Παρεμβάσεις με αέρα προεδρικό

Όταν το 1995 ο Ανδρέας Παπανδρέου αξιοποίησε – με τη μεσολάβηση διαφόρων
παραγόντων – την πρόταση του Αντώνη Σαμαρά να «περάσει» ο πρόεδρος της ΔΗΑΝΑ
Κωστής Στεφανόπουλος στην Προεδρία της Δημοκρατίας, δεν αποφεύχθηκαν μόνον οι
πρόωρες εκλογές.

Γιατί μπορεί το ορατό αποτέλεσμα εκείνης της επιλογής – ο κ. Στεφανόπουλος
εκλέχτηκε από τη Βουλή με τις ψήφους του ΠΑΣΟΚ και της ΠΟΛΑΝ στην τρίτη
ψηφοφορία – να ήταν ότι δεν χρειάσθηκε εκ νέου προσφυγή στις κάλπες, εκείνο
όμως που «μέτρησε» τελικώς ήταν πως ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αποδείχθηκε
κρίσιμος παράγων σταθερότητας του πολιτικού συστήματος.

Σ’ αυτή τη «λογική» ήταν ενταγμένη και η τελευταία παρέμβαση, από το
Μεσολόγγι, κατά της ξενοφοβίας και των «διωκτών» των μεταναστών, καθώς και η
προτροπή προς τον λαό να αγαπά την πατρίδα του και τις ατομικές ελευθερίες.

Σε μία εποχή κατά την οποία φαινόμενα «τύπου Λεπέν» ή «τύπου Μπερλουσκόνι»
έδειξαν να κερδίζουν κάποιο έδαφος στην Ευρώπη, ο κ. Στεφανόπουλος,
αξιοποιώντας τις δυνατότητες άμεσης επικοινωνίας με τον ελληνικό λαό που του
δίνει το προεδρικό αξίωμα, αναδείχθηκε και πάλι σταθεροποιητικός παράγων.

Ακόμα και όταν αμφισβητήθηκε από τηλεοπτικό σταθμό η δράση του στα χρόνια της
δικτατορίας, δεν άφησε το θέμα να περάσει στα «ψιλά». Έδωσε εντολή να εκδοθεί
σκληρή ανακοίνωση. Άλλωστε, όχι μόνο δεν ανέχθηκε τη δικτατορία, αλλά σε
πολλές περιπτώσεις, αξιοποιώντας και τη δικηγορική του ιδιότητα, αντιτάχθηκε
στη χούντα και συμπαραστάθηκε εμπράκτως σε πολλούς διωκομένους.

Στο στόχαστρο. Πριν από τρεις μήνες είχε ξαναβρεθεί στο «στόχαστρο». Η
«επιχείρηση “φρουτάκια”» «κυκλοφόρησε» διάφορες φήμες, ακόμα και ότι θα
παραιτηθεί. Τότε προτίμησε και πάλι να παίξει έναν εξισορροπητικό ρόλο. «Δεν
θα είμαι εκείνος που θα ταράξει την ήρεμη πολιτική ζωή του τόπου και θα φέρει
τέτοια προβλήματα», ήταν η αντίδρασή του. «Υπάρχει Σύνταγμα, υπάρχει Βουλή,
υπάρχουν νόμοι. Μετά τη μεταπολίτευση, η δημοκρατία μας λειτουργεί αρκετά
ικανοποιητικά. Και νομίζω ότι αυτό που κυρίως απομένει για το υπόλοιπο της
θητείας μου είναι τρία ζητήματα: Πρώτον, να ακουστεί περισσότερο η φωνή της
Ελλάδας σε όλο τον κόσμο. Δεύτερον, να αισθανθεί κάθε πολίτης ζεστασιά και
ασφάλεια. Και, τρίτον, να συμβάλω σε μία σταθερότητα που τη χρειάζεται η χώρα μας».

Είναι γεγονός ότι ο κ. Στεφανόπουλος στις αναθεωρήσεις του Συντάγματος που
έγιναν από το ’85 μέχρι σήμερα πάντοτε εξέθεσε έναν προβληματισμό, ότι οι
αρμοδιότητες του Προέδρου της Δημοκρατίας έχουν πολύ περιορισθεί. Παρ’ όλ’
αυτά, έχοντας ψηφισθεί από τη συντριπτική πλειονότητα των βουλευτών (από τα
δύο μεγάλα κόμματα) και έχοντας εξασφαλίσει τη συμπάθεια των «μικρών»
κομμάτων, επιχειρεί – όποτε δίδεται η ευκαιρία – να κάνει καίριες παρεμβάσεις.

Για την οικονομία. Υπήρξαν και θέματα οικονομικής διαφάνειας όπου έχει
παρέμβει. Όταν συνομιλητής του παρατήρησε ότι είμαστε σε καιρό μοιράσματος της
«πίτας», εκείνος θύμισε με νόημα ότι ως αρχηγός της ΔΗΑΝΑ είχε στείλει στον
αρμόδιο υπουργό της κυβέρνησης Μητσοτάκη, τον Γιώργο Σουφλιά, επιστολή με την
οποία του συνιστούσε να συγκροτηθεί διακομματική και όχι μονοκομματική
επιτροπή για να αποφασίζει.

Άσκησε κριτική ακόμα και προς την κυβέρνηση, σε χαιρετισμό του στη ΓΣΕΕ, όταν
φάνηκε πως το ΠΑΣΟΚ θα επιλέξει ένα σκληρό για τους εργαζομένους και τους
συνταξιούχους ασφαλιστικό σύστημα.

Και όταν χρειάσθηκε «τα έβαλε» και με την ηγεσία της Εκκλησίας. Εκτός της
περίπτωσης της πρόσκλησης στον Πάπα, εργάσθηκε ώστε να επέλθει ισορροπία
ανάμεσα στην Ορθόδοξη και στην Καθολική Εκκλησία. Όταν του τέθηκε το θέμα των
υπογραφών για τις νέες ταυτότητες διεμήνυσε: «Οι πάντες έχουν υποχρέωση
συμμορφώσεως προς τους κανόνες του ισχύοντος δικαίου. Άλλωστε, εκτός
νομοθετημένης διαδικασίας συλλεγείσες υπογραφές δεν είναι δυνατόν να
ανατρέψουν τις διατάξεις του Συντάγματος».

Οι παρεμβάσεις του είχαν – σε ορισμένες περιπτώσεις – και δόση… χιούμορ.
Όταν το ’97 αλλά και το ’90 «κύκλοι» έκαναν λόγο για «καλπάζουσα ασθένεια του
Προέδρου, που μέσα σε λίγους μήνες θα τον έχει οδηγήσει σε θάνατο», εκείνος
σχολίαζε: «Είμαι καλά! Αν μου το επιτρέπουν…»

Ο κ. Στεφανόπουλος «απλώθηκε» – όταν χρειάσθηκε – και σε διεθνή θέματα. Όταν
ο πόλεμος Παλαιστινίων – Ισραηλινών ξαναφούντωσε, δήλωσε: «Δεν είναι σωστό να
σημειώνονται πράξεις βίας κατά αόπλων πολιτών, στα πλαίσια των απελευθερωτικών
αγώνων. Αλλά αποτελεί ιδιαίτερα αρνητικό στοιχείο και η συνεχιζόμενη από
ισραηλινής πλευράς καταστροφή».

Και σε εθνικά θέματα

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έκανε και δύο άλλες παρεμβάσεις που αφορούν την
εθνική συμφιλίωση. Αξιοποίησε δύο επισκέψεις του σε τόπους πολιτικών
προσφύγων. Στο χωριό Μπελογιάννης της Ουγγαρίας και στην Τασκένδη του
Ουζμπεκιστάν. Και μίλησε σε παλιούς πολιτικούς του αντιπάλους αγκαλιάζοντάς
τους και αναγνωρίζοντας την προσφορά της παράταξής τους στον τόπο. «Η
Αριστερά», επανέλαβε πολλές φορές, «ανάδειξε πολλούς σπουδαίους ανθρώπους,
πολλούς διανοούμενους, τους οποίους χάσαμε κάτω από τραγικές συνθήκες».

Όσο για τις παρεμβάσεις του για τα εθνικά θέματα, τις έκανε στα πιο επίσημα
φόρα που μπορούσε. Μίλησε σκληρά για την επεκτατική πολιτική της Τουρκίας από
το βήμα του Συμβουλίου της Ευρώπης, στο Στρασβούργο, και για την άδικη
αμερικανική πολιτική στην περιοχή μπροστά στον Αμερικανό Πρόεδρο Μπιλ Κλίντον,
στο επίσημο δείπνο που του παρέθεσε όταν επισκέφθηκε την Ελλάδα.