσες, τις αμμουδιές, τα ωραία βουνά, το ψάρεμα
και ό,τι άλλο ευχαριστεί τον καθένα μας, για να αρχίσουμε να περιπλανιόμαστε
στη μαυρίλα του Διαστήματος, τότε μάλλον χρειάζεται δέσιμο.
Διαπίστωση 2η (και βελτιωμένη): Αν υπάρχει πάλι κάποιος που να νομίζει ότι από
τη στιγμή που αποκτήσουμε την τεχνογνωσία θα καθήσουμε να λιαζόμαστε στις
παραλίες αντί να κυνηγάμε αστεροειδείς που «κρύβουν» χρυσάφι αξίας 1 τρισ.
δολαρίων (!), τότε χρειάζεται κάτι παραπάνω από δέσιμο!
Μα, καλά, ένας αστεροειδής μπορεί να είναι τόσο πολύτιμος; Είναι δυνατόν να
ξέρουμε ότι εκεί πάνω περιφέρεται ένα διαστημικό Ελ Ντοράντο και εμείς να
καθόμαστε και να παρακαλάμε μη μας πέσει κάποιος απ’ αυτούς τους βράχους στο
κεφάλι; «Οι αστεροειδείς έχουν μέσα τους πολλά μέταλλα που θα μπορούσαν να
αποδειχθούν πολύτιμα για το μέλλον του ανθρώπου στο Διάστημα αλλά και πάνω στη
Γη. Αυτά είναι ο σίδηρος, το νικέλιο, ο ψευδάργυρος, το αλουμίνιο και το
τιτάνιο. Οι αστεροειδείς έχουν ακόμα όλα τα μέταλλα της ομάδας του χρυσού,
όπως είναι το ιρίδιο, ο άργυρος και ο λευκόχρυσος», λέει στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής
Αστροφυσικής Νίκος Πράντζος, ο οποίος εργάζεται στο Ινστιτούτο Αστροφυσικής
του Παρισιού.
Ο Έλληνας επιστήμονας στο βιβλίο του με τίτλο «Η Περιπέτεια του
Μέλλοντος» (Εκδόσεις Δρομέας) περιγράφει όλα τα σενάρια που αναφέρονται στο
μέλλον του ανθρώπου στο ηλιακό μας σύστημα. Να λοιπόν γιατί προς στιγμήν
αρχίσαμε κι εμείς να σκεφτόμαστε διάφορα.
Μιας και είπαμε για τους αστεροειδείς, θα πρέπει να ξέρουμε ότι αυτά τα σώματα
που περιφέρονται κατά χιλιάδες ανάμεσα στις τροχιές του Δία και του Άρη θα μας
κάνουν απ’ ό,τι φαίνεται, ύστερα από λίγες δεκαετίες, να αφήσουμε τη Γη και να
πάμε να τα κυνηγήσουμε. Ο κ. Ν. Πράντζος εξηγεί ότι προς το παρόν δεν
αντιμετωπίζουμε έλλειψη μετάλλων. Τα αποθέματα μας βγάζουν για αρκετά χρόνια.
«Όμως επειδή η εξόρυξη και η επεξεργασία τους επιβαρύνουν σε μεγάλο βαθμό το
περιβάλλον, κάποιοι πρότειναν να σταματήσουμε να αναζητούμε τα μέταλλα εδώ και
να βρούμε τρόπους να τα αντλήσουμε από τους αστεροειδείς».
Αναζήτηση ενέργειας στη Σελήνη
 |
|
Τις επόμενες δεκαετίες μάλλον δεν θα καταφέρουμε να φτιάξουμε διαστημικές |
Στους αστεροειδείς ουσιαστικά δεν υπάρχει βαρύτητα. Δηλαδή μια διαστημοσυσκευή
μπορεί να προσκολληθεί εύκολα πάνω σε ένα τέτοιο σώμα και εξίσου εύκολα να
φύγει. Δεν είναι σαν τη Γη που η βαρύτητα σε κρατάει κάτω λες και είσαι στον
πάτο του πηγαδιού. Το θέμα όμως είναι με τι όχημα θα μπορέσουμε να πάμε εκεί.
Όλοι οι πύραυλοι που στείλαμε στο Διάστημα μέχρι τώρα κινούνταν με χημικά
καύσιμα και δεν ήταν αρκετά γρήγοροι για να προλάβουν έναν αστεροειδή.
«Να φτιάξουμε βάσεις στη Σελήνη και να επιχειρήσουμε από εκεί να τους
προσεγγίσουμε», υποστηρίζουν κάποιοι άλλοι ειδικοί. Όμως ακόμα και αυτό δεν
είναι απλή υπόθεση. Το διαστημικό περιβάλλον είναι αφιλόξενο. «Ο ανθρώπινος
οργανισμός έχει δείξει δυσκολίες προσαρμογής», λέει ο κ. Νίκος Πράντζος. «Οι
Ρώσοι κοσμοναύτες που έμεναν στον ΜΙΡ ξέρουμε ότι παρουσίαζαν προβλήματα στη
λειτουργία της καρδιάς, είχαν έλλειψη σε ασβέστιο, τα κόκαλά τους γίνονταν πιο
εύθραυστα και οι μυες ατροφούσαν».
Εκείνοι όμως που υποστηρίζουν την ιδέα των σεληνιακών βάσεων επιμένουν. Λένε
πως όταν θα έχουν εξαντληθεί τα ορυκτά αποθέματα στη Γη, μια διαστημική βάση
στη Σελήνη θα ήταν χρήσιμη για να εγκαταστήσουμε τους συλλέκτες που θα μας
βοηθήσουν να εκμεταλλευτούμε την ηλιακή ενέργεια. Εκεί άλλωστε υπάρχει και ο
απαιτούμενος χώρος.
Φανταστείτε ότι αν θέλαμε να τροφοδοτήσουμε με ηλιακή ενέργεια μια πόλη σαν
την Αθήνα θα έπρεπε να στήναμε συλλέκτες σε όλη την έκταση της Αττικής. Χώρια
που μια πυκνή διάταξη συλλεκτών θα επηρέαζε το μικροκλίμα της περιοχής που θα
βρίσκονταν.
Από την άλλη πάλι πλευρά, η επιφάνεια της Σελήνης έχει μαζέψει τεράστιες
ποσότητες ενός στοιχείου (ισότοπου) που λέγεται Ήλιο3. Το στοιχείο αυτό
χρησιμεύει για τη δημιουργία ενέργειας από την πυρηνική σύντηξη (που ελπίζουμε
να ελέγξουμε τα επόμενα 30-40 χρόνια) και προέρχεται από τον ηλιακό άνεμο ο
οποίος εκατομμύρια χρόνια τώρα βομβαρδίζει το φεγγάρι.
Το Ήλιο3 λοιπόν θα μπορούσε να καλύψει τις ενεργειακές ανάγκες της Γης για
εκατοντάδες χρόνια. Επομένως τι κάνουμε; Πάμε στη Σελήνη, όπου φθάνουμε σε 2-3
ημέρες, ή πάμε και στον… Άρη;
«Γεωποίηση» του κόκκινου πλανήτη
 |
|
Εκείνοι που σκέφτονταν τις αποικίες έλεγαν πως θα φιλοξενούν χιλιάδες |
Ας υποθέσουμε ότι βρισκόμαστε ήδη στον 22ο αιώνα και ταξιδεύουμε προς τον Άρη,
με τις προσδοκίες του σήμερα στις αποσκευές μας. Μπαίνουμε σε τροχιά και
πλησιάζοντας περισσότερο βλέπουμε τους απογόνους μας να έχουν βάλει μπροστά το
πρόγραμμα «Γεωποίησης» του κόκκινου πλανήτη. Μένουν σε μια βάση και κινούνται
με φουτουριστικά οχήματα. Προσπαθούν να θερμάνουν την ατμόσφαιρα διοχετεύοντας
διοξείδιο του άνθρακα από τους πόλους του πλανήτη και άλλα αέρια που συντελούν
στο «φαινόμενο του θερμοκηπίου». Αν το πετύχουν, θα βγάλουν από πάνω τους τις
δύσκαμπτες ζεστές στολές και θα φορούν μόνο μια μάσκα οξυγόνου.
Έχουν μαζί τους και ζωντανούς οργανισμούς. Κάποια «πρωτόγονα» φύκια που
μπορούν και ζουν μόνο από τους υδρατμούς. Από τη Γη μετέφεραν ακόμη και
κυανοβακτήρια που θα τα σκορπίσουν ώστε να παράξουν τους επόμενους αιώνες
οξυγόνο. Άλλωστε, και ο δικός μας πλανήτης στην αρχή δεν είχε οξυγόνο. Από τα
φυτά το απέκτησε. Να λοιπόν πώς δικαιολογούνται τα μεγάλα διατρητικά
μηχανήματα. Αναζητούν νερό που ίσως να έχει κρυφθεί στο υπέδαφος του πλανήτη.
Στο παρελθόν σίγουρα έτρεξε νερό στον Άρη. Αλλά σε τι ποσότητα; Φαντάζεστε να
είναι τόσο πολύ ώστε να φθάνει για τον σχηματισμό θαλασσών και ποταμών;
Αφήνοντας όμως το μέλλον και γυρνώντας ξανά στο 2002, βλέπουμε ότι για
να πάμε στον Άρη χρειαζόμαστε περίπου 9 μήνες. Δύσκολη αποστολή αν πρόκειται
να στείλεις άνθρωπο εκεί πέρα. Πολλά μπορεί να συμβούν στον δρόμο. Είναι σαν
να πλέεις στον ωκεανό με ένα καρυδότσουφλο. Έλα όμως που ο κόκκινος πλανήτης
μάς δελεάζει γιατί έχει πολλές ομοιότητες με τη Γη. Μοιάζει με την έρημο της
Αριζόνα. Έχει κάποια ατμόσφαιρα, μια σχετική βαρύτητα, περπατάς βέβαια
καλύτερα απ’ ό,τι στη Σελήνη, αλλά θέλεις οπωσδήποτε στολή με θέρμανση και
οξυγόνο. Όπως πάνε τα πράγματα, μάλλον τον Άρη θα επιλέξουμε για προσωρινή
εγκατάσταση παρά τη Σελήνη. Εκτός φυσικά και αν εξελίξουμε τόσο τους
ηλεκτρονικούς υπολογιστές, ώστε να κατασκευάσουμε ρομπότ που θα κάνουν τη
δουλειά των ανθρώπων στο διαστημικό περιβάλλον. Μια τέτοια αποστολή θα είναι
και φθηνότερη. Και για να καταλάβετε για τι νούμερα μιλάμε, στη δεκαετία του
1980 το κόστος μιας «αρειανής επιχείρησης» υπολογίστηκε γύρω στα 400 δισ.
δολάρια!
Ακούγεται υπερβολικό αυτό το ποσό, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το
διαστημόπλοιο που θα πάει στον Άρη θα πρέπει να κουβαλά και τα καύσιμα της
επιστροφής. «Την περασμένη δεκαετία διατυπώθηκε και μια άλλη πρόταση που έλεγε
να χρησιμοποιηθούν υπάρχουσες πηγές στον κόκκινο πλανήτη. Δηλαδή κάποια ρομπότ
θα απορροφούσαν από την αραιή ατμόσφαιρα το διοξείδιο του άνθρακα και θα
παρήγαγαν μεθάνιο. Έτσι θα υπήρχε για τις ανάγκες της επιστροφής ένα χημικό
καύσιμο, ικανό για να δώσει την απαιτούμενη ώθηση στους κινητήρες, και το
οποίο θα βρισκόταν αποθηκευμένο σε δεξαμενές που θα έφτιαχναν τα ρομπότ», λέει
ο κ. Νίκος Πράντζος. Οι άνθρωποι που θα έφθαναν αργότερα, απλώς θα το
χρησιμοποιούσαν. Κόστος επιχείρησης 50 με 60 δισ. δολάρια.
Στα καθ’ ημάς έως το 2100
Θα μπορέσουμε στους αιώνες που έρχονται να κατασκευάσουμε ένα αστρόπλοιο με
δυνατές μηχανές που να τρέχει από τη μια άκρη του Γαλαξία στην άλλη; Όλα όσα
βλέπουμε στις ταινίες επιστημονικής φαντασίας πρέπει λογικά να γίνονται κάποτε
πραγματικότητα!
Ο κ. Νίκος Πράντζος μάς λέει ότι, με βάση τα όσα ξέρουμε σήμερα, φαίνεται πως
ακόμα και το 2100 δεν θα έχουμε καταφέρει να πάμε μακρύτερα από το ηλιακό μας
σύστημα. Πόσος καιρός πρέπει δηλαδή να περάσει για να φθάσουμε σε κόσμους που
βλέπουμε μόνο από τα τηλεσκόπια; Στο Α του Κενταύρου για παράδειγμα;
«Αυτό το αστέρι βρίσκεται περίπου 4 έτη φωτός μακριά από τον πλανήτη μας. Το
φως δηλαδή που ξεκινά από εκεί φθάνει στη Γη ύστερα από 4 χρόνια, τρέχοντας με
ταχύτητα 300.000 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο». Και να φανταστεί κανείς ότι
πρόκειται για… γειτονικό αστέρι. Ας δούμε όμως τη συγκεκριμένη περίπτωση. Τα
πιο γρήγορα αντικείμενα που έχουμε κατασκευάσει είναι οι βολίδες Pioneer που
στείλαμε στη δεκαετία του 1970 στον Δία, τον Κρόνο και τον Ποσειδώνα.
Αυτά έτρεχαν με ταχύτητα 150.000 χιλιομέτρων την ώρα. Αν τα κατευθύναμε στο Α
του Κενταύρου θα έφθαναν ύστερα από 30.000 χρόνια. Όμως για να πάει σε αυτό το
αστέρι ένα αντικείμενο, ας πούμε μέσα σε 40 χρόνια, θα πρέπει να τρέχει με το
1/10 της ταχύτητας του φωτός.
Αν το διαστημόπλοιό μας έχει βάρος 10 τόνους, για να φθάσει να τρέξει με το
1/10 της ταχύτητας του φωτός θα χρειαζόταν τόση ενέργεια όση παράγουμε πάνω
στον πλανήτη σε ένα χρόνο. Με λίγα λόγια, δεν είμαστε σε θέση προς το παρόν να
βρούμε ενέργεια για διαστρικά ταξίδια. Επομένως, θα αρκεστούμε στους πλανήτες
του ηλιακού μας συστήματος.
Ξενοδοχεία γύρω από τη Γη
 |
|
Ο διαστημο-τουρίστας Ντένις Τίτο |
«Να φτιάξουμε αποικίες σε τροχιά γύρω από τη Γη», έλεγαν στη δεκαετία του
1970. Ήταν μια εποχή με νωπά τα γεγονότα από την κατάκτηση της Σελήνης, είχε
προηγηθεί και το κίνημα των χίπις κι έτσι δεν ήταν δύσκολο να ακουστούν
κάποιες απόψεις που υποστήριζαν τη δημιουργία αυτόνομων κοινοτήτων στο
Διάστημα, μακριά από τις κατεστημένες δομές εξουσίας.
Σήμερα όμως βλέπουμε πιο πιθανή για το μέλλον τη δημιουργία ξενοδοχείων γύρω
από Γη. Ο διαστημικός τουρισμός έχει ήδη αρχίσει, αν και είναι πανάκριβος.
Είκοσι εκατομμύρια δολάρια πλήρωσε πρόσφατα στους Ρώσους ο Αμερικανός Ντένις
Τίτο για μια βόλτα με το «Σογιούζ». Τα ξενοδοχεία είναι πιο φθηνά να γίνουν.
Μια ιδιωτική εταιρεία σκέφθηκε ότι το μεγάλο ρεζερβουάρ καυσίμων που μεταφέρει
το διαστημικό λεωφορείο, και το οποίο έχει διάμετρο 8 μέτρων, θα μπορούσε να
χρησιμοποιηθεί για τον σκελετό του ξενοδοχείου, αρκεί να μη ρίχνεται στην
ατμόσφαιρα, όπως συνήθως συμβαίνει μετά την αποκόλλησή του, και αρκεί να
μαζευτούν 7-8 μαζί και να συγκολληθούν.
Άλλωστε ήδη, με τα μέσα που διαθέτουμε, μπορούμε να στέλνουμε κόσμο στο
Διάστημα. Το διαστημικό λεωφορείο αυτή τη δουλειά κάνει. Και σιγά τη μεγάλη
απόσταση που διανύει. Από την Αθήνα μέχρι τη Θεσσαλονίκη, αλλά σε κατακόρυφη κατεύθυνση.
INFO
Το βιβλίο του Νίκου Πράντζου «Η περιπέτεια του μέλλοντος» κυκλοφορεί από τις
Εκδόσεις Δρομέας. Μετάφραση Μαρία Πουρνάρα, σελ. 312, τιμή: 16,00 ευρώ. Η
γαλλική έκδοση απέσπασε βραβείο Jean Rostand. Έχει μεταφραστεί στα αγγλικά,
πορτογαλικά, κινεζικά, τουρκικά, κροατικά.
Google news
