Σενάρια… προσαρμογής

Πέμπτη 3 Ιανουαρίου 2002, νωρίς το πρωί. Εκατομμύρια Ευρωπαίοι πρέπει να
αγοράσουν το ψωμί της ημέρας, να κάνουν τα ψώνια τους στο σούπερ μάρκετ, να
πάρουν μερικά φρούτα από τον μανάβη, αλλά με ένα νεόκοπο νόμισμα: το ευρώ. Πώς
θα κυλήσει, άραγε, η περίοδος της προσαρμογής; Ομαλά ή… επώδυνα;

Πολύπλοκες συναλλάγες: Η πληρωμή, σε ιταλικές λιρέτες. Τα ρέστα σε ευρώ. Απαραιτήτος βοηθός, το ειδικό κομπιουτεράκι. Και στόχος, η απόλαυση μιας ατομικής πίτσας

Αισιόδοξο σενάριο: χάρη στο σακουλάκι γνωριμίας ευρώ ­ 3,6 δισεκατομμύρια
τεμάχια έχουν ήδη διανεμηθεί στην Ευρώπη ­ ο καταναλωτής αγοράζει εύκολα και
γρήγορα ψωμί: η φρατζόλα κοστίζει 44 λεπτά, ο καταναλωτής βρίσκει εύκολα τα
απαραίτητα κέρματα, όλα εξελίσσονται όπως και πριν από τον ερχομό του ευρώ.

Ουδέν πρόβλημα και στο σούπερ μάρκετ, καθώς ο φίλος μας πληρώνει με χρεωστική
ή πιστωτική κάρτα ενώ ενημερώνεται ότι θα χρεωθεί σε ευρώ, αλλά στην απόδειξη
θα αναγράφεται η τιμή και στα δύο νομίσματα. Θα μπορούσε, αν ήθελε, να
χρησιμοποιήσει και τα χαρτονομίσματα που έχει τραβήξει από την αυτόματη
ταμειακή μηχανή της τράπεζας (ΑΤΜ)… Όσο για το καρνέ επιταγών σε ευρώ που
έχει φροντίσει να προμηθευτεί, θα το φυλάξει για τις μεγαλύτερες αγορές του.

Απαισιόδοξο σενάριο: ο καταναλωτής δεν αγόρασε έγκαιρα το σακουλάκι γνωριμίας
ευρώ, δεν εφοδιάστηκε με καρνέ επιταγών ευρώ και ­ ακόμη χειρότερα ­ όλα τα
ΑΤΜ της γειτονιάς του είναι άδεια, και ο χρόνος τον πιέζει, δεν προλαβαίνει να
πάει στην τράπεζα. Αφήστε που αν βρίσκεται στη Γαλλία, δεν έχει, ούτως ή
άλλως, νόημα να πάει σε κάποια τράπεζα: απεργούν. Μοναδική σανίδα σωτηρίας
του, τα λίγα χαρτονομίσματα και κέρματα του εθνικού νομίσματος που έχει ακόμη
στο πορτοφόλι του. Μόνο που ο φούρναρης δυσανασχετεί βλέποντας το κέρμα των
πεντακοσίων δραχμών (ή το χαρτονόμισμα των 10.000 λιρετών, το κέρμα των πέντε
γερμανικών φράγκων κ.λπ.). Τον εκνευρίζει το γεγονός ότι πρέπει να κάνει
πέρα-δώθε ανάμεσα σε δύο ταμεία και δαπανά αρκετό χρόνο στο κομπιουτεράκι του
για να του επιστρέψει, τελικά, 1,03 ευρώ, τα οποία μετρά και ξαναμετρά ενώ οι
υπόλοιποι πελάτες ξεφυσούν ανυπόμονα.

Καλημέρα ευρώ: Νεαρή τουρίστρια απολαμβάνει στο καφέ «Fittuccia» του Τέρνι, στην κεντρική Ιταλία, έναν καπουτσίνο και ένα κρουασάν διακοσμημένα με το σύμβολο του ευρώ

Στο μανάβικο, ο καταναλωτής αντικρύζει μπροστά του μία μεγάλη ουρά και
αποχωρεί ενοχλημένος. Ευτυχώς, υπάρχει ακόμη το σούπερ μάρκετ και η πληρωμή με
κάρτα. Στη δουλειά, όμως, θα μείνει χωρίς καφέ: το αυτόματο μηχάνημα δεν
δέχεται ευρώ.

Αυτά τα πρακτικά προβλήματα που όλοι μας κινδυνεύουμε να αντιμετωπίσουμε τις
πρώτες ημέρες του Ιανουαρίου, όταν το ευρώ θα κάνει μαζί μας τα πρώτα του
βήματα, δεν είναι τα μοναδικά που ανησυχούν τους καταναλωτές. Παρά τις
διαβεβαιώσεις των αρχών, πολλοί Ευρωπαίοι εξακολουθούν να φοβούνται
ενδεχόμενες αυξήσεις των τιμών, «στρογγυλοποιήσεις» που θα είναι κάθε άλλο
παρά ευνοϊκές για αυτούς. Κάποιες δημοσκοπήσεις που πραγματοποιήθηκαν στη
Γαλλία, μάλιστα, προβλέπουν μία μείωση της κατανάλωσης εξαιτίας της υιοθέτησης
του ευρώ.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Γραφείου Ενώσεων Καταναλωτών (Beuc), Τζιμ Μάρεϊ,
υπενθύμισε στο τέλος Νοεμβρίου ότι «η εγρήγορση και ο έλεγχος» θα πρέπει να
είναι οι δύο λέξεις-κλειδιά για τους καταναλωτές κατά τη διάρκεια της πρώτης
περιόδου του ευρώ. «Οι καταναλωτές αντιλαμβάνονται, σε πρώτη φάση, τη μετάβαση
στο ευρώ περισσότερο ως πρόβλημα παρά ως πλεονέκτημα. Και αυτό διότι χάνουν τα
σημεία αναφοράς τους τόσο ως προς την εκτίμηση της αξίας των πραγμάτων όσο και
ως προς τη διαχείριση του προσωπικού τους προϋπολογισμού και πρέπει να μάθουν
μία καινούργια “οικονομική γλώσσα”». Ψυχραιμία και υπομονή: ακόμη και το
απαισιόδοξο σενάριο να βγει αληθινό, σύντομα θα αποτελεί ανάμνηση.