Στενεύουν τα χρονικά περιθώρια, παραδέχονται στην κυβέρνηση

Ο υπουργός Δημόσιας Τάξης Μιχάλης Χρυσοχοϊδης

«Στο θέμα της τρομοκρατίας, η εικόνα της Ελλάδας είναι αρνητική», παραδέχονται
καλά ενημερωμένες ξένες πηγές. «Ο μόνος τρόπος να αλλάξει, είναι να υπάρξουν
αποτελέσματα», προσθέτουν με μία δόση σαρκασμού. «Αποτελέσματα» ­ δηλαδή
συλλήψεις. Οι παρατηρήσεις αυτές περιγράφουν το πολιτικό κλίμα που επικρατεί
στην Αθήνα. Στην κυβέρνηση Σημίτη δεν αρνούνται ότι το 2002 είναι η «χρονιά
του Δράκου». «Τα περιθώρια χρόνου έχουν τελειώσει», αναγνωρίζουν στελέχη της
κυβέρνησης που διαθέτουν εικόνα του θέματος. «Πρέπει να τρέξουμε γρήγορα
μπροστά».

Το πρόβλημα είναι ότι εδώ και 27 χρόνια οι ελληνικές διωκτικές αρχές τρέχουν
προς το κενό. Μία συνέπεια είναι η παραγραφή των δολοφονιών, αλλά και των
ποινικά κολάσιμων δραστηριοτήτων εν γένει της 17Ν από τη δεκαετία του ’70.
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, οι δικογραφίες για τους φόνους των Γουέλτς,
Μάλλιου, Πέτρου και Σταμούλη πρέπει να πάνε στο αρχείο. Είναι κάτι που έχει
ενοχλήσει ιδιαίτερα την αμερικανική πλευρά. Το γεγονός δεν είναι άσχετο με
τους υπαινιγμούς ότι υπάρχει, κατά τη νομοθεσία των ΗΠΑ, η δυνατότητα να
δράσουν οι αμερικανικές διωκτικές αρχές αυτοβούλως ­ δηλαδή να προχωρήσουν σε
συλλήψεις.

Στο αεροπλάνο της επιστροφής από τις ΗΠΑ, ο Πρωθυπουργός είπε στους
δημοσιογράφους ότι η κυβέρνηση θα αναζητήσει λύση εναρμονισμένη με την
υπάρχουσα νομοθεσία, για να αποφευχθεί η παραγραφή. Πρόκειται, πάντως, για
πρωτοβουλία που θα προσκρούει στην απαγόρευση της αναδρομικότητας. Το κενό
αυτό προσπαθεί να καλύψει ο νέος αντι-τρομοκρατικός νόμος που τιμωρεί ως
κακούργημα (παλιά ήταν πλημέλημμα) τη συμμετοχή σε τρομοκρατική δραστηριότητα.
Έτσι, μπορεί να διωχθούν οι δράστες των δολοφονιών της δεκαετίας του ’70, αν
συνέχισαν να μετέχουν στην οργάνωση.

Διαφορά αντιλήψεων

Πέρα από τις νομικές λεπτομέρειες και την κοινή παραδοχή ότι «ο χρόνος
τελειώνει», υπάρχει σαφής διαφορά αντιλήψεων μεταξύ Ελλήνων και ξένων. Οι
Αμερικανοί, που αρχίζουν να χάνουν την υπομονή τους, δεν θα ήταν αρνητικοί σε
συλλήψεις υπόπτων. Τα πρόσωπα αυτά θεωρείται ότι βρίσκονται στην περιφέρεια
της 17Ν ή δεν είναι πλέον «ενεργά», οι Αμερικανοί όμως πιστεύουν ότι η
ανακίνηση της δικαστικής διαδικασίας μπορεί να τα οδηγήσει σε αποκαλύψεις.
Μάλιστα, μια πρόσφατη ιδέα της πρεσβείας ήταν να μην κινηθεί αυτεπαγγέλτως ο
εισαγγελέας, αλλά να καταθέσει μήνυση βουλευτής της Ν.Δ. Αυτό θορύβησε την
κυβέρνηση που θεωρεί ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία εις βάρος των προσώπων
αυτών και ότι μια τέτοια ενέργεια θα ήταν καταστροφή, διότι θα προκαλούσε
δημόσια κατακραυγή. Πάντως, η ελληνική πλευρά θα προτιμούσε να αποσυνδεθεί η
προσέγγιση της τρομοκρατίας από θεαματικές συλλήψεις προσώπων και να
προσανατολισθεί προς διακρίβωση στοιχείων. Στη δεύτερη περίπτωση, κυβερνητικές
πηγές λέγουν ότι υπάρχει πρόοδος, όχι όμως σε βαθμό που να δικαιολογεί
περαιτέρω κινήσεις. Η επιμονή των Αμερικανών να γίνουν συλλήψεις συνδέεται με
την υπηρεσιακή ανάγκη να εμφανίσουν τα στελέχη που υπηρετούν στην Αθήνα απτά
αποτελέσματα στους προϊσταμένους τους στην Ουάσιγκτον. Η κυβέρνηση θεωρεί ότι
το πρόβλημα της τρομοκρατίας είναι κυρίως πολιτικό, όπως έχει επισημάνει κατ’
επανάληψη ο υπουργός Δημόσιας Τάξης Μιχ. Χρυσοχοίδης. Δηλαδή, ασχέτως τού αν
υπάρχει ή όχι πρόοδος στις έρευνες, η ατμόσφαιρα που είχε δημιουργηθεί γύρω
από το θέμα στο παρελθόν με τη συνολική «ενοχοποίηση» της Αριστεράς και του
αντιδικτατορικού χώρου, ήταν πολιτικά απαγορευτική. Το κλίμα αυτό είχε
προκαλέσει αναστολές και σε πολιτικά πρόσωπα, εντός και εκτός της κυβέρνησης,
που φοβούνταν προβοκάτσιες. Η «ανακύκλωση» από τα αμερικανικά ΜΜΕ των
κατηγοριών ότι η 17Ν διασυνδέεται με το ΠΑΣΟΚ, επαναφέρει αυτή την ατμόσφαιρα.

Η ελληνική κοινωνία

Αντιθέτως, οι αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας για την τρομοκρατία αλλάζουν.
Τούτο φανερώνεται από τη σημασία που αποδίδεται στην τρομοκρατία από τους
ερωτηθέντες στην έρευνα της V-PRC για την εγκληματικότητα, την οποία είχε
παραγγείλει το υπουργείο Δημόσιας Τάξης. Φαίνεται επίσης από ενέργειες όπως η
πρόσφατη εκδήλωση διαμαρτυρίας συγγενών των θυμάτων της 17Ν έξω από τη Βουλή.

Δηλώσεις έκανε από τη Θεσσαλονίκη για το θέμα και ο υπουργός Πολιτισμού
Ευάγγελος Βενιζέλος, ο οποίος ζήτησε υπευθυνότητα, σοβαρότητα και
λακωνικότητα, λέγοντας πως είναι βέβαιος ότι θα υπάρξουν αποτελέσματα εφόσον
δεν θα υπονομευθεί η προσπάθεια με περιττές συζητήσεις και αναφορές σε
στοιχεία του παρελθόντος.