Ούτε όψη ούτε κόψη!

Στο τηλεοπτικό παιχνίδι «Ποιος θέλει να γίνει εκατομμυριούχος», ο παίκτης που
θα δοκιμάσει την τύχη του απέναντι στον Σπύρο Παπαδόπουλο επιλέγεται μέσα από
μια δεκάδα «ομολόγων» του, με γνώμονα μια ερώτηση. Μια απλή ερώτηση που πρέπει
να απαντηθεί στον συντομότερο δυνατό χρόνο. Λίγο πολύ όλοι το έχουμε δει, λίγο
πολύ όλοι το ξέρουμε.

Πριν από λίγες ημέρες, ακόμα και στο βλέμμα του Σπύρου διαγραφόταν ξεκάθαρα
ότι η ερώτηση είναι από εύκολη έως γελοία. Μια ερώτηση που θα μπορούσε να έχει
αποδέκτες ακόμα και παιδάκια του Δημοτικού.

«Βάλτε στη σωστή σειρά τους στίχους του Εθνικού μας Ύμνου:

α. Του σπαθιού την τρομερή

β. Σε γνωρίζω από την κόψη

γ. Που με βια μετράει τη γη

δ. Σε γνωρίζω από την όψη»

Γέλασα, όταν άκουσα την ερώτηση. Δέκα παίκτες. Δέκα σωστές απαντήσεις.

Κι όμως. Επλανήθην πλάνην οικτράν. Διότι οι παίκτες μπορεί να ήταν δέκα. Οι
σωστές απαντήσεις όμως;

ΜΙΑ! ΜΙΑ και μόνη. Από μια δεκάδα επιστημόνων, επαγγελματιών, ανθρώπων
καλλιεργημένων (τόσο ώστε να θεωρούν ότι μπορούν να λάβουν μέρος σε ένα
παιχνίδι γνώσεων) μόνο ΜΙΑ. ΜΙΑ μόνο. ΜΙΑ κυρία ήξερε να βάλει στη σειρά τους
στίχους του Εθνικού μας Ύμνου.

Αν δεν το έβλεπα με τα ίδια μου τα μάτια, δεν θα το πίστευα. Θα νόμιζα πως
κάποιος με δουλεύει. Κάποιος μου κάνει πλάκα. Μιλάμε για τον Εθνικό Ύμνο αυτής
της χώρας. Της χώρας που γεννηθήκαμε, που μεγαλώσαμε, που πήγαμε σχολειό, που
κάναμε παρέλαση, που τον τραγουδήσαμε.

Όχι, δεν ζήτησε την Μασσαλιώτιδα. Το «God save the Queen». Τον Εθνικό Ύμνο του
Αφγανιστάν. Τον δικό μας ζήτησε. Του Διονυσίου Σολωμού – αν έχουμε ακουστά.
Και μάλιστα τον πρώτο πρώτο στίχο.

Μνημειωδώς στούρνος να είσαι – τι διάολο! – τον πρώτο στίχο τον έχεις
εμπεδώσει. Να πεις ότι από τις 152 στροφές ζήτησαν την 77η ή την 148η, λες,
πάει, φλιπάρισαν οι άνθρωποι. Κανονικά. Ποιος το ξέρει ολόκληρο – εκτός ίσως
από τον Κώστα Γεωργουσόπουλο; Εδώ, δεν ζήτησαν καν τη δεύτερη στροφή που πάει
πακέτο με την πρώτη. Σκέψου, δηλαδή, να ρωτούσαν:

«Βάλτε στη σωστή σειρά:

α. Και σαν πρώτα ανδρειωμένη

β. Απ’ τα κόκαλα βγαλμένη

γ. Χαίρε, ω, χαίρε, ελευθεριά

δ. Των Ελλήνων τα ιερά»

Εκεί θα γινόταν πλέον ο θρήνος και ο κοπετός!

Και για όποιον δεν κατάλαβε, το επαναλαμβάνω: Δεν ζητήσανε ένα χαμένο
αριστούργημα του Κ.Π. Καβάφη που το βρήκε κάποιος τυχαία στο συρτάρι με τις
κάλτσες. Ή ένα ποίημα του Οδυσσέα Ελύτη που το έγραψε στην Α’ Γυμνασίου. Ή
κάποιο τετράστιχο που σημείωσε πρόχειρα ο Σεφέρης σε ένα πακέτο με τσιγάρα.
Τον Ύμνο της Ελευθερίας, μιλάμε. Διονύσιο Σολωμό, μιλάμε. Σε Έλληνες πολίτες.
Και απάντησε η μία. Και εσιώπησαν οι εννέα. Σιωπή. Η Σιωπή των Αμνών.

Θα μου πεις, «γιατί το κάνεις θέμα;». Μα, αν δεν κάνω αυτό θέμα, ποιο θα κάνω;
Παίρνουμε τα μούτρα μας και ξινίζουμε με την «τρέχουσα γενιά». Τα παιδιά δεν
διαβάζουν, δεν έχουν ενδιαφέροντα, δεν έχουν παιδεία, παίζουν μόνο με
υπολογιστές και ηλεκτρονικά παιχνίδια.

Παίρνουμε τα μούτρα μας. Και δεν κοιτάμε τα χάλια μας. Δεν κοιτάμε πρώτα να
ξεστραβωθούμε εμείς. Που δεν νογάμε να βάλουμε σε μια ρημαδοσειρά τέσσερις
στίχους από τον Ύμνο του τόπου μας. Και δεν ντρεπόμαστε. Δεν ντρεπόμαστε να
έρθει το παιδί μας και να μας ρωτήσει για τον Διονύσιο Σολωμό κι εμείς να μην
μπορούμε να του απαντήσουμε στοιχειωδώς.

Γιατί, στις άλλες απορίες, ο γονιός έχει δικαιολογία. Μέσα στα χρόνια τα
μαθηματικά άλλαξαν, η γραμματική άλλαξε, το πολυτονικό έγινε μονοτονικό,
ήρθαμε και τα παίξαμε άπαντες. Κάπου κολλάμε, κάπου θα ψιλοξεφτιλιστούμε,
κάπου θα πέσουμε στα μάτια του. Γιατί – όντως – πολλά άλλαξαν.

Όμως αυτό δεν άλλαξε. Αυτός ο συγκεκριμένος, ο έρημος ο Εθνικός μας Ύμνος, δεν
άλλαξε. Ένας ήταν, ένας είναι. Σίγουρα, έχουμε διαγράψει από τη μνήμη μας όλες
τις άχρηστες γνώσεις που πήραμε στο σχολείο. Δεν θυμόμαστε ημίτονα,
συνημίτονα, τα σύνορα της Κένυας, Χαρτούμ πρωτεύουσα του Σουδάν. Φυσικό.
Λογικό. Αναμενόμενο. Κανένας δεν κουβαλάει μια Μπριτάνικα σε μικροτσίπ μέσα
στον εγκέφαλό του. Κι ένα μυαλό χειμώνα – καλοκαίρι, τι να πρωτοχωρέσει;

Όχι όμως κι έτσι. Όχι κι έτσι, παιδιά. «Σε γνωρίζω από την κόψη»; Εκτός αν
άλλαξε κι ο Εθνικός μας Ύμνος και δεν ενημερωθήκαμε αρμοδίως. Οπότε, δεν
φταίνε οι παίκτες. Φταίει η ερώτηση. Που θα έπρεπε να τεθεί ως εξής:

«Βάλτε στη σειρά τους στίχους του Εθνικού μας Ύμνου με την Δέσποινα Βανδή:

α. Υποφέρω

β. Πολύ

γ. Υποφέρω

δ. Υποφέρω

Και οι σωστή σειρά είναι:

α. Υποφέρω

β. Υποφέρω

γ. Υποφέρω

δ. Πολύ»

Το βρήκατε και οι δέκα; Συγχαρητήρια, κυρίες και κύριοι! Κερδίσατε!