Αντίπαλοι στον Κόκκινο Πλανήτη

Ή επιβεβαίωση εξωγήινης ζωής, ή απόδειξη ότι δεν υπάρχει. Είναι οι δύο
όψεις του ίδιου νομίσματος για την πλέον φιλόδοξη ευρωπαϊκή διαστημική
αποστολή, στον Κόκκινο Πλανήτη.

Εκτοξεύοντας ένα από τα ταχύτερα διαστημικά της οχήματα με στόχο την
προσεδάφισή του σε έναν κομήτη που λειώνει, η Ευρώπη εισέρχεται δυναμικά στον
ανταγωνισμό του διαστημικού τομέα, προκαλώντας την κυριαρχία των Ηνωμένων
Πολιτειών.

Οι ρίζες του Σύμπαντος, η αναζήτηση πλανητών παρόμοιων με τη Γη, κυρίως όμως η
απάντηση στο αν υπάρχει ζωή πέρα από εμάς, είναι μερικά μόνο από τα ζητήματα
με τα οποία θα ασχοληθούν οι επιστήμονες στη διάρκεια και μετά το πέρας αυτού
του προγράμματος.

Το πρόγραμμα. Η αποστολή του διαστημικού οχήματος Rosetta στον κομήτη
Γουίρτανεν αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον από την Ευρωπαϊκή Διαστημική
Υπηρεσία (ESA). ΄Υστερα από την εκτόξευσή του, που έχει προγραμματιστεί για
τον Ιανουάριο του 2003, θα τεθεί δύο φορές σε τροχιά γύρω από τη Γη και μία
γύρω από τον Άρη και, χρησιμοποιώντας την έλξη της βαρύτητάς τους, θα
προσπαθήσει να ταυτίσει την ταχύτητά του με την αντίστοιχη του κομήτη, που
φτάνει τα 84.000 μίλια την ώρα. Αφού συνδυαστούν οι δύο ταχύτητες, το Rosetta
θα ρίξει έναν ειδικό μηχανισμό στην επιφάνεια του κομήτη και στη συνέχεια θα
τον ακολουθήσει προς τον Ήλιο.

Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι η αποστολή αυτή θα εξασφαλίσει εντυπωσιακές
φωτογραφίες, ίσως από τις πιο εντυπωσιακές που έχουμε δει μέχρι σήμερα μετά
την αμερικανική στη Σελήνη πριν από 33 χρόνια.

Το σήμα επιτάχυνσης του «αγώνα» των δύο διαστημικών υπηρεσιών, της ESA από την
Ευρώπη και της NASA από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αναμένεται να δοθεί τέσσερις
μήνες αργότερα, όταν οι δύο φορείς στείλουν με διαφορά μερικών ημερών οχήματα
στον Άρη. Τρία διαστημικά οχήματα – ένα ευρωπαϊκό και δύο αμερικανικά – θα
πρέπει να έχουν φτάσει στον πλανήτη τα Χριστούγεννα του 2003.

Η σημαντικότερη δραστηριότητά τους αναμένεται να διεξαχθεί στην επιφάνεια. Το
ευρωπαϊκό Mars Express και το αμερικανικό διαστημικό όχημα θα στείλουν το
καθένα από ένα σκάφος στην επιφάνεια του Κόκκινου Πλανήτη, τα οποία θα
ερευνήσουν για ενδείξεις και στοιχεία μικροβιακής ζωής, είτε στο παρελθόν είτε
στο παρόν. Ύστερα από αυτό, κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο να
αλλάξει για πάντα η άποψη ολόκληρης της ανθρωπότητας για τη θέση της στο
Σύμπαν. Επιστήμονες υποστηρίζουν ότι αν βρεθεί ζωή στον Άρη, αυτό είναι πιθανό
να στηρίξει ως επιχείρημα την ύπαρξη ζωής και σε πολλούς άλλους πλανήτες. Η
ESA, με έξι αποστολές στο Διάστημα στο ενεργητικό της, προγραμματίζει άλλες
17, μεταξύ των οποίων και στον Ερμή, τον καυτό πλανήτη που βρίσκεται πολύ
κοντά στον Ήλιο.

Οι κόντρες φέρνουν… ανακαλύψεις

Οι τελευταίες εξελίξεις χαιρετίζονται από μέλη της επιστημονικής κοινότητας
που επισημαίνουν ότι υπάρχουν πολλά οφέλη από αυτόν τον «αγώνα» στο πεδίο της
διαστημικής έρευνας. «Η Ευρώπη αποκτά όλο και περισσότερη αυτοπεποίθηση στον
τομέα του Διαστήματος», υποστηρίζει ο Σερ Μάρτιν Ρις, από τους κορυφαίους
αστρονόμους της Βρετανίας. «Προγραμματίζουμε άρτια σχεδιασμένες αποστολές που
θα φέρουν στο φως σημαντικές ανακαλύψεις».

Είναι μερικά μόνο από τα στοιχεία που συνθέτουν την ευρωπαϊκή απάντηση στις
Ηνωμένες Πολιτείες, αν και για πολλούς επιστήμονες, μόνο ένα επανδρωμένο
ευρωπαϊκό διαστημικό πρόγραμμα θα μπορούσε να δώσει επάξια στην Ευρώπη τον
χαρακτηρισμό «ανταγωνιστική». Ο καθηγητής Κόλιν Πίλινγκερ που συνεργάζεται με
την ESA τονίζει ότι αυτή η προοπτική δεν ανήκει πια στη σφαίρα της φαντασίας:
«Πρέπει να βελτιωθούμε, όμως το να στείλουμε έναν Βρετανό ή άλλον Ευρωπαίο
στον Άρη, δεν είναι πλέον όνειρο».

Ο Jonathan Leake είναι δημοσιογράφος των «Σάντεϊ Τάιμς»

LINKS:

* http://www.nasa.gov/

* http://sci.esa.int/rosetta/