ΖΟΥ ΡΟΝΓΚΖΙ Τρεις όροι της Κίνας προς τις ΗΠΑ

Ο ηγέτης των μεγάλων οικονομικών αλλαγών της Κίνας Τενγκ Σιάο Πινγκ είχε
πει για τον μαθητή του: «Ο Ζου Ρονγκζί έχει τις δικές του απόψεις, τολμά να
παίρνει αποφάσεις και ξέρει οικονομικά». Και όχι μόνον. Ο 74χρονος
εκσυγχρονιστής Πρωθυπουργός, τον οποίο θαυμάζουν πολλοί στη Δύση για το
ταλέντο που επέδειξε διοικώντας στο παρελθόν την κρατική τράπεζα της Κίνας και
τον Δήμο της Σαγκάης, «χειρίζεται» άνετα τα αγγλικά, σπάνια μιλάει από
χειρόγραφο, ο προφορικός λόγος του «ρουφιέται» και λατρεύει την όπερα του
Πεκίνου.

Στη συνέντευξή του προς «ΤΑ ΝΕΑ», που έδωσε λίγα 24ωρα πριν από την επίσκεψη
του Έλληνα Πρωθυπουργού στο Πεκίνο – μία επίσκεψη η οποία είχε αναβληθεί τρεις
φορές -, τονίζει με νόημα πως οι ΗΠΑ και οι γείτονες της μεγάλης χώρας του, με
τον πληθυσμό των 1,3 δισεκατομμυρίων κατοίκων, δεν έχουν κανέναν λόγο να
ανησυχούν.

Πατέρας δύο παιδιών και ηλεκτρολόγος μηχανικός – στις βασικές σπουδές του –
καθορίζει ένα πλαίσιο ειρηνικής συνύπαρξης, σ’ έναν κόσμο τον οποίον θέλει
πολυπολικό και ειρηνικό.

Τα μυστικά της κινεζικής οικονομικής ανάπτυξης, οι κίνδυνοι στις σχέσεις με
τις ΗΠΑ, αλλά και το τι ενώνει το Πεκίνο με την Ουάσιγκτον είναι θέματα που
απασχολούν έντονα – όπως καταγράφονται στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» – τον Ζου
Ρονγκζί.

Πολλοί μιλούν σήμερα για μια εντυπωσιακή ανάπτυξη της χώρας σας, που
συνετελέσθη από την Επανάσταση του ’49 έως σήμερα. Ποια ήταν τα βαθύτερα αίτια
αυτού του «μπουμ»; Ποιο είναι το μυστικό;

Τα τελευταία 52 χρόνια από τότε που δημιουργήθηκε η νέα Κίνα έγιναν πολλά.
Κυρίως στις δύο τελευταίες δεκαετίες επικεντρώσαμε τις ενέργειές μας στον
εκσυγχρονισμό της χώρας σε θέματα οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης.

Και έχουμε σημειώσει πολύ σημαντικές επιτυχίες στους τομείς αυτούς.

Η Κίνα έχει πολύ μεγάλο πληθυσμό και μια ασθενή οικονομική βάση. Οι
παραγωγικές της δυνάμεις δεν είναι καλά ανεπτυγμένες, η επιστήμη της, η
τεχνολογία, η κουλτούρα και η εκπαίδευση είναι ακόμα πίσω.

Το επίπεδο της ανάπτυξης στις διάφορες περιοχές της χώρας είναι μάλλον άνισο
και το επίπεδο ζωής είναι σχετικά χαμηλό.

Κύριε Πρωθυπουργέ, στην Ασία ακολουθήθηκαν την τελευταία εικοσαετία διάφορα
μοντέλα ανάπτυξης. Εσείς ποιο επιλέξατε;

Ένας αισιόδοξος Πρωθυπουργός. Ο Ζου Ρονγκζί (στη φωτό με τον δημοσιογράφο Γιάννη Ε. Διακογιάννη, στην πρώτη συνέντευξη που του είχε δώσει τον Οκτώβριο του ’94) πιστεύει ότι μπορεί η Κίνα να είναι μία μεγάλη οικονομική δύναμη, ωστόσο έχει ακόμα μακρύ δρόμο να διανύσει για να φθάσει το επίπεδο διαβίωσης του λαού της εκείνο της Δύσης

Πρέπει να επισημάνω ότι δεν υπήρχε έτοιμο μοντέλο και χρήσιμη εμπειρία – από
το παρελθόν – για την οικονομική ανάπτυξη της Κίνας κάτω από τέτοιες
(διεθνείς) συνθήκες. Το μόνο που θα μπορούσαμε να κάνουμε θα ήταν να
ερευνήσουμε και να ψάξουμε τον δικό μας δρόμο μέσα από τη ζωή, την πρακτική.
Επιμείναμε λοιπόν προσπαθώντας να φτιάξουμε ένα δρόμο κινεζικού στυλ
σοσιαλισμού, προχωρώντας πάντα με βάση την ίδια την πραγματικότητα της Κίνας.

Ποια ήταν η εμπειρία σας;

Η βασική μας εμπειρία από αυτά τα είκοσι τελευταία χρόνια είναι ότι πήραμε την
οικονομική ανάπτυξη ως το κεντρικό μας καθήκον και έργο, ως τη σημαντικότερη
σταθερά μας. Και προωθήσαμε μια μεταρρύθμιση προσανατολισμένη στην αγορά, στο
πλαίσιο πάντα του σοσιαλισμού. Κάναμε πολλά βήματα προς τον «έξω κόσμο»,
σταθεροποιώντας μια κοινωνική ισορροπία. Χειριστήκαμε με σοβαρό τρόπο τις
σχέσεις που αφορούσαν τη μεταρρύθμιση, την ανάπτυξη και τη σταθερότητα.

Ασφαλώς, σε μια γρήγορα αναπτυσσόμενη Κίνα, είναι πολύ σημαντικό να λύσουμε τα
προβλήματά της ακολουθώντας ένα δρόμο προόδου και προωθώντας – χωρίς
κραδασμούς – ακόμα μεγαλύτερη ανάπτυξη.

Ορισμένοι υποστηρίζουν πως οι ΗΠΑ αλλά και άλλες μεγάλες χώρες έχουν λόγο
να ανησυχούν για τον ενισχυμένο ρόλο της Κίνας ως μίας μεγάλης οικονομικής
δύναμης στην Ασία και στον Ειρηνικό. Πώς το σχολιάζετε;

Όπως σας είπα, την Κίνα τη χαρακτηρίζουν δύο ζητήματα. Έχει πολύ μεγάλο
πληθυσμό και χαμηλό σημείο έναρξης της ανάπτυξής της. Για να πετύχουμε ένα
καλύτερο επίπεδο ζωής για τον λαό μας, πρέπει να κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν
για να αναπτύξουμε την οικονομία. Η Κίνα είναι σωστά προσανατολισμένη στο θέμα
αυτό και έχει την τάση να απλώσει και να διευρύνει την οικονομία της. Αυτή
είναι μια τάση στην οποία κανείς δεν μπορεί να αντισταθεί.

Είναι γεγονός ότι τα μεγέθη της οικονομίας σας είναι εντυπωσιακά. Αρκεί
αυτό;

Η κινεζική οικονομία είναι σχετικά μεγάλη, σε γενικές γραμμές, αλλά είναι
ακόμα μικρή αν λάβει κανείς υπόψη του το κατά κεφαλήν εισόδημα. Θα χρειασθεί
πολύ σκληρή δουλειά κάποιων, ίσως και δεκάδων γενεών, για τη χώρα μας, για να
φθάσει το επίπεδο των ανεπτυγμένων χωρών.

Έχουμε έναν πολύ-πολύ μακρύ δρόμο για να φθάσουμε εκεί. Πρέπει να επισημάνω
ότι μια σταθερή και αναπτυσσόμενη οικονομία θα είναι καλό για όλες τις
οικονομίες στην περιοχή της Ασίας του Ειρηνικού, συμπεριλαμβανομένων και των
ΗΠΑ.

Στο μεταξύ, διαμορφώνουμε φιλικές σχέσεις με όλους τους γείτονες και δεν
έχουμε κανένα λόγο να ανταγωνιζόμαστε κανέναν στην περιοχή. Αληθινά, δεν είναι
καθόλου αναγκαίο να ανησυχεί κανείς γι’ αυτό.

Τα τελευταία χρόνια έχουν συμβεί γεγονότα, που ασφαλώς θα σας έχουν
ενοχλήσει. Βομβαρδίστηκε από το ΝΑΤΟ η πρεσβεία σας στη Γιουγκοσλαβία. Έπειτα,
οι ΗΠΑ παραδέχθηκαν ότι αεροπλάνο τους μπήκε στον εναέριο χώρο σας χωρίς
άδεια. Ύστερα απ’ όλα αυτά θα θέλατε να κάνετε ένα σχόλιο για τις σχέσεις
Κίνας – ΗΠΑ, κυρίως μετά τις 11 Σεπτεμβρίου;

Η Κίνα είναι μια χώρα που λατρεύει την ειρήνη και που θέλει να αναπτύσσεται η
συνεργασία της με όλες τις χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ. Οι σχέσεις ΗΠΑ
– Κίνας πρέπει να διέπονται από τρεις αρχές. Και είναι τέτοιου είδους οι
βασικές αυτές αρχές, που διέπουν τις διεθνείς σχέσεις. Μιλάμε για αρχές, όπως
ο αλληλοσεβασμός για την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα, η μη επιθετική
συμπεριφορά και η μη παρέμβαση στα εσωτερικά μιας χώρας.

Και η Κίνα και οι ΗΠΑ είναι μεγάλες χώρες με παγκόσμια επιρροή. Η ανάπτυξη
φιλίας και συνεργασίας ανάμεσα στις δύο χώρες αυτό υπηρετεί, τα συμφέροντα των
δύο λαών, και συμβάλλει στην ειρήνη και στη σταθερότητα στην Ασία του
Ειρηνικού, στη Σαγκάη, αλλά και σε όλο τον κόσμο.

Πέρασαν από πολλά στάδια και «σκαμπανεβάσματα» οι σχέσεις σας με τις ΗΠΑ.
Σήμερα σε ποιο επίπεδο βρίσκονται;

Υπήρξε η εμπειρία των «χαμηλών» σχέσεων με τις ΗΠΑ. Όμως, οι
κινεζοαμερικανικές σχέσεις άρχισαν σταδιακά να βελτιώνονται κατά το δεύτερο
ήμισυ του 2001. Σε αυτή τη βάση έγιναν και οι δύο συναντήσεις μεταξύ των
Προέδρων Ζιαν Ζεμίν και Μπους στη Σαγκάη και στο Πεκίνο μέσα σε τέσσερις
μήνες. Και έφθασαν σε σημαντική συμφωνία. Έφθασαν από κοινού σε μια
εποικοδομητική συνεργασία οι δύο χώρες.

Αυτό που ίσως φαίνεται περισσότερο είναι ότι σας χωρίζει το θέμα της
Ταϊβάν. Συμφωνείτε;

Το θέμα της Ταϊβάν πάντα ήταν το πιο σημαντικό και το πιο ευαίσθητο σημείο
στην καρδιά των κινεζοαμερικανικών σχέσεων. Σημειώνουμε πάντως την
επαναλαμβανόμενη στάση που εκδήλωσαν οι ΗΠΑ για το ζήτημα. Αποδέχονται την
πολιτική της «μίας Κίνας», είναι μια πολιτική που στηρίζεται στις τρεις αρχές
που σας είπα προηγουμένως. Σημειώνουμε ότι δεν υποστηρίζουν την «ανεξαρτησία
της Ταϊβάν» και δεν ενθαρρύνουν δραστηριότητες που σκοπεύουν στο μοίρασμα της
Κίνας.

Ελπίζουμε ότι η αμερικανική πλευρά θα παραμείνει αυστηρά στις συμφωνίες αυτές,
κάτι άλλωστε που έχουν υποσχεθεί στην κινεζική πλευρά, αντί να στέλνει ένα
λάθος μήνυμα στις δυνάμεις της «ανεξαρτησίας της Ταϊβάν».

Αυτό το διάστημα, οι κινεζοαμερικανικές σχέσεις έχουν μπροστά τους ευκαιρίες
για περαιτέρω ανάπτυξη και βελτίωση. Και ευχόμαστε να εργαστούμε με την
αμερικανική πλευρά στη βάση των τριών κοινών αρχών. Έτσι, θα σμικρύνουμε τις
διαφορές, θα εκτείνουμε το κοινό «έδαφος», θα προωθήσουμε τη συνεργασία. Έτσι,
οι σχέσεις μας θα πάνε μπροστά.

Πάντα δίναμε βαρύτητα στις σχέσεις με την Ελλάδα

Με τον Πρωθυπουργό της Κίνας Ζου Ρονγκζί συναντάται σήμερα στο Πεκίνο ο κ. Σημίτης. Αντικείμενο των συνομιλιών είναι η προώθηση της οικονομικής συνεργασίας των δύο χωρών. Στη φωτογραφία στιγμιότυπο από την υποδοχή του Έλληνα Πρωθυπουργού

Ο Κινέζος Πρωθυπουργός μιλάει στα «ΝΕΑ» με πολλή θέρμη για την επίσκεψη στο
Πεκίνο του κ. Κώστα Σημίτη.

Η επίσκεψη – η πρώτη αυτού του είδους από Έλληνα Πρωθυπουργό στα τελευταία 16
χρόνια – συμπίπτει με την επέτειο της καθιέρωσης διπλωματικών σχέσεων ανάμεσα
στην Ελλάδα και την Κίνα. Η κινεζική κυβέρνηση δίνει ιδιαίτερο βάρος στην
επίσκεψη και θα κάνει πολύ καλή υποδοχή στην ελληνική αντιπροσωπεία.

«Προσβλέπω σε μια εκτενή ανταλλαγή απόψεων με τον κ. Κώστα Σημίτη για τις
σχέσεις μας, καθώς και για τα διεθνή ζητήματα. Και πιστεύω πως αυτή η επίσκεψη
θα βοηθήσει την αλληλοκατανόηση των λαών μας, ότι θα προωθήσει τις σχέσεις μας
και τη συνεργασία σε ακόμα μεγαλύτερα ύψη».

Τι αποτέλεσμα μπορεί να έχει η ελληνοκινεζική προσέγγιση;

Οι ελληνοκινεζικές σχέσεις αναπτύσσονται πολύ ήρεμα και χωρίς προβλήματα. Οι
ηγέτες της Ελλάδας και της Κίνας είναι σε συνεχή επαφή. Το εμπόριο και η
οικονομική συνεργασία των χωρών μας αυξάνονται χρόνο με τον χρόνο. Αλλά και η
συνεργασία και οι ανταλλαγές στον πολιτιστικό τομέα, την επιστήμη, την
τεχνολογία και σε άλλα θέματα βρίσκονται σε συνεχή πρόοδο.

Η κινεζική κυβέρνηση πάντοτε έδινε σημασία στο να προοδεύουν οι σχέσεις της με
την Ελλάδα. Πάντα προσέχαμε ιδιαίτερα τις προσπάθειες της Ελλάδας να προωθήσει
αμοιβαία τις σχέσεις και να κρατήσει έναν θετικό ρόλο, ώστε να υπάρχει ειρήνη
και σταθερότητα στα Βαλκάνια.

Είναι δεδομένος ο πολυπολικός κόσμος και η οικονομική παγκοσμιοποίηση, που
συνεχίζουν να αναπτύσσονται. Επομένως, οι χώρες μας θα υπηρετήσουν καλύτερα τα
συμφέροντά τους, αυξάνοντας τη συνεργασία σε όλα τα επίπεδα. Αυτό συμβάλλει
στην ειρήνη, τη σταθερότητα και την ανάπτυξη του κόσμου. Είμαστε έτοιμοι να
εργασθούμε μαζί με την Ελλάδα για να προωθήσουμε με σταθερότητα τις διμερείς
μας σχέσεις ακόμα παραπέρα.

ΓΙΑ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΙΑΠΩΝΙΑ

«Κλειδιά» η Ιστορία και η Ταϊβάν

Πολλές φορές η παγκόσμια ειρήνη απειλήθηκε από «εμπλοκές» στον Ειρηνικό. Το
θέμα της Ταϊβάν και οι σχέσεις Κίνας – Ιαπωνίας ήταν θέματα που απασχόλησαν
άμεσα την Ουάσιγκτον. Ο Ζου Ρονγκζί μιλάει για την πολιτική τής «μίας Κίνας».

Στην περιοχή της Ασίας του Ειρηνικού υπάρχει και μία άλλη μεγάλη δύναμη
πλάι σας, η Ιαπωνία. Πώς είναι οι σχέσεις των δύο χωρών;

Επιδιώκουμε να διατηρήσουμε ένα ασφαλές και σταθερό πλαίσιο στις
κινεζοϊαπωνικές σχέσεις, ώστε να εξυπηρετώνται τα βασικά ενδιαφέροντα των δύο
χωρών, η ειρήνη και η ανάπτυξη στην περιοχή. Η κινεζική κυβέρνηση δίδει
σημασία στην ανάπτυξη σχέσεων καλής γειτονίας, φιλίας και συνεργασίας. Θέλουμε
αυτή η συνεργασία με την Ιαπωνία να είναι μακράς διαρκείας. Και με πολλές
ευκαιρίες έχουμε δείξει ότι οι ιαπωνοκινεζικές σχέσεις είναι από τις πλέον
σημαντικές διμερείς σχέσεις μας. Η Κίνα είναι έτοιμη να εργασθεί με την
ιαπωνική πλευρά στον νέο αιώνα για να προωθήσει περαιτέρω την ανάπτυξη και
τους διμερείς δεσμούς μας, στη βάση των μαθημάτων που μας δίνει η Ιστορία, με
το βλέμμα πάντα στραμμένο προς το μέλλον.

Δίνετε βάρος στην Ιστορία…

Αυτό το ζήτημα της Ιστορίας και το θέμα της Ταϊβάν είναι τα δύο θέματα-κλειδιά
που αφορούν άμεσα στις κινεζοϊπωνικές σχέσεις. Ελπίζουμε ότι η ιαπωνική πλευρά
θα χειρισθεί με τον πρέποντα τρόπο αυτά τα ζητήματα, με αυστηρή εφαρμογή των
αρχών που καταγράφονται στα τρία έγγραφα των κοινών δηλώσεων Κίνας – Ιαπωνίας,
ώστε να εξασφαλίζεται το σύνολο των συμφερόντων μας στα πλαίσια των διμερών
μας σχέσεων.

Όλα τα δεδομένα δείχνουν ότι για σας το θέμα της Ταϊβάν είναι ένα πολύ
σοβαρό ζήτημα για την εξωτερική σας πολιτική… Υπάρχει λύση;

Η βασική μας πολιτική στο θέμα της Ταϊβάν είναι η ειρηνική επανένωση και η μία
χώρα με δύο συστήματα, όπως αυτή αντικατοπτρίζεται στην πρόταση των έξι
σημείων, που έκανε ο πρόεδρος Ζιαν Ζεμίν για την ανάπτυξη σχέσεων αμφίδρομων
ανάμεσα στην Κίνα και την Ταϊβάν. Έτσι προωθείται η ειρηνική επανένωση με τη
μητέρα πατρίδα.

Είμαστε υπέρ του διαλόγου και των διαπραγματεύσεων, στη βάση της αρχής της
«μίας Κίνας». Χάρη στις έντονες προσπάθειές μας, την οικονομική συνεργασία,
τις επαφές ανάμεσα σε πρόσωπα, αλλά και χάρη σε άλλες μορφές ανταλλαγών μεταξύ
των δύο πλευρών, έχουμε διατηρήσει μία αυξητική ορμή σε θέματα ανάπτυξης.
Όμως, οι ηγέτες της Ταϊβάν συνεχίζουν να αρνούνται να αναγνωρίσουν την αρχή
τής «μίας Κίνας». Αυτή είναι η βασική αιτία για την απουσία διαλόγου και
διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις δύο πλευρές, αλλά και για τη συνεχιζόμενη ένταση
στα Στενά. Η αποδοχή της αρχής τής «μίας Κίνας» θα βοηθήσει στη σταθεροποίηση
των σχέσεών μας, θα συμβάλει στην κοινωνική σταθερότητα και την οικονομική
ανάπτυξη της Ταϊβάν. Και θα εξυπηρετήσει τα συμφέροντα των συμπατριωτών μας
στην Ταϊβάν.

Η Μέση Ανατολή

Αρκετά μακριά από εσάς, στη Μέση Ανατολή, ο πόλεμος συνεχίζεται.
Ανησυχείτε;

Ελπίζουμε ότι όλα τα μέρη θα λάβουν αποτελεσματικά μέτρα σε ανταπόκριση των
ειρηνευτικών προσπαθειών της διεθνούς κοινότητας και θα εφαρμόσουν με
τιμιότητα τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας. Ελπίζουμε ότι θα
επαναλάβουν τις πολιτικές διαπραγματεύσεις τους και πως αυτό θα γίνει το
συντομότερο δυνατόν. Μόνον έτσι θα παύσει η περιοχή να είναι πηγή εντάσεων.