Ρόδινος απολογισμός

«Συνοπτικό» απολογισμό κυβερνητικού έργου μόλις… 89 σελίδων συνέταξε το
Μέγαρο Μαξίμου. Αφορμή, η συμπλήρωση δύο χρόνων από τις νικηφόρες εκλογές της
9ης Απριλίου 2000.

Στις σελίδες του καλύπτεται όλο το φάσμα της κυβερνητικής δραστηριότητας ανά
υπουργείο. Εκτός από τις επιτυχίες, τα «συν», υπάρχουν και ελλείψεις ή
αποτυχίες, τα «πλην» – που όμως απουσιάζουν από τον απολογισμό. Τα θετικά και
τα αρνητικά στους τέσσερις σημαντικότερους τομείς, την οικονομία, την
κοινωνική πολιτική, την υγεία και την παιδεία, είναι τα εξής:

– Στην οικονομία, η κυβέρνηση συνδύασε τη σταθεροποίηση με υψηλούς
ρυθμούς ανάπτυξης. Ωστόσο, οι ιδιωτικοποιήσεις καθυστερούν, η Ολυμπιακή δεν
βρίσκει αγοραστή και βρίσκεται στο χείλος της χρεοκοπίας, ενώ η πολιτική των
επιχειρηματικών αναδιαρθρώσεων δεν απέδωσε τα αναμενόμενα, με κορυφαίο
παράδειγμα την κατάρρευση του τραπεζικού «γάμου του αιώνα» μεταξύ Εθνικής και
Alpha. Αργός είναι και ο ρυθμός απορρόφησης του Γ΄ ΚΠΣ, καθώς στη μέση της
θητείας δεν έχουν απορροφηθεί ούτε τα μισά από τα πολυδιαφημισμένα 17 τρισ.
Μέχρι το τέλος του 2001 είχε ενεργοποιηθεί το 30% των κοινοτικών πόρων.

– Στην κοινωνική πολιτική, η κυβέρνηση επικαλείται τη βελτίωση στους
μισθούς με σωρευτική αύξηση της τάξεως του 4,88%, ενώ η πραγματική κατά
κεφαλήν δαπάνη για συντάξεις αυξήθηκε κατά 7,3%. Αν και υπάρχει μείωση της
ανεργίας κατά μιάμιση ποσοστιαία μονάδα (ή 80.000 ανθρώπους), η ίδια η
κυβέρνηση παραδέχεται ότι «η ανεργία είναι απαράδεκτα υψηλή». Απέτυχε επίσης
παταγωδώς και προκάλεσε μεγάλη κοινωνική αναταραχή η πρώτη προσπάθεια
μεταρρύθμισης του Ασφαλιστικού την άνοιξη του 2001.

– Στην υγεία, η μεταρρύθμιση ακόμη αναμένεται, τα ράντσα παραμένουν στα
νοσοκομεία και η αντιπαράθεση του υπουργείου με τους πανεπιστημιακούς γιατρούς
δημιούργησε μεγάλη αναταραχή. Ο απολογισμός κάνει, πάντως, αναφορά στα
Περιφερειακά Συστήματα Υγείας (τα περίφημα ΠΕΣΥ), αλλά και την κτιριακή
αναβάθμιση νοσοκομείων και κέντρων υγείας. Πενιχρός είναι ο απολογισμός και
για τα ναρκωτικά, αφού καταλαμβάνει μόλις μισή σελίδα. Το «Εθνικό Σχέδιο
Δράσης» συζητείται ακόμη στην αρμόδια διακομματική επιτροπή της Βουλής.

– Στην παιδεία υπάρχει ύφεση διαδηλώσεων και μαθητικών καταλήψεων, αλλά
δεν γίνεται καμία προσπάθεια ουσιαστικής αντιμετώπισης των προβλημάτων της
Ανωτάτης Εκπαίδευσης. Κατά τα λοιπά, η «Πρόσθετη διδακτική στήριξη» που
εισήγαγε το αρμόδιο υπουργείο, είναι η απάντηση της κυβέρνησης στα
φροντιστήρια που συνεχίζουν να επιβαρύνουν τους προϋπολογισμούς των ελληνικών
νοικοκυριών. Στα θετικά περιλαμβάνονται επίσης η ένταξη των ΤΕΙ στην Ανώτατη
Εκπαίδευση, η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών και η βελτίωση της αναλογίας
μαθητών ανά υπολογιστή (1 Η/Υ ανά 18 μαθητές, αντί για 1 ανά 21 το 2000) που
αποτελούν ενδείξεις του συντελούμενου εκσυγχρονισμού της ελληνικής παιδείας.

Σημασία στις… λεπτομέρειες

Αναλυτικά, ο κυβερνητικός απολογισμός διακρίνεται από έμφαση στη λεπτομέρεια.
Στα δημόσια έργα, παραδείγματος χάριν, αναφέρονται ακόμη και τμήματα
επαρχιακών δρόμων (όπως τα 8,6 χλμ. της διαδρομής μεταξύ Τρίπολης και
Καλαμάτας). Στο μεταξύ, η Εγνατία παραμένει ανολοκλήρωτη. Ως ένδειξη της
βελτίωσης της ποιότητας ζωής αναφέρονται πολλές φορές επιμέρους έργα όπως η
ύδρευση της Ρόδου από το φράγμα Γαδουρά.

Σε κάποιες περιπτώσεις ο απολογισμός θυμίζει μαγική εικόνα. Η Αττική μπορεί να
μετατρέπεται σε λίμνη και οι δρόμοι της Αθήνας σε χειμάρρους σε κάθε
νεροποντή, αλλά οι συντάκτες της κυβερνητικής έκθεσης βεβαιώνουν ότι
ολοκληρώθηκαν παρεμβάσεις για αντιπλημμυρική προστασία σε 15 δήμους, συνολικού
προϋπολογισμού 16,5 δισ. Σημαντικές παρεμβάσεις έγιναν και σε θεσμικά θέματα,
όπως η ίδρυση του Εθνικού Οργανισμού Διαχείρισης Συσκευασιών.

Οι αριθμοί ευημερούν και η εικόνα είναι σαφώς βελτιωμένη στα θέματα ασφάλειας,
με σταθερή μείωση της εγκληματικότητας (14,29% στις ανθρωποκτονίες, 18,35%
στις ληστείες και 24,93% σε κλοπές και διαρρήξεις), ενώ το 2000 και το 2001
απελάθηκαν περισσότεροι από 200.000 αλλοδαποί που εισήλθαν παρανόμως στη χώρα.
Εντυπωσιακή είναι και η μείωση του αριθμού των θυμάτων τροχαίων ατυχημάτων
κατά την τελευταία διετία (είχαμε 193 νεκρούς και 4.588 παθόντες λιγότερους).

Η τελευταία διετία δεν έχει να επιδείξει σημαντικά νομοθετήματα. Κορυφαία
στιγμή υπήρξε πάντως η ολοκλήρωση της Αναθεώρησης του Συντάγματος. Έχουν ήδη
ψηφιστεί και δημοσιευθεί οκτώ εκτελεστικοί του Συντάγματος νόμοι, ενώ
εκκρεμούν άλλοι πέντε. Στον κρίσιμο για κάθε Δημοκρατία τομέα των ΜΜΕ
καταρτίστηκαν νόμοι για τη θεσμική αναβάθμιση, σε απόλυτο βαθμό, του ΕΣΡ και
νόμος που, σε εκτέλεση του άρθρου 14 παρ. 9 του Συντάγματος, κατοχυρώνει
σχέσεις απόλυτης διαφάνειας μεταξύ κράτους και επιχειρήσεων ΜΜΕ. Στενά
συνδεδεμένες με το 2004 είναι οι δράσεις του ΥΠΠΟ που στοχεύει να μετατρέψει
την Ελλάδα σε «επικράτεια Πολιτισμού», ενώ προχωρεί το Νέο Μουσείο Ακροπόλεως
και η ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων της Αθήνας.

Εκσυγχρονισμός

Στη Δημόσια Διοίκηση γίνεται μνεία στο πρόγραμμα «Πολιτεία» και οι
πρωτοβουλίες για τον εκσυγχρονισμό του πολιτικού συστήματος (ανασύνταξη
εκλογικών καταλόγων, καθιέρωση Ειδικού Εκλογικού Αριθμού). Εξωτερική πολιτική
και άμυνα καλύπτουν τις είκοσι τελευταίες σελίδες του απολογισμού, όπου
αναπτύσσεται το προσφιλές στην κυβέρνηση Σημίτη πολιτικό μοτίβο της «ισχυρής
Ελλάδας».

Τελικά, παρά την εμμονή στις τεχνοκρατικές λεπτομέρειες, ο απολογισμός έχει
πρωτίστως πολιτικό χαρακτήρα. Οι στοχεύσεις της κυβέρνησης ανταποκρίνονται σε
μεγάλες θεματικές εξωτερικής και εσωτερικής πολιτικής. Πραγματική οικονομική
και πολιτική σύγκλιση, ώστε να κλείσει η ψαλίδα με τις ευρωπαϊκές χώρες.
Προώθηση της ένταξης της Κύπρου στην Ε.Ε. και διαμόρφωση των ελληνοτουρκικών
σχέσεων με αναφορά στο Ελσίνκι και το Διεθνές Δίκαιο. Επιτυχής οργάνωση των
Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Απώτερος στόχος «να δώσουμε τη μάχη για την
αυριανή μας θέση στην Ευρώπη».