Τα ζώα αναθρέφουν ακόμη… Μόγληδες!

Η φωτογραφία του μικρού Ιβάν από τη Μόσχα, που έζησε για δύο χρόνια μαζί με άγρια σκυλιά, δημοσιεύθηκε σε όλες τις εφημερίδες, παγκοσμίως, το καλοκαίρι του 1998

Ο Ιβάν το έσκασε από το σπίτι, το 1996. Ήταν μόλις τεσσάρων ετών. Η μητέρα του
είχε αρκετά προβλήματα με τον αλκοολικό φίλο της, ενώ τα χρήματα ποτέ δεν
έφταναν. Και ο μικρός Ιβάν Μιτσουκόβ προτίμησε την αγριάδα του δρόμου από τη
βία και την ένταση που ζούσε στο μικρό τους διαμέρισμα. Άρχισε να ζητιανεύει.
Κι όσο φαγητό μάζευε το μοιραζόταν με τα σκυλιά – που εκείνη την εποχή ήταν
τόσο πολλά στους δρόμους της Μόσχας, όσο και οι άστεγοι. Σιγά-σιγά, έγιναν
φίλοι. Τα βράδια κοιμόταν μαζί τους και καθώς φρόντιζε για την τροφή, τον
αναγνώρισαν ως «αρχηγό» της αγέλης τους. Όσες φορές η ρωσική αστυνομία
προσπάθησε να μαζέψει τον Ιβάν από τον δρόμο, τα σκυλιά τον προστάτευσαν. Για
δύο χρόνια, ο Ιβάν έζησε μαζί τους. Μέχρι που κατάφεραν τελικά να τον πείσουν
να πάει σε ίδρυμα, να παρακολουθήσει μαθήματα και να μεγαλώσει όπως όλα τα
υπόλοιπα παιδιά.

«Όμως ποτέ δεν θα μοιάσει στα άλλα παιδιά», λέει με σιγουριά ένας Βρετανός
πανεπιστημιακός. Η ιστορία του Ιβάν έγινε γνωστή τον Ιούλιο του 1998. Αφού
συγκέντρωσε όσα στοιχεία μπορούσε από τις εφημερίδες και τα ειδησεογραφικά
πρακτορεία, τον Φεβρουάριο του 2001 ο Michael Newton, καθηγητής στο University
College του Λονδίνου, προσπάθησε να επικοινωνήσει μαζί του. Είχε ήδη
ολοκληρώσει δέκα χρόνια ερευνών για τα άγρια παιδιά (κορίτσια και αγόρια που
βρέθηκαν να μεγαλώνουν στις ζούγκλες, δίπλα σε άγρια ζώα), το βιβλίο του
«Savage Girls and Wild Boys» ήταν ένα βήμα πριν από τη δημοσίευση (κυκλοφορεί
από τις εκδόσεις Faber and Faber) και θέλησε να μάθει για την πορεία του
παράξενου νεαρού. «Δεν τα κατάφερα», εξηγεί στα «ΝΕΑ». «Η απάντηση της
διευθύντριας του ιδρύματος ήταν ψυχρή και απότομη. Δεν επρόκειτο να μιλήσει σε
κανέναν για την ιστορία του Ιβάν και πολύ περισσότερο σε κάποιον που δεν ήταν
Ρώσος».

Κι όμως, ο Michael Newton γνωρίζει τις ιστορίες αυτών των ιδιαίτερων
παιδιών καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον, και είναι βέβαιος πως είναι μοναδικά.
«Στα τελευταία 400 χρόνια αρκετά παιδιά έζησαν σαν άγρια ζώα πριν κάποιοι τα
βρουν και προσπαθήσουν να τα επαναφέρουν στον πολιτισμό. Κάποια άλλα παιδιά
βρέθηκαν κλειδωμένα για χρόνια, μέσα σ’ ένα σπίτι, από γονείς παρανοϊκούς. Και
η δική τους εικόνα δεν διέφερε πολύ από εκείνη των παιδιών που μεγάλωσαν δίπλα
σε λύκους, πιθήκους ή αγριόσκυλα». Ακόμη και ύστερα από τόσα χρόνια έρευνας, ο
νεαρός Βρετανός πανεπιστημιακός μιλάει με δέος για τις ιδιαίτερες αυτές
ιστορίες που σπάνια έχουν διάρκεια. Όπως και τα άγρια ζώα που αιχμαλωτίζονται,
έτσι και τα παιδιά, συνήθως πεθαίνουν λίγα χρόνια μετά την επιστροφή τους στον
πολιτισμό, επισημαίνει ο ίδιος. «Τελικά, όσες λεπτομέρειες κι αν μάθουμε, τα
ίδια τα πρόσωπα παραμένουν ένα μυστήριο. Δεν θα μπορέσουμε ποτέ να
αποκωδικοποιήσουμε την παράξενη λάμψη στο βλέμμα τους, να καταλάβουμε
πραγματικά αυτό που έχουν ζήσει».

Σε μια σπηλιά που φύλαγαν λύκοι

Η Καμάλα και η Αμάλα, ακόμη και στο ορφανοτροφείο της Ινδίας όπου μεταφέρθηκαν, κοιμόντουσαν γυμνές, η μία ακουμπισμένη πάνω στην άλλη

Η Καμάλα και η Αμάλα βρέθηκαν στα βάθη της Ινδίας, μέσα σε σπηλιά που τη
φύλαγαν λύκοι. Η ηλικία της Καμάλα δεν ξεπερνούσε τα οκτώ, ενώ η Αμάλα ήταν
μόλις ενάμισι έτους… Στα τέλη του 1920, πολλά ακούγονταν για ανεπιθύμητα
παιδιά (κυρίως κορίτσια) που εξορίζονταν από τις φυλές και προσπαθούσαν να
επιβιώσουν στα άγρια δάση της περιοχής. Οι άνθρωποι που βρήκαν τις δύο μικρές
– η συντροφιά του αιδεσιμότατου Singh, που είχε βγει για κυνήγι – αναγκάστηκαν
να σκοτώσουν τη λύκαινα που είχε τον ρόλο μητέρας για εκείνες, για να
μπορέσουν να πλησιάσουν τη σπηλιά.

Ο αιδεσιμότατος Singh ζούσε για χρόνια ως ιεραπόστολος σε μια μικρή
πόλη νοτιοδυτικά της Καλκούτας, σε μια περιοχή με ανθρώπους από διάφορες
φυλές, μεταξύ των οποίων οι Σάνταλς, οι Κόρας, οι Λόντχας, οι Μαχάτος, οι
Γκοάλας και άλλοι. Μαζί με τη σύζυγό του, διηύθυναν ένα ορφανοτροφείο, όπου
είχαν βρει φιλοξενία πολλά εγκαταλελειμμένα και περιπλανώμενα παιδιά από τα
γύρω χωριά. Εκεί βρέθηκαν και τα δύο άγρια κορίτσια. Απόμακρα και ντροπαλά,
μισούσαν οποιαδήποτε επαφή ή σχέση με τα άλλα παιδιά, έκαναν συντροφιά μόνο η
μία με την άλλη και αρνιόντουσαν να δεχθούν οτιδήποτε άλλο εκτός από τροφή.

«Ακόμη κι αν ήταν λίγα τα χρόνια που έζησαν μαζί με τους λύκους, πρόλαβαν να
αλλάξουν τα φυσικά τους χαρακτηριστικά: τα σαγόνια τους είχαν διαφορετικό
σχήμα από αυτό των άλλων παιδιών, οι κυνόδοντές τους ήταν μεγαλύτεροι και τα
μάτια τους στο σκοτάδι είχαν εκείνη την παράξενη μπλε λάμψη που έχουν συνήθως
τα σκυλιά ή οι γάτες», περιγράφει ο Michael Newton, αντλώντας στοιχεία από τις
σημειώσεις που κρατούσε τότε ο αιδεσιμότατος Singh σχετικά με τα κορίτσια και
την εξέλιξή τους. «Έτρωγαν, έπιναν και περπατούσαν πάντα στα τέσσερα, σαν
σκυλιά, και ξάπλωναν αγκαλιά, ζεσταίνοντας με το σώμα τους η μία την άλλη. Τη
νύχτα έβγαιναν και έκαναν βόλτες στο οικοτροφείο, ενώ την ημέρα κρύβονταν.
Έβλεπαν πολύ καλύτερα το βράδυ, ενώ μπορούσαν να ακούσουν τον παραμικρό
θόρυβο, ακόμη κι αν ερχόταν από πολύ μεγάλη απόσταση»…

Ποτέ δεν γέλασαν, ποτέ δεν έδειξαν χαρά, λύπη ή ενδιαφέρον να γνωρίσουν
τον καινούργιο κόσμο γύρω τους. Έμοιαζαν με παγιδευμένα ζώα. Η μοναδική φορά
που η Καμάλα έκλαψε, ήταν στις 21 Σεπτεμβρίου του 1921, όταν η Αμάλα πέθανε.
Και τότε έμεινε για έξι ημέρες μόνη της, ακίνητη σε μια γωνιά του δωματίου. Το
πένθος της κράτησε πολύ. «Εβδομάδες αργότερα, μύριζε όλα τα πράγματα που είχε
αγγίξει η Αμάλα, τριγυρνούσε στον κήπο, σαν κάτι να έψαχνε»… Ήταν η σύζυγος
του αιδεσιμότατου Singh που κατάφερε να την τραβήξει και πάλι στη ζωή. Με
καθημερινά επαναλαμβανόμενες κινήσεις, που έδειχναν φροντίδα, έχτισε μαζί της
μια ιδιαίτερη σχέση. Όταν η κυρία Singh ήταν παρούσα, η Καμάλα προσπαθούσε να
μιλήσει, να φάει με κουτάλι, να πάει στην τουαλέτα. Όταν ήταν μόνη,
συμπεριφερόταν σαν αγριόγατα. Έζησε για οκτώ χρόνια στο ορφανοτροφείο. Ήταν
ένα ανεπτυγμένο κορίτσι, με συμπεριφορά μωρού. Το 1928, η υγεία της άρχισε να
κλονίζεται. Και τον Νοέμβριο του ίδιου χρόνου πέθανε. «Η ιστορία των δύο
κοριτσιών δεν ήταν η πρώτη που αφορούσε παιδιά που μεγάλωσαν κοντά σε άγρια
ζώα στα δάση της Ινδίας», σημειώνει ο Newton. «Πολλές αντίστοιχες
κυκλοφορούσαν σαν μύθοι και δοξασίες των ιθαγενών, περιγράφονταν σε κείμενα
των πρώτων Βρετανών αποικιοκρατών. Αυτές θεωρείται πως έδωσαν την αφορμή στον
Κίπλινγκ να γράψει την ιστορία του Μόγλη, περίπου 30 χρόνια πριν βρεθούν η
Καμάλα και η Αμάλα».

Με μια αγέλη σκύλων

Τον Ιούνιο του 2001, όταν ο Michael Newton ολοκλήρωνε την έρευνά του για τα
άγρια παιδιά, μια ιστορία ενός αγοριού από τη Χιλή ήρθε να προστεθεί στο
χρονικό του. Ο μικρός Άξελ (αυτό το όνομα τού έδωσαν οι αστυνομικοί που τον
βρήκαν στο λιμάνι του Ταλκχουανό) ζούσε με μια αγέλη 15 σκύλων. Μαζί τους
έτρωγε, μαζί τους κοιμόταν τα βράδια κάτω από χαρτόκουτα. Ήταν 10 χρόνων όταν
βρέθηκε και θα πρέπει να ζούσε με αυτόν τον τρόπο για περισσότερα από τρία
χρόνια. Τον μικρό τον είχαν εγκαταλείψει οι γονείς του από την ηλικία των
πέντε ετών. Φιλοξενήθηκε σε ορφανοτροφείο, απ’ όπου το έσκασε για να βρεθεί
στον δρόμο και να επιβιώσει χάρη στην αγέλη των σκύλων που τον πήραν κοντά
τους. Όταν έκπληκτοι Χιλιανοί αστυνομικοί τον εντόπισαν, ήταν άγριος,
επιθετικός και ανίκανος να επικοινωνήσει με τους ανθρώπους που ανέλαβαν να τον
επαναφέρουν στον… πολιτισμό. Ύστερα από αρκετές εβδομάδες μπόρεσε να
εξηγήσει στους ανθρώπους που τον περιέθαλπαν, σε ειδικό κέντρο φιλοξενίας
παιδιών της Χιλής, πως όταν βρέθηκε για πρώτη φορά στον δρόμο, προκειμένου να
μην πεθάνει της πείνας έμαθε να πίνει γάλα από μία έγκυο σκύλα και μετά έγινε
ένα με τα μικρά της. Έξι μήνες κατάφερε να μείνει ο Άξελ στο κέντρο
αποκατάστασης. Ένα βράδυ, ξαφνικά, το έσκασε. «Θα πρέπει να σκαρφάλωσε και να
πήδηξε από τον τοίχο», είπαν τότε οι άνθρωποι του κέντρου και δεν μπορούσαν να
το πιστέψουν. Γιατί, όπως έλεγαν, «είχε αρχίσει να ανταποκρίνεται στη
θεραπεία. Έδειχνε πως μπορούσε να προσαρμοστεί»…

Ο φόνος και οι πίθηκοι

To 1988, ένα ζευγάρι τσακώνεται στο μικρό σπίτι τους στην Ουγκάντα. Ο σύζυγος
είναι βίαιος. Σκοτώνει τη γυναίκα του. Ο μικρός τους γιος, ο John, τρέχει,
μέσα στον πανικό, προλαβαίνει και βγαίνει από το σπίτι. Σε κανονικές συνθήκες,
ύστερα από λίγες ημέρες θα πέθαινε. Φοβόταν πάρα πολύ να επιστρέψει στο σπίτι
και ήταν πολύ μικρός για να καταφέρει να επιβιώσει στην άγρια φύση μόνος του.
Όμως ο John δεν πέθανε. Μια οικογένεια πιθήκων τον βρήκε, τον κράτησε κοντά
της, τον τάισε, τον μεγάλωσε. Για τρία χρόνια έμεινε κοντά στους πιθήκους.
Έμαθε τους κανόνες της οικογένειας, τις συνήθειες των ζώων, έφαγε το ίδιο
φαγητό με το οποίο τρέφονταν κι εκείνα. Μέχρι το 1991, όταν τον εντόπισαν
χωρικοί κι αφού έδωσαν μάχη για να τον πιάσουν τον έστειλαν σε ένα τοπικό
ορφανοτροφείο.

«Σήμερα, ο John Ssabunnya έχει ταχθεί στην Εκκλησία. Τον συνάντησα στο νότιο
Λονδίνο, στην εκκλησία της Ουγκάντα», λέει ο Michael Newton. «Και η αλήθεια
είναι ότι ντράπηκα όταν το βλέμμα του συνάντησε το δικό μου. Στα μάτια του
ήμουν κι εγώ ένας από εκείνους που δεν μπορούσαν να πιστέψουν την ιστορία
του… Όμως εγώ τον σκεφτόμουν δέκα χρόνια. Ήταν κι αυτός μέσα στις ιστορίες
των άγριων παιδιών που μελετούσα»…