Δαμάζοντας την Ιστορία

Το μεγαλύτερο κατασκευαστικό έργο του κόσμου προετοιμάζει η Κίνα. Στόχος, η
εκτροπή μέρους του ποταμού Γιανγκτσέ, ώστε να καλύπτει χιλιάδες μίλια έως τις
ερήμους, κατά μήκος των συνόρων με τη Μογγολία. Αφορά το 10% των υδάτων του
ποταμού καθώς και τη μετεγκατάσταση μισού εκατομμυρίου ανθρώπων προκειμένου να
δημιουργηθούν οι διώρυγες, πλάτους όσο 20 λωρίδες οδικής κυκλοφορίας. Σύμφωνα
με τα σχέδια του έργου, θα κατασκευαστούν τρεις χωριστές διώρυγες που θα
συνδέουν τον Γιανγκτσέ με τον Κίτρινο ποταμό στη Δυτική, Κεντρική και
Ανατολική Κίνα.

Το κόστος του έργου, περίπου 22 τρισεκατομμύρια δρχ., είναι τριπλάσιο σε σχέση
με το Φράγμα των Τριών Φαραγγιών (Three Gorges Dam), όσον αφορά στις
εντυπώσεις, όμως, το ίδιο αμφιλεγόμενο.

Από την εκτροπή των υδάτων του Γιανγκτσέ είναι πιθανό να καταστραφούν τμήματα
του κατώτερου δέλτα του ποταμού και δεν αποκλείεται να χρειαστεί δομική
εργασία στις άκρες των θιβετιανών υψιπέδων. «Η Κίνα είναι έτοιμη να αρχίσει το
τεράστιο κατασκευαστικό έργο για την εκτροπή των υδάτων του ποταμού Γιανγκτσέ
προς τις ρημαγμένες από ξηρασία βόρειες περιοχές της χώρας», έγραψε πριν από
λίγες ημέρες η ελεγχόμενη από την κυβέρνηση «China Daily». Το Πεκίνο ανέμενε
επικρίσεις. Αυτός ήταν ο λόγος που δημοσίευσε εκ των προτέρων επιχειρήματα
αντίκρουσης. «Το έργο θα έχει κάποιες επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον, όμως η
Κίνα θα λάβει μέτρα βιώσιμα επιστημονικά ώστε να περιοριστεί στο ελάχιστο η
ζημιά», δημοσίευσε το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων Xinhua.

Οι εκτιμήσεις

Μηχανικοί ανατινάζουν κτίρια στο πλαίσιο της κατασκευής του Φράγματος των Τριών Φαραγγιών

Ειδικοί περιβαλλοντολόγοι υποστηρίζουν ότι ο Γιανγκτσέ θα στερέψει σε 30
χρόνια και ζήτησαν τη λήψη πιο απλών μέτρων, όπως αύξηση στις τιμές νερού,
περιορισμό των περιττών εκσκαφών και βελτιώσεις στους τρόπους διαχείρισης των
υδάτων. Σύμφωνα με μια εκτίμηση μάλιστα, ίδια αποτελέσματα με αυτά της
εκτροπής του Γιανγκτσέ θα αποφέρει η επιδιόρθωση των 800.000 κρουνών που
διαρρέουν στο Πεκίνο.

Οι επικριτές του έργου υποστηρίζουν ότι επικεφαλής της εκστρατείας για την
εκτροπή είναι ο Λι Πενγκ, το νούμερο δύο στην ιεραρχία του Κομμουνιστικού
Κόμματος, ο οποίος διαδραμάτισε επίσης πρωτεύοντα ρόλο και στο Φράγμα, και
αναμένεται να αποσυρθεί φέτος από την ενεργό δράση.

Τα μεγάλα κατασκευαστικά έργα στην Κίνα πάνε πάντα χέρι – χέρι με τη διαφθορά.
Η φήμη που συνοδεύει το Φράγμα στη χώρα θέλει τους γραφειοκράτες να έχουν
πλουτίσει και τους κατοίκους των επίμαχων περιοχών να έχουν πληρώσει το
τίμημα, διωκόμενοι από τις εστίες τους.

Ναοί και παλάτια που διατηρήθηκαν για χιλιάδες χρόνια απειλούνται τώρα με καταστροφή

Το κύριο μέρος του έργου, εκτός από τη δυτική διώρυγα, αναμένεται να
ολοκληρωθεί έως το 2010. Εμπνευστής του πριν από πενήντα χρόνια ήταν ο Μάο.
Αναβίωσε λόγω των παρατεταμένων ξηρασιών που ενέτειναν την κρίση νερού στην
Κίνα ­ μια κρίση όμως που φέρει τη σφραγίδα της ανθρώπινης παρέμβασης. Οι
υπερβολές στην άντληση και τα ανεξέλεγκτα έργα για τη βιομηχανική ανάπτυξη
έχουν αποξηράνει ποταμούς, πηγές και λίμνες με αποτέλεσμα να έχουν εξαντληθεί
οι υδάτινοι πόροι. Από τις 668 πόλεις της Κίνας, οι 400 έχουν πρόβλημα
έλλειψης νερού. Περίπου 700 εκατομμύρια άνθρωποι πίνουν μολυσμένο νερό ενώ
μεγάλο πρόβλημα δημιουργείται στην ύπαιθρο με τις αγροτοκαλλιέργειες. Ειδικοί
εκτιμούν ότι οι σχεδιαστές του έργου θα βρεθούν αντιμέτωποι με πολλές
επιπτώσεις. Από τις πιο σοβαρές, η απειλή να πλημμυρίσει το νερό της θάλασσας
τον αποδυναμωμένο ποταμό Γιανγκτσέ.

Άλλο πρόβλημα, η διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Οι διώρυγες και η
απαιτούμενη κατασκευαστική εργασία δεν αποκλείεται να οδηγήσουν στην
καταστροφή αρχαίων μνημείων και κτισμάτων. Και πάλι το Φράγμα εκτελεί χρέη
κακού οιωνού.

Η απειλή της καταστροφής

Χιλιάδες άνθρωποι θα αναγκαστούν να μετοικήσουν λόγω της κατασκευής των καναλιών

Οι αρχαιολόγοι στην Κίνα έκαναν αγώνα δρόμου τον περασμένο χρόνο για να σώσουν
όσο το δυνατόν περισσότερα, πριν το μεγαλύτερο υδροηλεκτρικό έργο του κόσμου
καταστρέψει μία από τις αρχαιότερες κοιτίδες πολιτισμού. Μεταξύ των ευρημάτων
τους, μπουκάλια με κρασί ηλικίας 2.000 ετών, απομεινάρια ζωής 10.000 ετών και
ένα υδραγωγείο που πιστεύεται ότι είναι το αρχαιότερο του κόσμου. Πολλοί άλλοι
θησαυροί δεν θα βρεθούν ποτέ γιατί το Πεκίνο σταμάτησε τις χορηγήσεις
κονδυλίων για ερευνητικούς σκοπούς διοχετεύοντάς τες σε έργα υποδομής.
Εμποτισμένοι από εθνική περηφάνια, Κινέζοι ειδικοί και κυβέρνηση απέρριψαν τις
περισσότερες προσφορές βοήθειας από τη Δύση και επέμειναν στην εκσκαφή των
θησαυρών χωρίς τα τελευταία μέσα σύγχρονου εξοπλισμού.

Στο σημείο κατασκευής του Φράγματος, Κινέζοι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν άλλα 44
ευρήματα που εντάσσονται στην Παλαιολιθική Εποχή (ηλικίας τουλάχιστον 10.000
ετών), γεγονός που, όπως επισημαίνει ο Γκάο Ξινγκ, ερευνητής της Κινεζικής
Ακαδημίας Επιστημών, σημαίνει ότι ο Γιανγκτσέ έπαιξε σημαντικό ρόλο στη
διαμόρφωση του κινεζικού πολιτισμού.

Όταν ολοκληρωθεί η πρώτη φάση της εκτροπής το 2003, μια ακρώρεια μήκους 1.600
μέτρων και πλάτους 15 στα ανώτερα στρώματα του Γιανγκτσέ θα εξαφανιστεί. Η
Βουνοκορφή του Λευκού Γερανού φέρει λαξευμένους εδώ και 1.200 χρόνια ­ όπως
υπολογίζεται ­ περισσότερους από 30.000 χαρακτήρες με θέμα ποιητικό. Μετά την
ολοκλήρωση του Φράγματος το 2009, η κορυφογραμμή αυτή θα βρίσκεται 40 μέτρα
κάτω από την επιφάνεια του νερού. Οι προσπάθειες για την κατασκευή ενός
υποθαλάσσιου μουσείου γύρω από την περιοχή εγκαταλείφθηκαν.