Δεν αντέχει άλλα Ι.Χ. η Αθήνα!

Στο Τόκιο, για να αγοράσει κανείς σήμερα ένα καινούργιο αυτοκίνητο, θα
πρέπει να έχει στα χέρια του βεβαίωση του δήμου ότι διαθέτει ιδιόκτητο χώρο
στάθμευσης εκτός οδού, ενώ στο Λονδίνο, προκειμένου να ανασάνει το κέντρο της
πόλης από τα Ι.Χ., από τον ερχόμενο χρόνο θα αρχίσουν να λειτουργούν διόδια!

Με τα δύο αυτά παραδείγματα ο πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων,
Γιάννης Γιαννής, περιγράφει στα «ΝΕΑ» δύο «ακραίoυς» τρόπους αντιμετώπισης του
σύγχρονου εφιάλτη των πόλεων που ακούει στο όνομα «Ι.Χ.» και που ήδη έχει
φέρει σε κατάσταση ασφυξίας και την Αθήνα!

Οι εποχές όπου οι δρόμοι της Αθήνας ήταν προσπελάσιμοι, τουλάχιστον κάποια
διαστήματα της ημέρας και ολόκληρη τη νύχτα, έχουν περάσει ανεπιστρεπτί. Όπως
δείχνουν τα στοιχεία που παραθέτουν οι ειδικοί, οι μόνες ώρες στις οποίες
σίγουρα δεν υπάρχει κυκλοφοριακή συμφόρηση είναι αυτές κατά τις οποίες η
πόλη… κοιμάται.

«Στην πρωτεύουσα των τεσσάρων εκατομμυρίων κατοίκων και με τις σημερινές
κυκλοφοριακές συνθήκες δεν χωρούν πλέον άλλα Ι.Χ. Η πόλη έχει φτάσει στα όριά
της», λένε χαρακτηριστικά οι συγκοινωνιολόγοι.

Σε ολόκληρη την Ελλάδα, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου
Μεταφορών και Επικοινωνιών, φτάσαμε από 2.888.009 οχήματα το 1991, να έχουμε
5.168.148 οχήματα το 2001! Από αυτά, τα 2.339.158 οχήματα κυκλοφορούν στο
Λεκανοπέδιο της Αττικής!

Το 2001 ήταν η ένατη συνεχόμενη χρονιά όπου το ποσοστό αύξησης του στόλου των
επιβατικών αυτοκινήτων – σε σχέση με τον αμέσως προηγούμενο χρόνο – ήταν 8,2%
για το σύνολο της χώρας και 7,7% για την Αθήνα!

8 χλμ. την ώρα. Στην περιοχή του Λεκανοπεδίου Αθηνών πλέον η αναλογία
κατοίκων – επιβατικών αυτοκινήτων έχει φτάσει στο επίπεδο του 2,07 προς 1,
αναλογία που είναι ίση με τον μέσο όρο ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό –
εξηγούν οι συγκοινωνιολόγοι – σημαίνει ότι η Αθήνα είναι από τις πιο πυκνές σε
αυτοκίνητα πόλεις της Ευρώπης και, χωρίς να διαθέτει την απαιτούμενη
κυκλοφοριακή υποδομή, οδηγείται με μαθηματική ακρίβεια σε ασφυξία.

«Φτάνουμε πλέον σε σημείο να αναζητούμε λύσεις για την εξυπηρέτηση της
μετακίνησης του πολίτη και όχι του Ι.Χ. του», λέει ο καθηγητής του Εθνικού
Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ),. Γιάννης Φρατζεσκάκης. Η μέση ταχύτητα των
οχημάτων «τα λέει όλα». Στην Αθήνα δεν ξεπερνά τα 8 χλμ. /ώρα, ενώ σε άλλες
ευρωπαϊκές πρωτεύουσες φτάνει τα 15 χλμ.

Το πρόβλημα οξύνεται με τη διαρκή αύξηση των Ι.Χ., τα οποία στην Αττική
αυξάνονται με ρυθμούς της τάξεως των 100-120 χιλιάδων αυτοκινήτων ανά έτος. Η
κατάσταση θα χειροτερεύσει περισσότερο, μια και έως το 2010 ο δείκτης
ιδιοκτησίας αναμένεται να φτάσει στα 600 αυτοκίνητα ανά 1.000 κατοίκους, από
420 αυτοκίνητα ανά 1.000 κατοίκους που είναι σήμερα.

Προτεραιότητα στην κυκλοφορία των συγκοινωνιών

Όπως επισημαίνει ο κ. Γιαννής, «οι μόνες λύσεις για να αντιμετωπίσουμε το
πρόβλημα της αύξησης των Ι.Χ. είναι η αυστηρή διαχείριση της στάθμευσης, η
καθιέρωση εναλλακτικών τρόπων μεταφοράς και η προτεραιότητα στην κυκλοφορία
των μέσων μαζικής μεταφοράς». «Δεν γίνεται», τονίζει «να πηγαίνουμε στη
δουλειά μας με το Ι.Χ.. Θα πρέπει να καταλάβουν οι οδηγοί ότι δεν πρέπει να
χρησιμοποιούν τα αυτοκίνητά τους στις ώρες αιχμής. Τα Ι.Χ. πρέπει να
χρησιμοποιούνται τα Σαββατοκύριακα και κατά τη διάρκεια της εβδομάδας μόνο
κατ’ εξαίρεση».

Σημειώνεται ότι σήμερα μόνο το 32% των Αθηναίων χρησιμοποιεί τα μέσα μαζικής
μεταφοράς για τις μετακινήσεις του, έναντι 60% των άλλων Ευρωπαίων. Οι
περισσότεροι προτιμούν να κατεβαίνουν στο κέντρο με το δικό τους αυτοκίνητο.
Μάλιστα, πολλές οικογένειες διαθέτουν δύο Ι.Χ., με ζυγό και μονό αριθμό, ώστε
να έχουν πρόσβαση στο κέντρο κάθε ημέρα.

Επίσης, λύσεις-ανάσες θα δώσει η δημιουργία χώρων στάθμευσης-μετεπιβίβασης
στις παρυφές της Αθήνας και κοντά σε συγκοινωνιακούς κόμβους, καθώς και η
δημιουργία γκαράζ στο κέντρο της πόλης, που θα χρησιμοποιούνται κατά 80% από
τους κατοίκους του και κατά 20% από τους επισκέπτες.

30 λεπτά. Σήμερα, ο χρόνος που οι οδηγοί ψάχνουν για μια θέση πάρκινγκ
στην Αθήνα φτάνει πλέον, κατά μέσον όρο, στα 30 λεπτά. Όπως αναφέρεται σε
πόρισμα πρόσφατης μελέτης του Πολυτεχνείου, οι θέσεις πάρκινγκ του κέντρου της
Αθήνας ανέρχονται σε 68.000, ενώ λείπουν ακόμα 30.000 θέσεις για να
εξυπηρετούνται επαρκώς οι οδηγοί. Το 68% των υπαρχόντων θέσεων πάρκινγκ είναι
στους δρόμους και όχι σε ειδικά διαμορφωμένους, υπαίθριους ή στεγασμένους,
χώρους.

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι εντός των ορίων του μικρού Δακτυλίου, στο διάστημα
από 10.00 έως 13.00 σταθμεύουν συνολικά 100.000 αυτοκίνητα. Από αυτά, τα
45.000 σταθμεύουν παράνομα, με αποτέλεσμα να καταρρέει κάθε προσπάθεια για
βελτίωση των συνθηκών κυκλοφορίας.

Ασφυκτιούν όλες οι μεγάλες πόλεις

Στη Θεσσαλονίκη κυκλοφορούν ήδη περισσότερα από ενενήντα χιλιάδες νέα αυτοκίνητα, προκαλώντας «έμφραγμα» στους δρόμους

Κορεσμένες κυκλοφοριακά θα είναι τα αμέσως επόμενα χρόνια οι περισσότερες
περιφερειακές πόλεις, λόγω της εκρηκτικής αύξησης των αυτοκινήτων, αλλά και
των ελάχιστων παρεμβάσεων και έργων υποδομής που έγιναν τα τελευταία χρόνια.
Στη Θεσσαλονίκη κυκλοφορούν ήδη περισσότερα από ενενήντα χιλιάδες νέα
αυτοκίνητα. Στην Πάτρα ήδη κυκλοφορούν ογδόντα χιλιάδες αυτοκίνητα. Σύμφωνα με
τις εκτιμήσεις των επιστημόνων, τα προβλήματα ρύπανσης, κυκλοφορίας και
στάθμευσης στη Θεσσαλονίκη είναι βέβαιο ότι θα οξυνθούν, καθώς η κατασκευή των
αναγκαίων για την πόλη έργων υποδομής (Μετρό, υποθαλάσσια, υπόγεια πάρκινγκ
κ.ά.) δεν έχει ακόμα ούτε καν ξεκινήσει. Στην αχαϊκή πρωτεύουσα το μπλοκάρισμα
στους κεντρικούς δρόμους της πόλης επιτείνεται λόγω της βαριάς υπερτοπικής
κυκλοφορίας που περνά μέσα από την Πάτρα, καθώς δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί η
περιφερειακή οδός.

Περισσότερα από ογδόντα χιλιάδες αυτοκίνητα, όμως, κυκλοφορούν και στα
Γιάννινα. Η πόλη των 120.000 κατοίκων, σύμφωνα με πανευρωπαϊκή έρευνα,
βρίσκεται στη δεύτερη θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών πόλεων, μετά το Μιλάνο, στην
αναλογία κατοίκων – οχημάτων. Και στη Λάρισα, όμως, η εικόνα δεν είναι
καλύτερη, αφού στον νομό κυκλοφορούν 115.000 οχήματα, ενώ οι κυκλοφοριακές
παρεμβάσεις που έχουν έως τώρα γίνει δεν έχουν αντιμετωπίσει ικανοποιητικά το
πρόβλημα. Την ίδια στιγμή, στον Νομό Ηρακλείου η αναλογία κατοίκων – οχημάτων
είναι σχεδόν 2:1.

Στη Θεσσαλονίκη τα σοβαρότερα κυκλοφοριακά προβλήματα δημιουργούνται στην
ευρύτερη περιοχή του κέντρου ­ από την Πλατεία Δημοκρατίας μέχρι την Πλατεία
της ΧΑΝΘ και από την οδό Κασσάνδρου μέχρι την παραλιακή λεωφόρο. Ειδικά οι
δρόμοι γύρω από τις Πλατείες Συντριβανίου, Δημοκρατίας, ΧΑΝΘ, αλλά και οι οδοί
Κουντουριώτη και Λαγκαδά «ανάβουν» κόκκινο στην κίνηση των αυτοκινήτων που
μπλοκάρονται στα συγκεκριμένα σημεία, ενώ και τα περισσότερα πεζοδρόμια είναι
απροσπέλαστα, λόγω των αυτοκινήτων και των δικύκλων που σταθμεύουν κάθετα.

Όμως, τα κυκλοφοριακά προβλήματα παρατηρούνται τα τελευταία πέντε χρόνια και
σε πολλές περιοχές εκτός κέντρου Θεσσαλονίκης: τις πρωινές κυρίως ώρες σε
μεγάλα τμήματα της περιφερειακής οδού, ενώ ανάλογη κατάσταση επικρατεί και
στις δυτικές εξόδους της πόλης προς τη βιομηχανική περιοχή.

Σύμφωνα με στοιχεία έρευνας του Εργαστηρίου ελέγχου ρύπανσης περιβάλλοντος του
ΑΠΘ – που παρουσιάστηκε πρόσφατα στη διάρκεια των εργασιών ημερίδας στη
Θεσσαλονίκη – η συμμετοχή της κυκλοφορίας στη συνολική ρύπανση της ατμόσφαιρας
ανέρχεται σε ποσοστό 60% σε μονοξείδιο του άνθρακα, 30% σε οξείδια του αζώτου
και 50% σε υδρογονάνθρακες, ενώ τα αυτοκίνητα κατατάσσονται στους μεγαλύτερους
ρυπαντές της ατμόσφαιρας των μεγάλων αστικών κέντρων, με συνολικό ποσοστό
συμμετοχής που κυμαίνεται από 80% μέχρι και 99%. Επίσης, το 30% με 35% των
κατοίκων των πόλεων υποφέρουν από τους θορύβους που οφείλονται στην κυκλοφορία
των οχημάτων, ενώ για τους δρόμους υψηλής κυκλοφορίας το ποσοστό φθάνει το
50%.

Δρόμοι-νεκροταφεία Ι.Χ.

Σε «νεκροταφεία» παλιών αυτοκινήτων έχουν μεταβληθεί εδώ και περίπου δύο
χρόνια οι δρόμοι, τα πεζοδρόμια και οι κοινόχρηστοι χώροι της ευρύτερης
περιφέρειας του Λεκανοπεδίου Αθηνών.

Τα οχήματα που παραμένουν ακινητοποιημένα στους δρόμους της Αθήνας, σύμφωνα με
τα στοιχεία των δήμων και των αρμοδίων Διευθύνσεων Συγκοινωνιών των νομαρχιών
της Αττικής, υπολογίζονται σε περίπου 100.000. Πρόκειται για οχήματα μεγάλης
ηλικίας (12 ετών και άνω) των οποίων οι ιδιοκτήτες χωρίς να έχουν καταθέσει
τις πινακίδες κυκλοφορίας στις αρμόδιες ΔΟΥ τα κρατούν ακίνητα στους δρόμους,
με την ελπίδα ότι κάποτε θα εφαρμοστεί το μέτρο της απόσυρσης.

Οι δήμοι δεν μπορούν να παρέμβουν (όπως γίνεται στις περιπτώσεις των
εγκαταλελειμμένων αυτοκινήτων) για τη λύση του προβλήματος, καθώς πρόκειται
για οχήματα που έχουν ιδιοκτήτες και απαιτείται η συγκατάθεσή τους προκειμένου
να μεταφερθούν για ανακύκλωση.

Παρεμβάσεις στα… χαρτιά

Με κυκλοφοριακές παρεμβάσεις ώστε να εξυπηρετείται από περιφερειακές λεωφόρους
η υπερτοπική κυκλοφορία, αλλά και με πεζοδρομήσεις σε τμήματα των ιστορικών
τους κέντρων προσπαθούν μεγάλες περιφερειακές πόλεις να αντιμετωπίσουν τα
οξύτατα κυκλοφοριακά προβλήματα που επικρατούν τα τελευταία χρόνια.

Ωστόσο, τα σχέδια, πολλές φορές μένουν στα χαρτιά. Όπως χαρακτηριστικά
σημειώνει ο πρόεδρος του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας κ. Νίκος Κοντοές, στην Πάτρα
υπήρχαν οικόπεδα στο κέντρο της πόλης δεσμευμένα για πάρκινγκ από το σχέδιο
πόλης, στη συνέχεια όμως αποχαρακτηρίστηκαν και στη θέση των πάρκινγκ
κατασκευάστηκαν εμπορικά κέντρα. Η Πάτρα είναι κυκλοφοριακά κορεσμένη,
επισημαίνει μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο συγκοινωνιολόγος Νίκος Μηλιώνης, που
προσθέτει ότι η έλλειψη ενιαίου συντονιστικού οργάνου που θα καθορίσει, θα
εφαρμόσει και θα επιβλέπει τις παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση του
κυκλοφοριακού, είναι η βασική αιτία για το σημερινό χάος.

Στο Ηράκλειο η κατάσταση είναι εξίσου εφιαλτική, αφού εκτός από τον μεγάλο
αριθμό αυτοκινήτων, οι κυκλοφοριακές μελέτες που κατά καιρούς έχουν γίνει,
έμειναν στα χαρτιά ανεφάρμοστες, και η άναρχη, χωρίς ρυμοτομία δόμηση και τα
στενά δρομάκια συνθέτουν το σκηνικό τού χάους

Στη Λάρισα αναμένεται σύντομα να τεθεί σε εφαρμογή η απόφαση του δημοτικού
συμβουλίου για τη θέσπιση δακτυλίου, ενώ παράλληλα επιχειρούνται παρεμβάσεις,
για να αποτρέπεται η είσοδος βαρέων οχημάτων στην πόλη. Με ανάλογες
παρεμβάσεις επιχειρείται και στα Γιάννινα η αντιμετώπιση της εφιαλτικής
κατάστασης που δημιουργούν τα 80.000 αυτοκίνητα της πόλης, ενώ το
διπλοπαρκάρισμα δεν ξενίζει πλέον κανένα. Πάντως, και στα Γιάννινα, οι
κυκλοφοριακές μελέτες που κατά καιρούς έχουν γίνει, έμειναν στα συρτάρια λόγω
έλλειψης χρημάτων για την εφαρμογή τους, όπως λένε οι αρμόδιοι.