Ο Σημίτης… σβήνει τις φωτιές

Στο κέντρο του Βελιγραδίου στέκει ορθό, αν και κατεστραμμένο εντελώς στο
εσωτερικό του, το κτίριο που στέγαζε το κόμμα του Μιλόσεβιτς.

Οι «έξυπνες» βόμβες που το χτύπησαν στον πόλεμο του ’99 διέλυσαν καθετί που
βρισκόταν μέσα σ’ αυτό αλλά άφησαν απείραχτο το κτίριο. «Έτσι θα μοιάζει σε
λίγο η Χαριλάου Τρικούπη», σχολίασε ειρωνικά ένας δημοσιογράφος την ώρα που η
ακολουθία του Κώστα Σημίτη διέσχιζε το κέντρο της πόλης. Να ‘ναι αυτός ο φόβος
του Πρωθυπουργού που τον κάνει το τελευταίο διάστημα να εντατικοποιεί τις
προσπάθειες να «συμμαζέψει το μαγαζί»; Άγνωστο. Η ουσία είναι ότι πρώτη φορά
εδώ και πολλούς μήνες, όσους δηλαδή εξελίσσεται με συνεχώς νέα στοιχεία η
κρίση στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ, που ο Κ. Σημίτης, μεθοδικά, βήμα με βήμα,
επιχειρεί να κλείσει προβλήματα και να αποτρέψει άλλα στη γέννησή τους.

Αποδοχή. Πρώτα άρχισε με την αποδοχή της δημιουργίας του ενιαίου
επικοινωνιακού οργάνου κυβέρνησης και κόμματος που μέχρι τις αρχές Απριλίου
συνεδρίαζε σε συνθήκες… παρανομίας στη Χαρ. Τρικούπη, διότι ο κ. Σημίτης δεν
το αναγνώριζε πολιτικά και διοικητικά. Ήταν δε τόσο αντίθετος με την ύπαρξή
του, ώστε του έλεγαν ότι πρόκειται για ένα διαδικαστικό όργανο που συζητάει
πώς να αντιμετωπιστεί η προπαγάνδα της Ν.Δ. Γιατί δεν το ήθελε; Γιατί πίστευε
ότι μόνο προβλήματα θα του δημιουργούσε με τους υπόλοιπους «κορυφαίους» και
τους υπουργούς έτσι και μαθευόταν η ύπαρξή του. Αποδέχθηκε την ύπαρξή του μετά
τη νέα μεγάλη γκάφα της κυβέρνησης με το Φορολογικό που παραλίγο να εξελιχθεί
σε ναυάγιο, ανάλογο του περσινού με το Ασφαλιστικό. Κι αφού μπήκε στη λογική
να συζητάει τα επικοινωνιακά και με άλλα στελέχη, πλην του «στενού κύκλου του
Μαξίμου», έκανε ένα βήμα παρακάτω.

Οι συναντήσεις. Αποδέχθηκε ότι το πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ είναι κυρίως
πολιτικό, και πως δεν μπορεί να λυθεί όσο εκείνος δεν συζητάει πολιτικά με τα
στελέχη. Μέχρι τώρα η εικόνα της συνάντησης του Κ. Σημίτη και ενός στελέχους
ήταν η εξής: το στέλεχος επιχειρούσε να ανοίξει συζήτηση για τα εσωτερικά του
ΠΑΣΟΚ. Ο Κ. Σημίτης στα πέντε πρώτα λεπτά έλεγε τη φράση «είναι γνωστά αυτά».
Το στέλεχος εισέπραττε το πρώτο μήνυμα ότι αυτά που λέει δεν είναι και τόσο
αποδεκτά. Αν συνέχιζε, ο Κ. Σημίτης ανάμεσα σε διάφορα «α, μάλιστα» και «ναι,
ναι», πότε ξεφύλλιζε ένα έγγραφο πάνω στο γραφείο, πότε σημείωνε κάτι στο
περίφημο «μπλοκάκι» του – κάτι άσχετο προφανώς με τα όσα του ανέφερε ο
συνομιλητής του – και πάνω στο μισάωρο πέταγε ένα «λοιπόν, σ’ ευχαριστώ πολύ,
θα τα ξαναπούμε». Ήταν το σφύριγμα της λήξης!

Τώρα φαίνεται πως κάτι αλλάζει. Ο Πρωθυπουργός δείχνει να έχει αποδεχθεί τη
συνύπαρξη με το «θηριοτροφείο» της Χαρ. Τρικούπη, έχει συνειδητοποιήσει ότι
«αυτούς έχει, μ’ αυτούς θα πορευθεί» – άλλωστε οι λεγόμενοι «σημιτοφύλακες», ο
στενός πυρήνας των υποστηρικτών του, χάνονται ένας ένας από το προσκήνιο, όπως
οι «δέκα μικροί νέγροι».

Στο πλαίσιο αυτής της αποδοχής έκανε το δεύτερο μεγάλο βήμα για να βρεθεί μια
ισορροπία στο ΠΑΣΟΚ: ξεκίνησε τις επαφές με τα κορυφαία στελέχη. Ο Γ.
Παπανδρέου, ο Ε. Βενιζέλος, ο Π. Ευθυμίου, ο Γ. Παπαντωνίου και βεβαίως ο Κ.
Λαλιώτης έχουν περάσει ήδη το κατώφλι του γραφείου του. Μεθαύριο ο Κ. Λαλιώτης
θα ξανασυζητήσει μαζί του τα οργανωτικά και την Τρίτη ο Πρωθυπουργός θα δεχθεί
τη Βάσω Παπανδρέου και τον Κώστα Σκανδαλίδη. Τι απομένει; Ο Άκης
Τσοχατζόπουλος, με τον οποίο ο κ. Σημίτης ποτέ δεν κατάφερε να αποκαταστήσει
μια αμοιβαία αποδεκτή σχέση. Θα τον δει και τον κ. Τσοχατζόπουλο, για να
κλείσει τον κύκλο των επαφών…

Τρίτο βήμα που αποφάσισε να κάνει ο Πρωθυπουργός είναι η προσέγγιση με την
Κοινοβουλευτική Ομάδα. Η πρώτη πράξη αυτής της διαδικασίας είναι η σύγκληση
της Κ.Ο. στις 22 Μαΐου – σε ένα καζάνι που κοχλάζει, μια τέτοια συνεδρίαση
ανοίγει συνήθως τη βαλβίδα ασφαλείας. Αν τα πουν, κι έχουν πολλά να του πουν,
τα όσα εκτοξεύονται ως απειλές στο περιστύλιο της Βουλής θα μείνουν μόνο
απειλές. «Η κατάσταση στην Κοινοβουλευτική Ομάδα απαιτεί πλέον ειδικούς
χειρισμούς», πιστεύει ένα κορυφαίο στέλεχος του κόμματος, που δέχεται και αυτό
παράπονα από βουλευτές. Τι είδους χειρισμούς; Όχι τίποτε σοβαρά πράγματα –
απλώς ο κ. Σημίτης να καλέσει για κατ’ ιδίαν πολιτική συζήτηση μερικούς εξ
αυτών, κυρίως από την κατηγορία των «απελπισμένων» που του δημιουργούν και τα
μεγαλύτερα προβλήματα. Αυτό συν η προσδοκία ενός «ανοιχτού» ανασχηματισμού,
αμέσως μετά τις δημοτικές εκλογές, ίσως είναι τα (δραστικά) φάρμακα για την
εκτόνωση της κατάστασης.

Τέταρτο και καθοριστικό βήμα για να μαζευτεί η εσωκομματική κατάσταση είναι
ασφαλώς η Οργανωτική Συνδιάσκεψη που θα πραγματοποιηθεί το διήμερο 5 και 6
Ιουλίου. Την προσεχή Τρίτη στο Εκτελεστικό Γραφείο, ο Κ. Σημίτης θα ζητήσει
από τα στελέχη να τοποθετηθούν στο βασικό θέμα των καταστατικών αλλαγών που
είναι ο τρόπος εκλογής του προέδρου και του γραμματέα. Ο ίδιος, υποστηρίζουν
στενοί συνεργάτες του, έχει άποψη (πρόεδρος από τη βάση, γραμματέας από το
Συνέδριο), αλλά δεν θα την πει, για λόγους δεοντολογικούς, στο Ε.Γ. Θα την
ανακοινώσει στη Συνδιάσκεψη. Μέχρι τότε όμως θα πρέπει να μετάσχει κι ο ίδιος
στη λύση μιας σειράς διαδικαστικών προβλημάτων: από το ποιοι θα λάβουν μέρος
στη Συνδιάσκεψη (και τις σχετικές αποφάσεις) μέχρι το πώς ακριβώς θα εκλέγεται
ο νέος πρόεδρος. Με καθολική ψηφοφορία των εγγεγραμμένων (κι από τηλεφωνικούς
καταλόγους!..) μελών, με ψηφοφορία των ενεργών μελών, με ένα άλλο σύστημα; Κι
αυτό αντικείμενο συζητήσεων είναι. Του ίδιου με τα κορυφαία στελέχη.

Στόχος το εσωτερικό μορατόριουμ

Πολλοί υποστηρίζουν ότι αντικείμενο των συζητήσεων του Πρωθυπουργού είναι η
επίτευξη ενός εσωτερικού μορατόριουμ, ώστε το κόμμα να οδηγηθεί χωρίς μεγάλα
προβλήματα στις εκλογές. Υπάρχουν κι άλλοι που θεωρούν ότι όλα αυτά έχουν να
κάνουν με την προσπάθεια να μη διαλυθεί το κόμμα ύστερα από ένα συντριπτικό
αποτέλεσμα στις εκλογές. Φαίνεται πως δίκιο έχουν οι πρώτοι. Η ήττα στις
δημοτικές εκλογές μπορεί να μην είναι και τόσο μεγάλη όσο την προβλέπουν οι
εκτιμήσεις, άρα ο κίνδυνος από τη μετεκλογική κρίση να μην είναι πραγματικός.
Αλλά επειδή οι εκλογές είναι πάντα εκλογές και το αποτέλεσμά τους εξαρτάται
από χίλιους εξωγενείς παράγοντες, ποτέ κανείς δεν μπορεί να είναι βέβαιος. Το
ουσιώδες, σε ό,τι αφορά τις συζητήσεις του κ. Σημίτη με τα στελέχη του, είναι
ότι μέχρι στιγμής έχουν πάει καλά. Κι ήταν συζητήσεις πολιτικές, γιατί ο ίδιος
ο Πρωθυπουργός κατάλαβε την αναγκαιότητά τους και συμμετείχε σ’ αυτές. Το ίδιο
προφανώς θα συμβεί και με τις επόμενες…