Προσωποκράτηση τέλος

Σοβαρότατους κλυδωνισμούς υφίσταται ο θεσμός της προσωποκράτησης για χρέη
στο Δημόσιο, το ΙΚΑ και τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ), καθώς Τμήμα
του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε αντισυνταγματικές βασικές διατάξεις του
σχετικού νόμου.

Λόγω της σπουδαιότητάς της, η υπόθεση παρέπεμφθηκε για οριστική λύση στην
Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Το Στ’ Τμήμα του Συμβουλίου της
Επικρατείας σε πλήρη αντίθεση με την πάγια νομολογία του δικαστηρίου έκρινε
ότι μετά την αναθεώρηση του Συντάγματος το μέτρο της στέρησης της προσωπικής
ελευθερίας τίθεται σε αμφισβήτηση η συνταγματικότητα του μέτρου καθώς:

– Σύμφωνα με τον Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας μόνο για οφειλές προς το
Δημόσιο (ΔΟΥ ή Τελωνεία) μπορεί να επιβληθεί το μέτρο της προσωποκράτησης και
όχι για ασφαλιστικούς οργανισμούς και ΝΠΔΔ.

– Στην περίπτωση που κριθεί ότι και οι ασφαλιστικοί οργανισμοί μπορούν να
ζητήσουν την προσωποκράτηση για χρέη, η δυνατότητα αυτή είναι αντισυνταγματική
γιατί έρχεται σε αντίθεση με τις συνταγματικά κατοχυρωμένες αρχές της
προστασίας της προσωπικότητας, της παροχής έννομης προστασίας, του κράτους
δικαίου και του σεβασμού στον άνθρωπο. Το δικαστικό τμήμα έκρινε ότι «το μέτρο
της προσωποκράτησης αποσκοπεί στον, διά της προσωρινής στερήσεως της ατομικής
του ελευθερίας, εξαναγκασμό του οφειλέτη του Δημοσίου ή του ΝΠΔΔ στην εξεύρεση
των αναγκαίων πόρων για αποπληρωμή του χρέους του, γεγονός το οποίο θα
εδικαιολογείτο ίσως μόνο στην περίπτωση κατά την οποία το Δημόσιο ή το ΝΠΔΔ
επεκαλείτο και απεδείκνυε δόλιες ενέργειες προς απόκρυψη των περιουσιακών
στοιχείων του ή προσπάθεια εξαγωγών τους στην αλλοδαπή».

Το δικαστήριο έκρινε ακόμη ότι είναι αντισυνταγματικές οι διατάξεις με τις
οποίες:

– Καταργείται το όριο ηλικίας πέραν του οποίου είναι δυνατή η προσωποκράτηση
για χρέη προς το Δημόσιο και τα ΝΠΔΔ.

– Επιτρέπεται νέα προσωποκράτηση μέσα σε έξι μήνες από την επιβολή της πρώτης,
αφού δεν είναι δυνατή η άσκηση βιοποριστικής δραστηριότητας του οφειλέτη για
την εξεύρεση χρημάτων προς πληρωμή του χρέους.

– Δεν υπάρχει πρόβλεψη κράτησης του οφειλέτη σε ιδιαίτερο χώρο κράτησης ή σε
ιδιαίτερη πτέρυγα των φυλακών ώστε να μη βρίσκεται μαζί με κρατούμενους για
κοινά ποινικά αδικήματα.