Κρίσιμα τεστ για την οικονομία

Στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης πρέπει κανονικά να κρατούν την αναπνοή
τους αυτές τις ημέρες, μη τυχόν και διαταράξουν κάτι από το ευνοϊκό σκηνικό
που τείνει να στηθεί το τελευταίο διάστημα στην οικονομία.

Προς το παρόν, βεβαίως, όλα είναι στον αέρα και η από πολλού αναμενόμενη
αναστροφή του κλίματος βρίσκεται στη σφαίρα του επιθυμητού. Πλην όμως, κάποιες
εξελίξεις επιτρέπουν, αν όχι χαμόγελα, τουλάχιστον να σταματήσει η κατήφεια
που διακατείχε όλους τους ασχολούμενους με την οικονομία το τελευταίο
διάστημα.

Πρώτα απ’ όλα, οι ίδιοι οι βιομήχανοι εκτιμούν στην έρευνα του Συνδέσμου τους,
σε συνεργασία με την εταιρεία ICAP, ότι τα πράγματα θα πάνε καλύτερα το 2002.
Συγκεκριμένα, προβλέπουν αύξηση πωλήσεων και κερδών κατά 12%, αλλά και
σημαντική αύξηση εξαγωγών κατά 16%. Αυτή βεβαίως, δεν είναι παρά η άλλη όψη
της απρόβλεπτης υποχώρησης του προηγούμενου χρόνου, που κορυφώθηκε μετά το
τρομοκρατικό χτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου. Εξάλλου, δεν αποτελεί προς το παρόν
παρά μία πρόβλεψη, ενώ τα πρώτα δείγματα από την κερδοφορία των επιχειρήσεων
το πρώτο τρίμηνο του έτους δεν ήταν ενθαρρυντικά. Παρ’ όλα αυτά δεν παύει να
έχει σημασία ότι οι βιομήχανοι θεωρούν ότι τελείωσε πλέον η καθοδική πορεία
για τις δραστηριότητές τους.

Εννοείται ότι η αύξηση των κερδών των επιχειρήσεων είναι ο πιο ισχυρός λόγος
για να ενισχυθεί και το ίδιο το Χρηματιστήριο, έπειτα από μια μακρά περίοδο
θλιβερών επιδόσεων.

Υπέρ του Χρηματιστηρίου, εξάλλου, θα λειτουργήσει και η αναμενόμενη αύξηση των
τοποθετήσεων κεφαλαίων εκ μέρους των ασφαλιστικών ταμείων, μετά την υιοθέτηση
του νέου θεσμικού πλαισίου, που τους επιτρέπει να κινηθούν σ’ αυτή την
κατεύθυνση.

Ακόμη και η ανακοινωθείσα νέα μείωση των επιτοκίων, σε βαθμό εκμηδενισμού,
δηλαδή αρνητικών αποδόσεων για τα μικροποσά, αν ληφθεί υπόψη και ο
πληθωρισμός, θα μπορούσε να συμβάλει ­ επικουρικά, εννοείται ­ στην αναβίωση
της Σοφοκλέους.

Ενώ, όμως, υπάρχουν οι ενδείξεις αυτές, οι οποίες θα μπορούσαν να στηρίξουν
μια σχετικά αισιόδοξη προοπτική για την οικονομία και το Χρηματιστήριο ­ ιδίως
καθώς συμβαδίζουν με τις διεθνείς εξελίξεις ­, το κράτος και η κυβέρνηση
περνούν τους επόμενους μήνες μια σειρά από κρίσιμα τεστ. Οι επιδόσεις τους σε
αυτά τα τεστ θα μπορούσαν να επιταχύνουν ή να ανατρέψουν την πορεία που
προοιωνίζονται οι παραπάνω εξελίξεις.

Οι κυβερνητικές δοκιμασίες θα αφορούν κυρίως την ολοκλήρωση των κοινωνικών
διαλόγων για την ασφαλιστική και τη φορολογική μεταρρύθμιση. Στο φορολογικό, η
εικόνα, από πολιτικής απόψεως τουλάχιστον, δείχνει να έχει βελτιωθεί, μετά την
ψυχρολουσία της πρώτης παρουσίασης της πρότασης της Επιτροπής Γεωργακόπουλου.
Η κυβέρνηση τείνει να καταλήξει σε μέτρα που δεν πλήττουν τα λαϊκά στρώματα,
αλλά και ο ΣΕΒ δείχνει ευχαριστημένος. Τι καλύτερο! Όσο για το Ασφαλιστικό, η
προωθούμενη λύση αποτρέπει την πιθανότητα πολιτικής ή κοινωνικής σύγκρουσης,
αλλά δεν είναι σίγουρο ότι θα εξασφαλίσει την έγκριση των τεχνοκρατών (βλ.
Βρυξελλών) ως προς τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του.

Πριν, όμως, κριθούν οι μεγάλες αυτές διαρθρωτικές αλλαγές, η κυβέρνηση θα
κληθεί να δώσει δείγματα αποτελεσματικότητας και σε άλλους τομείς, όπως στην
πολιτική ιδιωτικοποιήσεων. Ο υπουργός Οικονομίας κ. Νίκος Χριστοδουλάκης
υποσχέθηκε την περασμένη εβδομάδα πώληση των Ελληνικών Πετρελαίων εντός των
επομένων ημερών, αλλά ανακοίνωσε παράλληλα μια νέα αναβολή για τα Ναυπηγεία
Σκαραμαγκά, έστω και μόνο δεκαπενθήμερη. Γενικώς, για τις ιδιωτικοποιήσεις, η
εμπειρία έχει δείξει ότι πριν μπει η τελική υπογραφή δεν μπορεί κανείς να
εκφράζει βεβαιότητα για οτιδήποτε. Η εμπειρία με τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά
επιβεβαιώνει του λόγου το αληθές.

Το άλλο μεγάλο και κρίσιμο τεστ για την κυβέρνηση θα είναι η στάση της στο
θέμα του Χρηματιστηρίου. Κανονικά η εμπειρία των δύο προηγούμενων ετών πρέπει
να έχει διδάξει ότι η σιωπή είναι χρυσός, αλλά μένει να αποδειχθεί ότι δεν θα
υποκύψει κανείς σε πιθανούς νέους πειρασμούς σχολίων, που θα μπορούσαν να
εκτρέψουν την αγορά από τη φυσιολογική πορεία της.

Αν τελικώς η έναρξη του καλοκαιριού σημάνει και το τέλος της περιόδου της
μεγάλης κατήφειας και αλλάξει η ατμόσφαιρα στην οικονομία, θα βελτιωθούν και
οι προϋποθέσεις για να λυθούν μια σειρά από άλλες εκκρεμότητες όπως:

* Η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, για την οποία τα στοιχεία που παρουσίασε
την περασμένη Τρίτη το ΣΔΟΕ ότι ένας στους τέσσερις ελεύθερους επαγγελματίες ή
επιχειρήσεις φοροδιαφεύγει μόνο ως αστείο μπορεί να εκληφθούν. Μάλλον ο 1
στους 4 δεν φοροδιαφεύγει, και αν…

* Η εξυγίανση των δημοσίων οικονομικών, στο μέτωπο των δαπανών, με
καταπολέμηση της σπατάλης, που εξακολουθεί να βασιλεύει, εις βάρος της ανάγκης
κάλυψης πραγματικών κοινωνικών αναγκών.

* Ο εκσυγχρονισμός ­ υλικός τουλάχιστον ­ της Δημόσιας Διοίκησης, μέσω και των
κονδυλίων του Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης. Βεβαίως, η εγκατάσταση
ηλεκτρονικών υπολογιστών δεν επαρκεί, όπως απέδειξε η πρόσφατη νέα κατάρρευση
του TAXIS κατά την περίοδο υποβολής των φορολογικών δηλώσεων.