ΛΟΥΙ ΓΚΟΝΤΑΡ Αποκάλυψε τη Μητέρα Γη των Μυκηναίων
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά  |
 |
|
«Είναι απαράδεκτο ένα μνημείο σαν τον Παρθενώνα, να είναι κομμένο σε κομμάτια |
Μια καινούρια εικόνα για τη θρησκεία, αλλά και ένας «χάρτης» για τις σχέσεις
των Μυκηναίων, που έζησαν στην αρχαία Καδμεία το 1200 π.Χ., με τις υπόλοιπες
περιοχές του ελληνικού κόσμου αποκαλύπτονται μέσα από το τρίτο μεγαλύτερο
αρχείο πήλινων πινακίδων Γραμμικής Β που έχει έρθει στο φως μέχρι σήμερα
(έπειτα από εκείνα της Κνωσού και της Πύλου) και κρυβόταν κάτω από το πολύβουο
κέντρο της σημερινής Θήβας, στην οδό Πελοπίδος.
«Στις πινακίδες, που προέρχονται από το αρχείο του ανακτόρου της Καδμείας
διαβάζουμε για πρώτη φορά το όνομα της μεγάλης θεάς των Μυκηναίων», εξηγεί σε
άπταιστα ελληνικά στα «ΝΕΑ» ο μελετητής των πινακίδων και καθηγητής μυκηναϊκής
φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο «Frederico ΙΙ» της Νάπολι στην Ιταλία, Λουί
Γκοντάρ. «Είναι η Μήτηρ Γη, που στα ιστορικά χρόνια εξελίσσεται ως Δήμητρα και
λατρευόταν στην Ελευσίνα. Η ανακάλυψη τούτη είναι ιδιαιτέρως σημαντική διότι
επεκτείνει την ιστορία της λατρείας της Δήμητρας έως την 2η χιλιετία π.Χ..
Αποδεικνύει δε, ότι τα ελευσίνια μυστήρια έχουν θηβαϊκές ρίζες, καθώς από τις
πινακίδες προκύπτει πως στην Καδμεία υπήρχε ιερό για μυστηριακές τελετές της
θεάς, ανάλογο με εκείνο της Ελευσίνας.
Η έναρξη των μυστηρίων σχετίζεται αναμφίβολα με τον κύκλο της ζωής. Το
μεγάλο πρόβλημα των ανθρώπων εκείνης της εποχής ήταν η εύρεση τροφής και γι’
αυτό καθιέρωσαν τη Μητέρα Γη ως υπεύθυνη για την επιβίωσή τους».
Στις 238 κακοψημένες – ήταν «άψητες» και χαράσσονταν με την ιδιότυπη γραφή
κατά περίπτωση, αλλά τελικά «ψήθηκαν» χάρη σε πυρκαγιά! – πήλινες πινακίδες,
που χρειάστηκε δουλειά επτά ετών για να ερμηνευθούν, γίνεται αναφορά και σε
μία γνωστή για τη μυκηναϊκή παράδοση θεϊκή τριάδα, που περιελάμβανε τη Μητέρα
Γη (Δήμητρα), την Κόρη (Περσεφόνη) και τον Δία, καθώς και μια πλειάδα ερπετών
και πτηνών, που προσφέρονταν στις θεότητες, όπως αποκαλύπτεται μέσα από τις
σελίδες της μελέτης «Thebes. Fuilles de la Cadmee Ι. Le tablettes en lineaire
Β de la odos Pelopidou», που υπογράφουν ο αρχαιολόγος Βασίλης Αραβαντινός, ο
Λουί Γκοντάρ και η σύζυγός του, επίσης καθηγήτρια μυκηναϊκής φιλολογίας στο
Πανεπιστήμιο «La Sapienza» της Ρώμης, Άννα Σακόνι.
«Εξίσου σημαντικό είναι ότι στις πινακίδες της Καδμείας δεν έχουμε
απόδοση λογαριασμών, όπως συμβαίνει συνήθως, αλλά αναφορές για τις σχέσεις της
πόλης με τη Σπάρτη και τη Μίλητο, γεγονός που αποδεικνύει ότι επρόκειτο για
ένα μεγάλο κέντρο της εποχής».
Για την αποκρυπτογράφηση της Γραμμικής Α, ο Λουί Γκοντάρ, που έχει επιμεληθεί
το corpus των 1.495 πινακίδων που έχει φέρει στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη
έως σήμερα, δεν μοιάζει αισιόδοξος. «Πρόκειται για τη γραφή των Μινωιτών. Δεν
γνωρίζουμε όμως ποια γλώσσα βρίσκεται από κάτω. Σίγουρα δεν είναι
ινδοευρωπαϊκή και δεν έχει σχέση με την ελληνική. Τα ευρήματα δεν είναι όμως
αρκετά για να καταλήξουμε σε περισσότερα συμπεράσματα».
Η πρώτη γραφή της Ευρώπης
 |
|
Η πήλινη πινακίδα απο την αρχαία Καδμεία γραμμένη σε Γραμμική Β αποκαλύπτει |
Τι είναι η Γραμμική Β; «Η πρώτη γραφή της ελληνικής γλώσσας, που είναι η μόνη
γλώσσα που χρησιμοποιείται από το 1680 π.Χ. περίπου, έως σήμερα, χωρίς
διαλείμματα», επισημαίνει ο Λουί Γκοντάρ, που είναι και ο μοναδικός
αρχαιολόγος που έχει σχεδιάσει και μελετήσει όλες τις πινακίδες που σώζονται
στα ιερογλυφικά, τη Γραμμική Α, την Γραμμική Β και τον Δίσκο της Φαιστού.
«Η πρώτη γραφή της Ευρώπης είναι η γραμμική Α που εμφανίζεται περίπου το 2100
π.Χ., ενώ γύρω στο 1700 π.Χ. αρχίζει η χρήση των ιερογλυφικών, που δεν έχουν
καμία σχέση με εκείνα της Αιγύπτου, αλλά αποτελούσαν κατά κάποιον τρόπο την
καλλιγραφική εκδοχή της Γραμμικής Α΄ και χρησιμοποιούνταν από την άρχουσα
τάξη. Ακολούθησε η γραμμική Β, που συμπίπτει χρονικά με τη γραφή που συναντάμε
στον δίσκο της Φαιστού». Το μυστήριο του δίσκου, 94 χρόνια μετά την ανακάλυψή
του, παραμένει άλυτο. «Φαίνεται πως πρόκειται για έγγραφο με κάποια συλλαβική
γραφή, προέρχεται σαφώς από το Αιγαίο, ενώ για την αποτύπωση των συμβόλων
χρησιμοποιήθηκαν κινητά στοιχεία, τα οποία εξαφανίστηκαν. Για να ανακαλυφθούν
και πάλι από τον Γουτεμβέργιο», λέει ο Λουί Γκοντάρ.
Η αγάπη του Ψηλορείτη
Σύμβουλος σε θέματα πολιτισμού του Ιταλού Προέδρου της Δημοκρατίας, ο Λουί
Γκοντάρ, και μέλος της Ακαδημίας Αθηνών έλαβε πριν από λίγες ημέρες τον
σπουδαιότερο τίτλο τιμής του ιταλικού κράτους και ανακηρύχθηκε Ιππότης του
Μεγαλόσταυρου. Γεννημένος σε ένα χωριό 40 κατοίκων του Βελγίου, κατάλαβε από
πολύ νωρίς πως τον γοήτευε η ιστορία της αρχής της Ευρώπης, «άρα η ιστορία της
Ελλάδας και του αιγαιακού πολιτισμού». Οι σπουδές του τον οδήγησαν για πρώτη
φορά στην Ελλάδα της χούντας, «μια τραγική εποχή για τη χώρα που γέννησε τη
Δημοκρατία». Από τότε κάθε χρόνο επισκέπτεται για δύο τρεις μήνες την Ελλάδα
για μελέτες και ανασκαφές.
Από το 1982 ασχολείται με την ανασκαφή στο χωριό Αποδούλου, στους πρόποδες του
Ψηλορείτη, όπου μέχρι σήμερα έχει αποκαλύψει μέρος ενός μεγάλου αγροτικού
οικισμού που χρονολογείται σε δύο φάσεις (2000-1700 π.Χ. και περί το 1500 π.Χ.
η δεύτερη). Στην Κρήτη έμαθε να μιλά και να γράφει ελληνικά. Έγινε φίλος με
τους Έλληνες, που πιστεύει ότι δεν έχουν ελαττώματα και λατρεύει την Ελλάδα
διότι εδώ «γεννήθηκε ο δυτικός πολιτισμός και όλα όσα αξίζει να μάθουμε και να
πιστεύουμε».
Όσο για τη σκηνή που τον συγκίνησε περισσότερο… «Όταν το 1985 τα ευρήματα
δεν ήταν πλούσια, ένας βοσκός με ρώτησε αν θα επιστρέψουμε το επόμενο
καλοκαίρι. Του εξήγησα ότι δεν είχαμε βρει σπουδαία πράγματα και μπορεί να μην
είχαμε χρηματοδότηση. Την άλλη μέρα με οδήγησε σε ένα χωράφι στον Ψηλορείτη,
όπου υπήρχε ένας μυκηναϊκός τάφος. Τον είχε βρει όταν ήταν παιδί, το 1938, και
δεν το είχε πει σε κανέναν. Όταν τον ρώτησα γιατί το εμπιστεύτηκε σε μένα, μου
απάντησε: Γιατί αγαπάς το χωριό μου».
Google news
