ΚΩΣΤΑΣ ΒΑΣΙΛΑΚΗΣ Το κελάηδισμα που «κρύβει» η Σταδίου
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
6 λεπτά  |
 |
|
Ο Κώστας Βασιλάκης ήθελε να σπουδάσει Βιολογία, γιατί πίστευε πως έτσι «θα |
Είχαν στήσει το τροχόσπιτο σε μια μακρόστενη νησίδα στον Αμβρακικό. Το είχαν
βάψει με χρώματα παραλλαγής και κάθονταν μέσα χωρίς ρεύμα, νερό, τηλέφωνο.
Μόνο τηλεσκόπια είχαν, για να παρατηρούν μια αποικία από αργυροπελεκάνους.
Ήταν όλοι τους μέλη της Ορνιθολογικής Εταιρείας και αυτό που προσπαθούσαν να
κάνουν ήταν να «δώσουμε στους ψαράδες να καταλάβουν ότι δεν έφταιγαν τα πουλιά
για το ότι υπήρχαν στην περιοχή λίγα χέλια».
Ο Κώστας Βασιλάκης, που στη συνέχεια και για 10 χρόνια έγινε διευθυντής στην
Εταιρεία, βρισκόταν ανάμεσά τους. Νεαρός φοιτητής τότε, στο 3ο έτος τού
Βιολογικού, συμμετείχε ως εθελοντής. «Πέρασαν 5 χρόνια και τελικά καταφέραμε
να κάνουμε τους ψαράδες να μην καταστρέφουν τα αυγά των αργυροπελεκάνων.
Κατάλαβαν πως οι πληθυσμοί των χελιών λιγόστευαν για άλλο λόγο, που είχε σχέση
με την ποιότητα του νερού: τη ρύπανσή του. Στο τέλος προστάτευαν οι ίδιοι τους
αργυροπελεκάνους».
Οι ψαριές αυτών των ανθρώπων μπορεί να μην ήταν πάντα πλούσιες. «Εμείς
όμως, στις πόλεις, αν δεν βρίσκαμε να αγοράσουμε ψάρια στο ιχθυοπωλείο, θα
πηγαίναμε στο σούπερ μάρκετ. Και αν κι εκεί δεν βρίσκαμε, τότε θα παίρναμε
κατεψυγμένο. Θα αρκούμασταν σε αυτό, χωρίς να αναρωτιόμασταν για ποιον λόγο
δεν υπάρχουν φρέσκα ψάρια».
Δύο χρόνια ύστερα από αυτή την ιστορία ο Κώστας Βασιλάκης βρέθηκε το 1990 στα
Γιάννινα, με αφορμή τις έντονες διαμαρτυρίες των κατοίκων που αντιδρούσαν στο
σχέδιο ρίψης λυμάτων στον ποταμό Καλαμά. Ζήτησε από έναν ψαρά να τον πάει να
δει τις εκβολές του ποταμού. Εκεί στη θάλασσα υπήρχε μια πελάδα, ένα ξύλινο
σπίτι χωμένο με πασσάλους στο νερό. Χρησίμευε ως καταφύγιο. «Κάτσε να φάμε»,
είπε ο ψαράς. Έριξε πιο ‘κεί μια με το δίχτυ, έπιασε δυο-τρία ψάρια και την
ώρα που τα τηγάνιζε «γύρισε και μου είπε: “Δεν μου λες, μήπως είσαι από αυτούς
τους οικολόγους που δεν θέλουν να πέφτουν τα λύματα στο ποτάμι; ” “Ε… εγώ…
ξέρεις…”. “Ε, λοιπόν, καλά κάνεις και είσαι και να το προστατέψεις το
ποτάμι, γιατί αλλιώς θα χαθούν τα ψάρια. Ούτε εγώ εδώ θα έχω ούτε εσύ στην
Αθήνα”».
Ο κ. Βασιλάκης θυμάται αυτές τις ιστορίες για να δείξει πως όλα είναι μια
αλυσίδα και πως αν κάτι πάει στραβά τότε πάνε όλα στραβά. «Η θάλασσα, τα
ψάρια, τα ποτάμια, οι υδροφόροι ορίζοντες, το δάσος, το οξυγόνο. Να λοιπόν που
φτάνουμε σε αυτό που λέμε βιώσιμη ανάπτυξη. Προστασία και διατήρηση των
φυσικών πόρων για να τους παραδώσουμε στις γενιές που έρχονται». Πολύ καλό
ακούγεται.
Θα λέγατε πως έχουμε, ως χώρα, πολιτική για το περιβάλλον;
«Αν σκεφθείς τον κίνδυνο να μας επιβάλει πρόστιμο το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για
την Καρέτα-Καρέτα και αν αναλογιστείς το ενδεχόμενο να μας ζητηθούν λεφτά πίσω
από το 2ο ΚΠΣ επειδή φανήκαμε ασυνεπείς σε πολλά, μάλλον δύσκολα θα υποστήριζε
κανείς κάτι τέτοιο».
Ο κ. Βασιλάκης πρόσφατα εγκατέλειψε την Εταιρεία και τώρα εργάζεται ως
σύμβουλος σε οικολογικές οργανώσεις. Βρήκε μάλιστα την ευκαιρία να γράψει και
βιβλία που μπορεί να απευθύνονται σε παιδιά, «αλλά έχω γνωρίσει πολλούς γονείς
που τα διαβάζουν οι ίδιοι πολύ ευχάριστα».
Τα βιβλία μιλάνε για τα πουλιά που βρίσκονται πλάι μας, για τα πουλιά που ζουν
στο νερό «και σε λίγες ημέρες θα εκδοθεί ένα ακόμα βιβλίο, για τα πουλιά στους
αγρούς και τα δάση». Κάθε βιβλίο μάλιστα έχει μέσα του και ένα CD-Rom, ώστε
αφού κάθε παιδί διαβάσει για τα πουλιά και τα δει στις φωτογραφίες, να μπορεί
να ακούσει και το κελάηδισμά τους.
«Το ξέρεις πως, αν τώρα κόβαμε την κυκλοφορία στη Σταδίου, θα ακούγαμε 10
διαφορετικά πουλιά να κελαηδούν;».
Οι «πολλές μικρές πληγές» της Ελλάδας
Εδώ στην Ελλάδα δεν έχουμε μάθει να αγαπάμε τη φύση. Τουλάχιστον όχι όπως
κάνουν οι κάτοικοι των άλλων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχοντας επισκεφθεί
ακόμη και τις πιο δύσβατες περιοχές της Ελλάδας, ο Κώστας Βασιλάκης λέει πως η
χώρα μας υποφέρει από «πολλές μικρές πληγές». Αυθαίρετα κτίσματα ορθώνονται
εκεί που δεν το χωράει ο νους σου, λύματα στα ποτάμια, τις λίμνες, τις
θάλασσες. Παράνομοι σκουπιδότοποι, υλοτομία, καμένα έλη. «Ακόμα και μεγάλα
αναπτυξιακά έργα χωροθετούνται αδιαφορώντας για το τι υπάρχει δίπλα». Αναφέρει
το παράδειγμα της λίμνης Κάρλα, που είχε αποξηρανθεί το 1967. «Πριν συμβεί
αυτό είχαν καταμετρηθεί εκεί 430.000 πάπιες. Σήμερα οι πάπιες που ζουν
συνολικά στους ελληνικούς υγρότοπους δεν ξεπερνούν τις 300.000. Τώρα το
ΥΠΕΧΩΔΕ προγραμματίζει, ύστερα από 35 χρόνια, την αποκατάστασή της».
Καθώς η κουβέντα πάει στις περιβαλλοντικές μελέτες που πρέπει να συνοδεύουν τα
μεγάλα έργα ή τις παρεμβάσεις που γίνονται, ο Κώστας Βασιλάκης κάνει έναν
μορφασμό απογοήτευσης. «Οι περισσότερες από αυτές γίνονται για να δίνουν ένα
οικολογικό άλλοθι στο έργο. Μα, όταν προαποφασίζεις ότι εγώ θα κάνω έργο εδώ,
όταν επιλέγεις μια συγκεκριμένη περιοχή λέγοντας “πάει και τέλειωσε” χωρίς να
έχεις εξετάσει και κάποιες θέσεις παραδίπλα, τότε το μόνο που σου απομένει να
πεις είναι το πώς θα κάνεις το έργο οικολογικότερο. Κι ας είναι μέσα σε δρυμό,
που λέει ο λόγος. Σαν ένα λατομείο που θυμάμαι, όπου αφού είχαν κατεβάσει
δέντρα, βράχους και είχαν σκάψει όλο το βουνό, μετά είπαν να το βάψουν πράσινο
για να το εναρμονίσουν με τα φυτά τριγύρω…».
Παρ’ όλα αυτά, όμως, ο πρώην διευθυντής της Ορνιθολογικής Εταιρείας βλέπει ότι
χρόνο με τον χρόνο όλο και περισσότεροι πολίτες ευαισθητοποιούνται για τον
τόπο που ζουν. «Το 1998 υπήρχαν στις πόλεις της χώρας μας 150 οικολογικές
οργανώσεις τοπικού χαρακτήρα. Ωριμάζουμε περιβαλλοντικά. Όμως αυτό που με
φοβίζει είναι αν τη στιγμή που θα έχουμε τη λαχτάρα να προσφέρουμε, μη δεν
υπάρχει τίποτα να διαφυλάξουμε».
Λάθος τακτική
Κάνοντας μια αναδρομή στα 15 χρόνια που ασχολείται με την προστασία τού
περιβάλλοντος, ο Κώστας Βασιλάκης δεν διστάζει να πει ότι «κάποιες φορές οι
οικολογικές οργανώσεις δεν πλησίασαν τον κόσμο όπως θα έπρεπε. Στην προσπάθειά
μας να ευαισθητοποιήσουμε τους πολίτες, συχνά τους μεταφέραμε εικόνες
καταστροφής. Τους δείχναμε δάση να καίγονται, λίμνες και θάλασσες να
αργοπεθαίνουν, βιότοπους που γίνονταν χωματερές. Επιλέγαμε να ταρακουνήσουμε
τον κόσμο μέσα από την οδό τής κινδυνολογίας. Ας μη νομίσει κανείς, όμως, ότι
παραφουσκώναμε τα πράγματα. Κάθε άλλο. Αυτή ήταν και είναι η σκληρή
πραγματικότητα. Όμως, με μια τέτοια τακτική, ο κόσμος άρχισε να πιστεύει ότι
“αφού όλα καταστρέφονται, εμείς θα σώσουμε τον πλανήτη;”». Η άλλη λύση θα ήταν
να «δείξουμε στους ανθρώπους την ομορφιά της φύσης. Να τους κάνουμε να
γνωρίσουν τα σπάνια φυτά, τα ζώα που ζουν στα δάση, τα πουλιά, τα χρώματά
τους, το κελάηδισμά τους. Έτσι θα γίνονταν σύμμαχοι της φύσης και θα
αγωνίζονταν για να μη χαθεί αυτή η ομορφιά».
INFO
Τα βιβλία «Τα πουλιά που ζουν πλάι μας» και «Τα πουλιά που ζουν στο νερό»
(τιμή: 10 ευρώ) και το λεύκωμα «Η άλλη Ελλάδα» (45 ευρώ) κυκλοφορούν από τις
Εκδ. Λιβάνη.
Google news
