Πόσο πραγματικά είναι τα διλήμματα

Θυμάται κανείς την 31η Ιανουαρίου του 2002; Την ημέρα της χοντροκομμένης, όσο
και ανυπόστατης στην ουσία της, απόπειρας σύνδεσης του Προέδρου της Ελληνικής
Δημοκρατίας με τα κυκλώματα του παράνομου τζόγου; Και το δίλημμα το οποίο
επιχειρήθηκε να διαχυθεί στην κοινή γνώμη (ανεπιτυχώς είναι η αλήθεια) αν η
προστασία του κύρους των θεσμών είναι σημαντικότερη από την ελευθερία στην
ενημέρωση; Φοβούμαι πως λίγοι πια θυμούνται το περιστατικό, όχι επειδή η μνήμη
μας είναι αδύνατη (και αυτό ισχύει σε κάποιο βαθμό), αλλά γιατί το γεγονός
αυτό υπήρξε απλώς η αρχή μιας συνεχιζόμενης ριπής μικροτήτων με στόχο την
κοινή γνώμη, δηλαδή το πολιτικό σώμα, τον λαό. Θόρυβος για την απόφαση του
Προέδρου του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης να απαγορεύσει προσωρινά την
προβολή τηλεοπτικών εκπομπών. Τι είναι πολυτιμότερο άραγε, η προστασία του
κοινού από την κατανάλωση υποπροϊόντων ή το δικαίωμα στην ανεμπόδιστη παραγωγή
και διανομή τους κατ’ οίκον; Ξανά δίλημμα για τους πολίτες. Ορυμαγδός
πραγματικός στο γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας την περασμένη εβδομάδα. Νέο
δίλημμα. Η ευθύνη βαρύνει τους πρωταγωνιστές των εκτρόπων εις βάρος του
διαιτητή ή την διαιτησία η οποία αντί να εφαρμόσει τους κανονισμούς επιδόθηκε
στο ακριβώς αντίθετο; Και από κοντά, σε όλα αυτά τα περιστατικά, η αγχώδης
πλειοδοσία πολιτικών δυνάμεων και προσώπων στην στήριξη της μιας ή της άλλης
θέσης. Με μόνο βέβαιο αποτέλεσμα την ενίσχυση της σύγχυσης. Την υπονόμευση του
(ήδη κλονισμένου είναι η αλήθεια) αισθήματος ασφάλειας το οποίο έχει
επιτακτική ανάγκη ο κάθε πολίτης. Υπάρχει διέξοδος και ποια; Αυτό είναι το
ερώτημα το οποίο ζητεί, επιτακτικά πλέον, την απάντησή του.

Η γνώμη μου είναι ότι λύσεις υπάρχουν. Είναι, κατ’ αρχήν, τα πράγματα όπως
παρουσιάζονται και όπως ονομάζονται άραγε; Τα διλήμματα τα οποία μας
περικυκλώνουν είναι πραγματικά; Η απάντηση είναι πως όχι πάντοτε, τουλάχιστον.

Δεύτερο θέμα είναι οι αφύσικες αντιδράσεις όσων εμπλέκονται στα τεκταινόμενα
της εποχής. Κανένας, προφανής τουλάχιστον, λόγος δεν υπήρχε, επί παραδείγματι,
να δημιουργηθεί συνωστισμός μελών του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης στα
ΜΜΕ για να υποδηλώσουν την αντίθεσή τους στην απόφαση του προέδρου του. Πολύ
περισσότερο, εφόσον την επομένη επρόκειτο να συνεδριάσουν για το επίμαχο θέμα.
Πώς να μη δημιουργηθεί η εντύπωση ότι έδιναν εξετάσεις ευπείθειας σε όσους
είναι εντεταλμένοι να ελέγχουν; Αυτή η συμπεριφορά επιβαρύνει την κατάσταση
και παγιώνει την διάχυτη αίσθηση ότι οι πολιτικές επιλογές, ανεξάρτητα από την
ορθότητά τους, γίνονται με κριτήρια ξένα προς τις ανάγκες της κοινωνικής ζωής.

Και το τρίτο και σημαντικότερο ίσως είναι η διαδεδομένη άποψη ότι πάσχουν οι
δημοκρατικοί μας θεσμοί. Βεβαίως, οι θεσμοί και η λειτουργία τους είναι το
υπόβαθρο για την πραγμάτωση των διαδικασιών της Δημοκρατίας. Αλλά θα ήταν
λάθος να πιστέψουμε ότι μπορούν να μηδενίσουν τη σημασία της θετικής
ενεργοποίησής τους από πρόσωπα. Και εάν αυτά αμφισβητούνται στο ποδόσφαιρο,
πόση εμπιστοσύνη μπορούμε να έχουμε σε όσους διαιτητεύουν στον δικό μας
καθημερινό αγώνα, στη βιοπάλη;

Λύσεις λοιπόν υπάρχουν. Το ερώτημα είναι αν αισθανόμαστε την ανάγκη τους σε
βαθμό ο οποίος να μας ενεργοποιεί (πνευματικά τουλάχιστον) για την εξεύρεσή
τους. Αυτό το κόστος είμαστε υποχρεωμένοι να το αναλάβουμε, όσο και αν τα
καθημερινά προβλήματα μάς οδηγούν εξουθενωμένους αργά το απόγευμα σπίτι,
έτοιμους να παραδοθούμε στην εξουσία του τηλεκοντρόλ. Γιατί αν αποφύγουμε
αυτόν τον κόπο, οι λύσεις θα δίνονται από άλλους. Σύμφωνα με τα ιδιωτικά τους
συμφέροντα φυσικά. Και τότε στην ουσία θα έχουμε συνεργήσει στην υποβάθμιση
της Δημοκρατίας μας. Επειδή μάλιστα τέτοια διαδικασία απαιτεί την σύμπραξη
μιας τάξης υποταγμένων προσώπων το πολίτευμά μας κινδυνεύει να ξεπέσει σε μια
αριστοκρατία της μετριότητας. Και εδώ βρίσκεται η πολιτική ευθύνη όποιων
ανέχονται ή και ευνοούν αυτή την πραγματική εκτροπή.

Ο Παντελής Οικονόμου είναι γραμματέας του Τομέα Θεσμών της Κεντρικής
Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ.