Πανεπιστήμιον… η Ελλάς

Όπου πόλη και Σχολή, όπου κωμόπολη και Τμήμα. Κι ενώ όλοι σχεδόν οι νομοί
της χώρας και οι πρωτεύουσές τους μπορούν να διεκδικήσουν πλέον τον τίτλο της
πανεπιστημιούπολης… ο φάκελος των προτάσεων που βρίσκεται στο υπουργείο
Παιδείας για τη δημιουργία νέων Τμημάτων ολοένα και μεγαλώνει.

Τροφοδότες του φακέλου δεν είναι μόνο τα ίδια τα Ιδρύματα, που έτσι κι αλλιώς
είναι οι κατ’ εξοχήν αρμόδιοι φορείς. «Τμήμα Ιχθυοκαλλιέργειας ΤΕΙ Πειραιά.
Τόπος δημιουργίας: Σαλαμίνα. Φορείς υποβολής πρότασης: Αλιευτικός Αγροτικός
Συνεταιρισμός Γρι-Γρι Σαλαμίνος, Ένωση Συλλόγων Γονέων και Κηδεμόνων και
Νεράτζης Α.». Το παράδειγμα είναι ένα μόνο από τα δεκάδες αντίστοιχα που
υπάρχουν στη λίστα με τις προτάσεις που έχουν κατατεθεί στην ειδική επιτροπή
του υπουργείου. Βουλευτές, δήμοι, νομαρχίες, μεμονωμένοι καθηγητές,
επιμελητήρια, πανελλήνιοι σύλλογοι επιχειρηματιών, ακόμη και τοπικοί
πολιτιστικοί σύλλογοι έχουν τις δικές τους απόψεις περί της Τριτοβάθμιας
Εκπαίδευσης και των Τμημάτων που πρέπει να αποκτήσει στα επόμενα χρόνια.

Από τις 278 προτάσεις που έχουν συνολικά υποβληθεί στο πλαίσιο του Β’
Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης (έχει ήδη αρχίσει η καταβολή προτάσεων και για το
Γ’ ΚΠΣ), μόνο οι 133 έχουν ως φορέα υποβολής τα ίδια τα Ιδρύματα (ΑΕΙ ή ΤΕΙ).
Οι 61 προέρχονται από βουλευτές, συχνά σε συνεργασία με τοπικούς φορείς ή
παράγοντες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και συλλόγους, ενώ οι υπόλοιπες έχουν
κατατεθεί από μεμονωμένους φορείς ή δήμους. Την ίδια στιγμή, στη συντριπτική
τους πλειονότητα οι προτάσεις που δεν προέρχονται από τα Ιδρύματα, δεν
συνοδεύονται από μελέτες σκοπιμότητας. Σύμφωνα πάντως με πληροφορίες από το
υπουργείο Παιδείας, προτάσεις χωρίς τις σχετικές μελέτες δεν θα εξεταστούν
καν.

Σε ένα απέραντο «χωριό» φοιτητών και σπουδαστών θα μετέτρεπαν τη χώρα οι
προτάσεις (αν υλοποιούνταν όλες) δεδομένης της γεωγραφικής κατανομής των
Τμημάτων που ζητούν Ιδρύματα και φορείς.

Υπερβολική εξειδίκευση, παιχνίδια σκοπιμότητας από τους φορείς υποβολής των
προτάσεων ή πραγματικές ανάγκες για νέα επιστημονικά αντικείμενα; Η αλήθεια
για την υπερσυσσώρευση προτάσεων βρίσκεται μάλλον κάπου ανάμεσα. «Οι
περισσότερες από τις προτάσεις αυτές αποσκοπούν σε πτυχία της μόδας, όχι σε
πτυχία της επιστήμης. Οι πανεπιστημιακοί χώροι δεν μπορούν να ακολουθήσουν
πιστά τις επιταγές της αγοράς.

Αυτό που εκείνη προστάζει σήμερα, μπορεί αύριο να θεωρείται ξεπερασμένο»,
εξηγεί ο οικονομολόγος κ. Λευτέρης Παπαγιαννάκης, καθηγητής στο ΕΜΠ, το οποίο
υπέβαλε μόνο μία πρόταση, που υλοποιήθηκε. Και συμπληρώνει ότι «ουδείς μπορεί
να προτείνει, πέρα από την ίδια την επιστημονική κοινότητα. Είναι σαφές ότι
άλλες προτάσεις υποβάλλονται με σκοπό την τοπική ανάπτυξη ή, ακόμη χειρότερα,
για λόγους πολιτικής και λαϊκισμού».

Ο τομέας της αγροτικής ανάπτυξης, ο τουρισμός, αλλά και οι Σχολές Διοίκησης
κρατούν τα πρωτεία στις προτάσεις που έχουν κατατεθεί. Το ΤΕΙ Χαλκίδας, το ΤΕΙ
Πάτρας, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης είναι
τα Ιδρύματα που έχουν υποβάλει τις περισσότερες.

Στον αντίποδα βρίσκονται το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, αλλά και τα
Πανεπιστήμια Αθηνών και Μακεδονίας, που ζητούν μόνο ένα καινούργιο Τμήμα.
Συγκρατημένες είναι και οι προτάσεις των ΤΕΙ Αθηνών, Πειραιά, Κοζάνης και
Κρήτης (έχουν καταθέσει μία πρόταση το καθένα).