Το σκάνδαλο του καουμπόη

Μπορεί να μην είναι ακόμη ο «καρκίνος της προεδρίας», όπως ο Τζον Ντιν είχε
χαρακτηρίσει στην αρχή του το Ουότεργκεϊτ, ωστόσο η κατάρρευση της ενεργειακής
εταιρείας Enron αρχίζει να προκαλεί μεγάλα προβλήματα στον Τζορτζ Μπους.

Κατάρρευση – σκάνδαλο. Χιλιάδες υπάλληλοι της Enron, όπως η Τζάνις Φάρμερ που εικονίζεται να καταθέτει σε Επιτροπή της Γερουσίας, έχασαν τις συνταξιοδοτικές κρατήσεις τους, τις οποίες ήταν υποχρεωμένοι να διατηρούν σε μετοχές της εταιρείας

Η υπόθεση έχει όλα τα συστατικά ενός κλασικού σκανδάλου της Ουάσιγκτον:
πρόκειται για τη μεγαλύτερη κατάρρευση εταιρείας στην ιστορία, ένας από τους
διευθυντές της διατηρεί τόσο καλές σχέσεις με τον Τζορτζ Μπους ώστε ο πρόεδρος
τον αποκαλεί «Κένι Μπόι», και η Enron, που έχει την έδρα της στο Χιούστον του
Τέξας, έχει χρηματοδοτήσει μαζικά τις προεκλογικές προεδρικές εκστρατείες των
Μπους, πατέρα και γιου. Την περασμένη εβδομάδα ανακοινώθηκε ότι ξεκινά μια
πλήρης έρευνα από τη Γερουσία, με κλητεύσεις κορυφαίων στελεχών της Enron,
περιλαμβανομένων του Κένεθ Λέι (πρόκειται για τον «Κένι Μπόι»), εκπροσώπων της
εταιρείας λογιστών Arthur Andersen, που απέτυχε παταγωδώς να εντοπίσει την
επικείμενη καταστροφή, και ενδεχομένως σημαντικών μελών της κυβέρνησης Μπους.

Η καταστροφή

Η υπόθεση Enron είναι αναμφισβήτητα ένα μεγάλο οικονομικό σκάνδαλο:
περιλαμβάνει συγκάλυψη χρεών και εταιρείες-μαϊμούδες, ανεπαρκείς λογιστικούς
ελέγχους και ελάχιστη επίβλεψη από τις αρμόδιες κανονιστικές αρχές ­ πέρα από
το γεγονός ότι έχασαν τα χρήματά τους χιλιάδες υπάλληλοί της, οι οποίοι ήταν
υποχρεωμένοι να διατηρούν τις συνταξιοδοτικές κρατήσεις τους σε μετοχές της
Enron που τώρα δεν έχουν καμιά αξία, την ώρα που τα διευθυντικά στελέχη της
εταιρείας εξαργύρωναν τις δικές τους έναντι 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων κατά το
2000 και το 2001.

Έως τώρα, πάντως, η Enron ήταν το σκυλί που δεν γάβγισε ­ ή ακριβέστερα
αγνοήθηκε, καθώς τα μέσα ενημέρωσης είχαν επικεντρώσει την προσοχή τους στο
Αφγανιστάν και δεν τολμούσαν ούτε να αναφέρουν τέτοια θέματα, καθώς η
δημοτικότητα του προέδρου κυμαινόταν γύρω στο 90%. Το θέμα της Enron ανέκυψε
τον Νοέμβριο, αλλά ο Μπους ρωτήθηκε σχετικά για πρώτη φορά μόλις στις 28
Δεκεμβρίου. Τώρα η κατάσταση αυτή αλλάζει. Και καθώς το φετινό είναι έτος
εκλογών, στις οποίες οι Δημοκρατικοί χρειάζονται μόλις έξι έδρες για να
ανακτήσουν τον έλεγχο της Βουλής, η Enron μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός
παράγοντας. Ήδη τουλάχιστον τρεις επιτροπές του Κογκρέσου περιτριγυρίζουν την
υπόθεση, αλλά τη βασική έρευνα θα διεξαγάγει η Επιτροπή Κυβερνητικών Υποθέσεων
της Γερουσίας, με επικεφαλής τον Δημοκρατικό Τζο Λίμπερμαν, τον υποψήφιο για
την αντιπροεδρία στο ψηφοδέλτιο του Αλ Γκορ.

Η Enron ήταν πηγή χρημάτων για πολιτικούς κάθε απόχρωσης. Από το 1990, έδωσε
προεκλογικές συνεισφορές ύψους 5,8 εκατομμυρίων δολαρίων, τα τρία τέταρτα των
οποίων σε Ρεπουμπλικανούς. Αλλά τη μεγαλύτερη ζημιά μπορεί να προκαλέσει ο
παρασκηνιακός ρόλος της στη διαμόρφωση της ενεργειακής πολιτικής του Μπους:
τουλάχιστον τέσσερις σύμβουλοι και στελέχη της Enron έχουν δουλέψει για την
κυβέρνηση· και ο Λέι ήταν ο ανεπίσημος σύμβουλος τής υπό τον αντιπρόεδρο Ντικ
Τσέινι επιτροπής που κατέστρωσε την ενεργειακή πολιτική των ΗΠΑ.