Φορτωμένη νεολαία…

Τελικά, ποια είναι τα χαρακτηριστικά της σημερινής νεολαίας; Οι σημερινοί
νέοι είναι αγχωμένοι. Τρέχουν και… δεν φτάνουν, γιατί είναι υποχρεωμένοι να
προλάβουν πολλά πράγματα μαζί (σχολείο, ξένες γλώσσες, εκμάθηση υπολογιστών).

Νέα γενιά. «Έχουμε άγχος», λέει η μαθήτρια της Γ’ Λυκείου, Ιωάννα Δρόσου. «Οι περισσότεροι νέοι θέλουν μόνο να βολευτούν», υποστηρίζει ο 43χρονος πατέρας της κ. Θανάσης. Και οι δύο συμφωνούν ότι όλοι οι νέοι δεν μπαίνουν σ’ ένα τσουβάλι

Κάποιοι είναι και θρασείς, γιατί θέλουν να εκφράσουν την αντίδρασή τους στην
κοινωνία αλλά δεν ξέρουν πώς, τονίζει η Ιωάννα, 17χρονη μαθήτρια της Γ΄
Λυκείου. Η σημερινή νέα γενιά είναι συντηρητική. Οι περισσότεροι κοιτάζουν πώς
θα βολευτούν. Δεν σέβονται αξίες όπως οι παλαιότεροι, υποστηρίζει ο 43χρονος
πατέρας της, Θανάσης Δρόσος.

Πατέρας και κόρη ωστόσο συμφωνούν πως τα παραπάνω χαρακτηριστικά της σημερινής
νεολαίας δεν αφορούν όλους τους νέους. Δεν είναι ούτε όλοι… άγια παιδιά ούτε
κακομαθημένοι και πιστεύουν πως οι τελευταίοι αργά ή γρήγορα θα μπουν στον
σωστό δρόμο. «Ένα μεγάλο ποσοστό των νέων – κι αυτό είναι ανησυχητικό -, αυτό
που θέλει είναι να αποκατασταθεί επαγγελματικά βγάζοντας αρκετά χρήματα. Δεν
ενδιαφέρεται για τα κοινά, για την κοινωνία ή για τον διπλανό του» λέει η
Ιωάννα. Υπάρχει όμως και η άλλη όψη. «Υπάρχουν παιδιά που εκφράζουν ελεύθερα
τις απόψεις τους σε συζητήσεις – άλλο αν δεν τις ακούει κανένας -, που
διαβάζουν εξωσχολικά βιβλία».

Για τον πατέρα της Ιωάννας τα πράγματα είναι ξεκάθαρα: «Η σημερινή νεολαία
είναι συντηρητική. Θέλουν μόνο να βολευτούν. Ίσως γιατί και οι… προοδευτικοί
γονείς τους βολεύτηκαν και μετέφεραν τον συντηρητισμό στα παιδιά τους.
Αντίθετα, η νεολαία της γενιάς μου ήταν διαφορετική. Ζούσαμε σε ένα ανελεύθερο
καθεστώς και ήταν λογικό να συμμετέχουμε στα κοινά». Εκτός απ’ αυτό, ο κ.
Δρόσος παρατηρεί ότι οι σημερινοί νέοι δεν έχουν σεβασμό σε αξίες όπως είχαν
παλαιότερες γενιές. «Για παράδειγμα, αν δει κανείς μία παρέα παιδιών καθώς
κατευθύνεται στο σχολείο, θα ακούσει δεκάδες υβριστικές λέξεις. Πριν από 30 –
40 χρόνια δεν συνέβαινε κάτι τέτοιο».

Η Ιωάννα από την πλευρά της συμφωνεί ότι οι νέοι έχουν αποθρασυνθεί, αλλά αυτό
είναι παροδικό. Και οφείλεται στο γεγονός «ότι τα παιδιά θέλουν να
αντιδράσουν, αλλά δεν ξέρουν τον τρόπο». Όσο για τον σεβασμό που κάποιοι δεν
επιδεικνύουν στους καθηγητές τους, σημειώνει πως αυτό γίνεται γιατί και οι
καθηγητές δεν σέβονται τους μαθητές.

Άλλο χαρακτηριστικό των σημερινών νέων είναι το συνεχές άγχος και η πίεση,
σύμφωνα με τη μαθήτρια της Γ΄ Λυκείου: «Είμαστε υποχρεωμένοι να μάθουμε ξένες
γλώσσες, ηλεκτρονικούς υπολογιστές, εκτός από τα μαθήματα του σχολείου, με
αποτέλεσμα να «τρέχουμε» για να μην μας πάρει κάποιος άλλος τη θέση στο
μέλλον». «Διαβάζαμε και εμείς πολύ την περίοδο των εξετάσεων για να μπούμε στο
Πανεπιστήμιο. Ίσως και περισσότερο από εσάς» λέει ο κ. Δρόσος για να πάρει την
απάντηση από την κόρη του: «Είχατε όμως το άγχος που έχουμε εμείς;». Δεν το
είχαν, «αλλά είναι και θέμα των γονέων να μη φορτώνουν τα παιδιά με περιττά
πράγματα κατά τη σχολική τους ηλικία», συμπληρώνει ο πατέρας της Ιωάννας.

«Μια άλλη κοινωνία από εκείνη που εμείς μεγαλώσαμε»

«Είναι δημιουργικοί. Και οράματα έχουν, μόνο που είναι διαφορετικά από εκείνα που είχαμε εμείς», λέει ο καθηγητής κ. Πέτρος Δαμιανός

«Νιώθω ότι η νέα γενιά είναι η ελπίδα για το μέλλον. Ακούγεται συνηθισμένο; Κι
όμως το λέω επειδή αληθινά πιστεύω ότι τα νέα παιδιά είναι αξιόλογα». Ο Πέτρος
Δαμιανός, μαθηματικός, έχει βρεθεί απέναντι σε εκατοντάδες μαθητές. Σήμερα, η
τάξη όπου διδάσκει βρίσκεται στις φυλακές ανηλίκων του Αυλώνα.

«Είναι γεμάτα ζωντάνια, δημιουργικότητα. Εκφράζονται. Είναι μορφωμένα. Με μία
μόρφωση ευρύτερη και όχι με τα στενά όρια της έννοιας, που κλείνεται στα
μαθήματα του σχολείου. Οι πηγές πληροφόρησης που έχουν είναι περισσότερες από
τη δική μου γενιά», σημειώνει. Ο ίδιος έχει δύο κόρες. Η μία έχει ήδη περάσει
στο Πανεπιστήμιο και η μικρότερη δίνει εξετάσεις και βιώνει καθημερινά τη
διαφορετικότητα αυτής της γενιάς.

«Εμείς οι μεγάλοι ξεχνάμε. Σήμερα είναι μία άλλη κοινωνία από εκείνη που εμείς
μεγαλώσαμε. Κι ύστερα, πώς είναι δυνατόν να λέμε για τους νέους ότι είναι
απομονωμένοι, είναι αδιάφοροι για τα κοινά; Γιατί ξεχωρίζουμε αυτό το κομμάτι;
Ολόκληρη η κοινωνία είναι έτσι, πώς θα μπορούσαν να είναι οι νέοι
διαφορετικοί», αναρωτιέται ο κ. Δαμιανός.

Παραδέχεται ότι στις σύγχρονες κοινωνίες, τα παιδιά έχουν περισσότερες παροχές
από τους γονείς τους. «Μήπως όμως είναι τελικά η δική μας ενοχή γιατί δεν
είμαστε πραγματικά κοντά τους, γιατί δεν έχουμε χρόνο να ακούσουμε τα
προβλήματά τους, που μας κάνει να τους δίνουμε τόσα; Σε παιδιά που έχουν
εγκλωβιστεί στις υποχρεώσεις τους και δεν έχουν παρά ελάχιστες ευκαιρίες για παιχνίδι;».

ΕΡΕΥΝΕΣ

Δουλεύουν πάνω από 70 ώρες την εβδομάδα

«Δουλεύει» περισσότερο από 70 ώρες την εβδομάδα… τη στιγμή που οι ενήλικοι
εργαζόμενοι έχουν κατακτήσει το 40ωρο! Δεν έχει ελεύθερο χρόνο. Έρευνες
δείχνουν έντονη τάση ξενοφοβίας. Τα πρότυπά του μαρτυρούν σύγχυση. Θαυμάζει
τον Νότη Σφακιανάκη και ταυτόχρονα γοητεύεται από τον Τσε Γκεβάρα και τη
Μελίνα Μερκούρη. Η πολιτική τού είναι από αδιάφορη έως αποκρουστική και θεωρεί
το χρήμα πιο σημαντικό από την ανιδιοτέλεια.

Κάπως έτσι σκιαγραφούν τους σημερινούς 16ρηδες πρόσφατες έρευνες. Στο σχολείο
32 ώρες, στα φροντιστήρια (ελληνικών και ξένων μαθημάτων) 20 έως 30 ώρες,
διάβασμα 12 ώρες, ένα εξάωρο και περισσότερο «φεύγει» στις μετακινήσεις και ο
ελεύθερος χρόνος από ελάχιστος έως ανύπαρκτος. «Οι νέοι σήμερα πασχίζουν να
επιτύχουν το κοινωνικά αποδεκτό. Προσπαθούν καθημερινά να αντεπεξέλθουν σε
αυξημένες υποχρεώσεις», σημειώνει η καθηγήτρια Κοινωνιολογίας στο Πάντειο
Πανεπιστήμιο κ. Βάσω Αρτινοπούλου.

Και προσθέτει ότι «το κλίμα ανταγωνισμού που καλλιεργείται σήμερα στην
κοινωνία, τους αγχώνει και δεν είναι τυχαίο ότι αρκετά νέα παιδιά παρουσιάζουν
μία τάση απόσυρσης, η οποία εκφράζεται και με ακραίες μορφές όπως η
παραβατικότητα ή συχνά ερμηνεύεται από τους μεγαλύτερους ως τεμπελιά».

Δεν έχουν περάσει ούτε δύο χρόνια από τότε που η έρευνα του Εθνικού Κέντρου
Κοινωνικών Ερευνών σόκαρε τους ενηλίκους. Έξι στους δέκα μαθητές απάντησαν ότι
οι μετανάστες είναι μάλλον «κακό» για τη χώρα, το χρήμα κατείχε υψηλή θέση
στις αξίες τους, περισσότεροι από τέσσερις στους δέκα επιθυμούσαν παρέμβαση
της Εκκλησίας στην εξωτερική πολιτική, ενώ δεν ήταν λίγοι εκείνοι που
απάντησαν ότι η δικτατορία μπορεί να είναι καλύτερη από τη δημοκρατία.

Όσο για τα πρότυπα των σημερινών εφήβων, το παζλ έχει ετερόκλητα κομμάτια. Από
τη μία πρόσωπα της επικαιρότητας, όπως ο Νότης Σφακιανάκης και ο Πύρρος Δήμας,
και από την άλλη μορφές όπως η Μελίνα Μερκούρη, ο Τσε Γκεβάρα και ο Νέλσον
Μαντέλα αποτελούν τα «ινδάλματα» της νεολαίας (παλαιότερη έρευνα της V-PRC για
«ΤΑ ΝΕΑ»). Από τις προσωπικότητες που «γοητεύουν», όμως, απουσιάζουν
πολιτικοί, άνθρωποι της λογοτεχνίας και της επιστήμης.

«Τα παιδιά μεγαλώνουν σε μία κοινωνία που τους προσφέρει βία, ανασφάλεια και
έλλειψη αξιοκρατίας. Εγώ ήξερα ότι αν διαβάσω και περάσω στο Πανεπιστήμιο δεν
θα είχα πρόβλημα αποκατάστασης. Σήμερα όμως ένα πτυχίο δεν παλεύει την
ανεργία», λέει ο κ. Τεύκρος Μιχαηλίδης, μαθηματικός στο Κολλέγιο Αθηνών, που
παρά τα μελανά σημεία υποστηρίζει ότι «οι νέοι συνεχίζουν να είναι η παρηγοριά
μου σε μία αμοραλιστική κοινωνία!».