Δρόμοι

Μερικές φορές…

… φτάνει που βρίσκεται κανείς εκεί, κάπου – εκεί που δεν θα ήθελε, εκεί που
δεν θα έπρεπε, εκεί που δεν το φανταζόταν – για να αλλάξει από τη μια στιγμή
στην άλλη ολόκληρη η ζωή του. Ο ιστορικός ρόλος που έδωσαν τα Πάθη του Χριστού
στον Πόντιο Πιλάτο ήταν πολύ διαφορετικός από αυτόν που ίσως φανταζόταν για
τον εαυτό του ο Ρωμαίος κυβερνήτης της Ιουδαίας. Στάθηκε αρκετή μονάχα μία
εβδομάδα από τη ζωή του, που την περιγράφουν οι ευαγγελιστές Ματθαίος, Μάρκος,
Λουκάς και Ιωάννης, για να χτίσει πάνω της η Εκκλησία ένα ολόκληρο οικοδόμημα
από θρύλους και εικασίες.

Γιατί ο Πιλάτος;…

… αναρωτιόταν η Αν Ρόε σε ένα βιβλίο που έγραψε πριν από δύο χρόνια για τον
Ρωμαίο. Επειδή βρισκόταν εκεί. Στην Ιουδαία εκείνης της εποχής, που έβραζε από
την κοινωνική αναταραχή, ίσως πράγματι ο Πιλάτος να ήταν έξω από τα νερά του.
Για την ήσυχη ζωή που θα επιθυμούσε, όπως όλοι οι γραφειοκράτες, ο Ιησούς δεν
ήταν παρά ένας ταραξίας. Όμως, τι ήταν ο Πιλάτος;

Η σκέψη…

… της Ρόε μοιάζει με ανησυχητικό απόηχο από τα λόγια της Χάνα Άρεντ για τον
Άιχμαν: «Ήταν η ουσία του κακού ή η ουσία του καλού: ο απαρνούμενος τον Θεό ή
ο εναγκαλιζόμενος τον Θεό. Αυτοί οι αντίθετοι θρύλοι ξεπήδησαν από μια στιγμή
αβεβαιότητας ενός δημοσίου υπαλλήλου. Εκείνη τη στιγμή υπήρχε για τον Πιλάτο η
δυνατότητα για σκοτάδι ή για φως, πέρα από τη ρουτίνα ενός Ρωμαίου τοποτηρητή.
Ακόμη και ο ίδιος έμοιαζε να το νιώθει. Θα μπορούσε να είχε πάρει αταξίδευτους
δρόμους, να είχε ανοίξει κρυφές πόρτες, να είχε λύσει τα δεσμά του, να είχε
ξεπεράσει τον εαυτό του. Ή να μείνει αυτό που ήταν: να σηκώσει τους ώμους, να
ξύσει το αυτί του, να γράψει άλλο ένα μνημόνιο. Έμεινε αυτό που ήταν. Όπως
όλοι μας, άλλωστε».

Και ο Βαραββάς…

… άραγε τι απέγινε; Γι’ αυτόν σωπαίνει η Ιστορία. Όχι όμως και ο Πολωνός
ποιητής Ζμπίγκνιεβ Χέρμπερτ, που ο αναγνώστης Γιώργος Χριστοδουλίδης από τον
Πόρο είχε την καλοσύνη να μας στείλει ποιήματά του μεταφρασμένα από τον ίδιο:
«Ίσως ο Βαραββάς να γύρισε στη συμμορία του/ Πάνω στα όρη να σκοτώνει γρήγορα
μ’ ακρίβεια να ληστεύει/ Ή ν’ άνοιξε ένα εργαστήρι αγγειοπλαστικής/ Και
καθαρίζει χέρια από τα κρίματα/ με τη λάσπη της δημιουργίας/ Να ‘ναι
κουβαλητής νερού ή μουλαράς ή τοκογλύφος/ κάτοχος καραβιών – μ’ ένα δικό του ο
Παύλος έπλευσε προς Κορινθίους/ ή – τίποτε δεν αποκλείεται – / να έγινε
κατάσκοπος και καλοπληρωμένος των Ρωμαίων/ Κοίταξε και θαύμασε της μοίρας τα
εκπληκτικά καμώματα/ για ευκαιρίες δύναμης τύχης χαμόγελα/ Ενώ ο Ναζωραίος/
έμεινε μοναχός/ δίχως εκλογή/ σ’ απόκρημνο ένα/ μονοπάτι/ ματωμένο».