Στο Ντιάρμπακιρ, παρέα με τον Τσόμσκι

Ψιθύριζε τα λόγια και ξεφυσούσε δεξιά, αριστερά, στο κέντρο. Επανέλαβε τα
μουρμουριστά λόγια και την κίνηση όπως έπρεπε, τρεις φορές. Η προσευχή της
ηλικιωμένης Κούρδισσας με το άσπρο φακιόλι, στο μπροστινό κάθισμα, έπιασε,
φαίνεται, τόπο. Όχι μόνον είχαμε καλό ταξίδι, αλλά και ο καιρός στο
Ντιάρμπακιρ ήταν εξαίσια ηλιόλουστος.

Νόαμ Τσόμσκι. Ο διάσημος Αμερικανός γλωσσολόγος και συγγραφέας (δεξιά) συνομιλεί με τον Τούρκο εκδότη του, Φατίχ Τας, έξω από το δικαστήριο κρατικής ασφάλειας της Κωνσταντινούπολης

Εκείνη δεν ήξερε ότι στο πίσω κάθισμα καθόταν ο Νόαμ Τσόμσκι. Κατάλαβε ότι
«κάτι σπουδαίο συνέβαινε» όταν βγαίνοντας από το αεροδρόμιο είδε τους
δημοσιογράφους και τις κάμερες. Δύο κοριτσάκια ντυμένα με τις πολύχρωμες
κουρδικές φορεσιές προσέφεραν λουλούδια στον διάσημο Αμερικανό που είχε έρθει
στην πόλη τους. Όλο το πρόγραμμα της ημέρας ακολούθησε στην ίδια ατμόσφαιρα:
σεμνά, με παλμό, ενθουσιασμό, συγκίνηση και λαχτάρα.

Αν δεν ήταν αυτή η λαχτάρα των ανθρώπων να ακούσουν τι είχε να τους πει «η
παλικαρίσια φωνή της συνείδησης του κόσμου», όπως είπαν στο τέλος της ημέρας
για τον Τσόμσκι, δεν θα χωρούσαν δυόμισι χιλιάδες σε έναν χώρο που κανονικά
παίρνει περίπου επτακόσιους ανθρώπους.

Η ομιλία του Τσόμσκι έγινε στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου του Ντιάρμπακιρ.

«Παρακολουθώ την ευγενή και τραγική ιστορία σας», άρχισε την ομιλία του
εκείνος, «και είμαι, σήμερα, πολύ συγκινημένος που βλέπω τα πρόσωπα των
ανθρώπων που συνεχίζουν τον αγώνα». Χρειάστηκε να παρέμβει καθησυχαστικά ο
διευθυντής της εφημερίδας «Γιενί Γκιουντέμ» Ραγκίπ Ζαράκολου για να μη
διακόπτεται η ομιλία με χειροκροτήματα και «ζιλγκίτ», το περίφημο «κουρδικό
πλατάγισμα», λολολολο, στο τέλος της κάθε φράσης…

Τους μίλησε για τους αιματηρούς πολέμους, για τη δημιουργία του
έθνους-κράτους, για την αποικιοκρατία, για την Ευρώπη που εξελίσσεται –
ελπίζει – σε μια «ομοσπονδία ανεξάρτητων περιοχών», στην οποία θα μετέχει και
ένα «Κουρδιστάν όλων των Κούρδων», τους εξήγησε πώς η Αμερική επιλέγει και
δημιουργεί τα κράτη-χωροφύλακες (μεταξύ αυτών και η Τουρκία) στη Μέση Ανατολή,
πως η τρομοκρατία είναι το μέσον που χρησιμοποιούν τα ισχυρά κράτη.

Όπως πάντα, ο Τσόμσκι δεν έκρυψε λόγια… Ήταν ήπιος, απλός, και ξεκάθαρος:
«Είναι δύο οι τρόποι πάλης», είπε στο τέλος. «Η προσφυγή στη βία και ο μη
βίαιος αγώνας. Όποιος δίνει “συμβουλές” πρέπει το δίχως άλλο να βρίσκεται
επιτόπου. Εγώ δεν μπορώ να είμαι εδώ. Επομένως, δεν είμαι εγώ που θα σας δώσω
συμβουλές για το τι να κάνετε».

Η ομιλία του Τσόμσκι περιείχε, για κάποιον που ξέρει έστω και λίγο τα πράγματα
εδώ, «στοιχεία παραβίασης του τουρκικού αντιτρομοκρατικού νόμου». Αυτό θα το
ελέγξουν οι εισαγγελείς στις βιντεοκασέτες της «Πολίς TV» (έτσι είχε συστηθεί,
σε ένα πάνελ στην Τραπεζούντα, ο κύριος με τα πολιτικά που κατέγραφε τα πάντα
με την κάμερά του, όταν τον ρώτησε ο δημοσιογράφος Φεχμί Κορού «εσείς, από
ποιο κανάλι είστε;»!).

Τα δικαιώματα.Το ξάφνιασμα για μένα ήταν οι ερωτήσεις. Επρόκειτο, στην
πραγματικότητα, για παραλλαγές μια και μόνης ερώτησης: το θέμα της μητρικής
γλώσσας. «Με ρώτησαν για το θέμα αυτό και στην Κωνσταντινούπολη, χθες και
προχθές. Ως γλωσσολόγος θα είχα ίσως μόνο να πω πως έχετε δίκιο ότι η σχέση
μητρικής γλώσσας και εξέλιξης της προσωπικότητας είναι στενά συνδεδεμένα. Ως
άνθρωπος, όμως, λέω ότι η χρησιμοποίηση της μητρικής γλώσσας είναι
αδιαμφισβήτητο θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα», απάντησε ο Τσόμσκι.

Η ηλικιωμένη Κούρδισσα στο αεροπλάνο, που δεν είχε ιδέα πως ένας διάσημος
Αμερικανός επισκεπτόταν την πόλη της, είμαι βέβαιη ότι τώρα θα κουβεντιάζει με
τις γειτόνισσές της – σε μία από τις τρεις κουρδικές διαλέκτους, πιθανότατα
στα Ζαζά – τα παρεπόμενά του ότι «από το Ντιάρμπακιρ πέρασε ο Τσόμσκι».