Δύσκολη χρονιά για τα κέρδη των τραπεζών και το 2002

Στο κεντρικό κατάστημα μεγάλης ελληνικής τράπεζας, το γκισέ για την πώληση και
αγορά συναλλάγματος δεν θυμίζει σε τίποτε το πρόσφατο παρελθόν. Οι ουρές που
δημιουργούσαν οι Έλληνες για να αγοράσουν μάρκα, γαλλικά φράγκα, λιρέτες και
άλλα εθνικά νομίσματα των χωρών της ευρωζώνης, δεν υπάρχουν πια. Εξαφανίστηκαν
μαζί με την δραχμή και την κυκλοφορία των κερμάτων και χαρτονομισμάτων του
ευρώ. Στα γραφεία χρηματιστηριακής εταιρείας που ανήκει σε μεγάλο τραπεζικό
όμιλο, ο οργασμός εργασίας που υπήρχε το 1999 και το 2000 έχει εκλείψει. Η
συνεχιζόμενη χρηματιστηριακή ύφεση, με τις τιμές των μετοχών και τον ημερήσιο
όγκο συναλλαγών να έχουν υποχωρήσει σημαντικά σε σχέση με τα προηγούμενα
χρόνια, καθώς και η μείωση των προμηθειών – κερδών των τραπεζών από τις
ανταλλαγές νομισμάτων, έχουν γραφτεί και στα αποτελέσματα για το 2001, που
ανακοίνωσαν πρόσφατα αρκετές ελληνικές εμπορικές τράπεζες. Οι εκτιμήσεις των
αναλυτών αφήνουν μικρά περιθώρια αισιοδοξίας και για το 2002.

Ωστόσο, οι τράπεζες δεν πρόκειται να μείνουν με σταυρωμένα τα χέρια. Οι
περισσότερες κατάφεραν το 2001 να αναπτύξουν σημαντικά τις αμιγώς τραπεζικές
εργασίες, όπως είναι οι χορηγήσεις, και να βελτιώσουν τα λεγόμενα οργανικά
αποτελέσματά τους. Σε αυτόν τον τομέα αναμένεται να ρίξουν σημαντικό μέρος της
προσπάθειάς τους για ανάπτυξη και το 2002.

«Υπάρχουν σαφή και μεγάλα περιθώρια βελτίωσης της οργανικής κερδοφορίας των
τραπεζών», τονίζει χαρακτηριστικά στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο πρόεδρος της Εμπορικής
Τράπεζας κ. Γ. Στουρνάρας. «Ο ρυθμός εκταμίευσης δανείων αναμένεται να
διατηρηθεί σε υψηλά επίπεδα και για τα επόμενα δύο – τρία χρόνια».

Επιπλέον, μεγάλα περιθώρια ανάπτυξης υπάρχουν και στην αγορά μη αμιγώς
τραπεζικών προϊόντων, όπως είναι τα τραπεζοασφαλιστικά (bankassurance) και
άλλα. Οι ελληνικές εμπορικές τράπεζες υπολείπονται των ευρωπαϊκών στο λεγόμενο
cross selling, δηλαδή την πώληση πολλαπλών προϊόντων στους πελάτες τους. Ενώ
μία ευρωπαϊκή τράπεζα πουλά στον πελάτη, κατά μέσο όρο, τέσσερα τραπεζικά
προϊόντα, μία ελληνική πουλά, κατά μέσο όρο, μόλις 2,4. Χαρακτηριστικό τής
απόστασης που μπορούν να καλύψουν μεσοπρόθεσμα οι ελληνικές τράπεζες είναι το
γεγονός ότι, ενώ η παραγωγή ασφαλίστρων στην Πορτογαλία φθάνει στο 4,5% του
Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος της, στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό είναι
μόλις 2%.

Το 2002, ωστόσο, κρύβει σκοπέλους για τα αποτελέσματα των τραπεζών. «Το 2001
υπήρξαν δύο παράγοντες που λειτούργησαν θετικά για την κερδοφορία και τα έσοδα
των τραπεζών, οι οποίοι αναμένεται να εκλείψουν το 2002. Πρώτον, η αύξηση του
καθαρού επιτοκιακού περιθωρίου, η διαφορά μεταξύ του επιτοκίου καταθέσεων και
του βασικού επιτοκίου χορηγήσεων. Δεύτερον, τα κέρδη από τα ομόλογα»,
σημειώνει ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της EFG – Eurobank Εργασίας, κ. Β.
Μπαλής. Η εξάλειψη αυτών των δύο θετικών παραγόντων, σε συνδυασμό με τον
κίνδυνο διατήρησης του ενδιαφέροντος των επενδυτών για το Χρηματιστήριο σε
χαμηλά επίπεδα, αποτελούν τα μεγάλα εμπόδια για τη συνολική κερδοφορία των
τραπεζών.