Απατεώνες και… τρομοκράτες δείχνουν προτίμηση στα ευρωπαϊκά διαβατήρια

Στο αεροδρόμιο. Επιβάτες περιμένουν την πτήση τους.

Έχουν όλα το ίδιο μπορντό χρώμα. Όχι, όμως, και τα ίδια χαρακτηριστικά
ασφαλείας. Είναι εύκολο να κλαπούν, ακόμη πιο εύκολο να πλαστογραφηθούν και
κοστίζουν, στην «αγορά», μόλις μερικές εκατοντάδες δολάρια. Ο λόγος για τα
ευρωπαϊκά διαβατήρια, τα πλέον δημοφιλή, όπως αποδεικνύεται, ταξιδιωτικά
έγγραφα του κόσμου σε κάθε λογής απατεώνες, αλλά και τρομοκράτες. Τον
περασμένο Σεπτέμβριο, δύο Τυνήσιοι ανατινάχθηκαν μπροστά στον Αχμέντ Σαχ
Μασούντ, τον ηγέτη της Βόρειας Συμμαχίας στο Αφγανιστάν. Στο σημείο της
έκρηξης βρέθηκαν γνήσια βελγικά και γαλλικά διαβατήρια. Τουλάχιστον δύο από
αυτά είχαν κλαπεί από βελγικά προξενεία στην Ευρώπη. Τον περασμένο Ιούλιο,
συνελήφθη στο Ντουμπάι ο Τζαμέλ Μπεγκάλ, ένας Αλγερινός που σχεδίαζε ένα
μπαράζ βομβιστικών επιθέσεων εναντίον στόχων αμερικανικών συμφερόντων στην
Ευρώπη. Τον Δεκέμβριο του 1999, συνελήφθη στα σύνορα ΗΠΑ-Καναδά ο Αχμέντ
Ρεσάμ, ο επονομαζόμενος «βομβιστής της χιλιετίας». Τόσο αυτός όσο και ο
Μπεγκάλ είχαν χρησιμοποιήσει πλειστάκις πλαστά γαλλικά διαβατήρια για τις
δραστηριότητές τους.

Στο Βέλγιο, τη χώρα που αντιμετωπίζει ενδεχομένως το οξύτερο πρόβλημα, η
αστυνομία κατάσχει κάθε χρόνο περίπου 6.000 πλαστά διαβατήρια. Ακόμη πιο
δυσοίωνος, όμως, είναι ο κατάλογος που έχει καταρτίσει: περιλαμβάνει δύο
εκατομμύρια μη συμπληρωμένα διαβατήρια που έχουν κλαπεί τα τελευταία χρόνια
και τα οποία μπορεί να περάσουν εύκολα για αληθινά άπαξ και συμπληρωθούν τα
ονόματα. Σύμφωνα με τον Αλέν Μπουκάρ, αξιωματούχο της βελγικής αστυνομίας, τα
διαβατήρια αυτά εκλάπησαν από πολλές χώρες ­ στη συντριπτική τους πλειονότητα,
όμως, είναι ευρωπαϊκά.

«Υπάρχει γενικά η αίσθηση ότι το να μεταφέρεις ένα αμερικανικό διαβατήριο
είναι πολύ επικίνδυνο», λέει ο Γάλλος Ρολάν Ζακάρ, ειδικός σε θέματα
τρομοκρατίας. «Σε κανένα από τα περιστατικά που αφορούν τρομοκρατικά κύτταρα
στην Ευρώπη δεν θα δεις αμερικανικό διαβατήριο». Ίσως διότι οι ΗΠΑ έχουν ένα
πιο συγκεντρωτικό σύστημα έκδοσης απ’ ό,τι η Ευρώπη. Ή διότι κυκλοφορούν πολύ
λιγότερα αμερικανικά διαβατήρια: λιγότερο από το 20% των Αμερικανών διαθέτουν
διαβατήριο ενώ στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες το αντίστοιχο ποσοστό
ξεπερνάει το 40%. Οι παραχαράκτες, όμως, εκμεταλλεύονται και τη σύγχυση που
επικρατεί όσον αφορά τη δέουσα όψη ενός ευρωπαϊκού διαβατηρίου. Το μόνο
σταθερό χαρακτηριστικό του είναι το μπορντό χρώμα. Η Ιντερπόλ δημιουργεί μία
ηλεκτρονική βάση δεδομένων με όλα τα διαβατήρια που εκδίδονται από τις 179
χώρες-μέλη της. Οι συνοριακοί φρουροί θα έχουν, κατ’ αυτόν τον τρόπο, «μία
εικόνα με την οποία θα μπορούν να συγκρίνουν κάθε διαβατήριο». Η βάση
δεδομένων θα είναι έτοιμη μέχρι το τέλος του 2002.