Ιστορικό δείπνο στα κατεχόμενα

Ίσως είναι η σημαντικότερη εξέλιξη στο Κυπριακό από το 1974. Η συνάντηση
Κληρίδη – Ντενκτάς όχι μόνο έσπασε το αδιέξοδο αλλά επιπλέον δρομολόγησε
δραματικές εξελίξεις που κατά τη γνώμη ξένων διπλωματών δυνατόν να οδηγήσουν
σε επίλυση του Κυπριακού πριν από την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Είναι τέτοια η αλλαγή του κλίματος που έφερε η συνάντηση ώστε για πρώτη φορά
Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας θα περάσει απόψε το οδόφραγμα της
διαχωριστικής γραμμής.

Θα πάει στα κατεχόμενα για να παραστεί σε επίσημο δείπνο που παραθέτει ο Ραούφ
Ντενκτάς προς τιμήν του ειδικού αντιπροσώπου των Ηνωμένων Εθνών Αλβάρο ντε
Σότο στο σπίτι του, που ας σημειωθεί βρίσκεται ακριβώς δίπλα από το
«προεδρικό» του ψευδοκράτους. Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές ανάλογη
πρόσκληση θα απευθύνει σύντομα και ο Πρόεδρος Κληρίδης προς τον Ντενκτάς.

Πρόσωπο με πρόσωπο

Ένας άλλος Ντενκτάς παρουσιάστηκε στη συνάντηση που διήρκεσε 70 λεπτά και είχε
ως αποτέλεσμα τη συμφωνία για συνομιλίες πρόσωπο με πρόσωπο από τις 15
Ιανουαρίου στη Λευκωσία παρουσία του ειδικού αντιπροσώπου των Ηνωμένων Εθνών.

Σύμφωνα με πληροφορημένες πηγές δεν έκανε καμιά αναφορά στο παρελθόν, και στις
πάγιες έως τώρα επιδιώξεις του για αναγνώριση και δύο κράτη.

Αντίθετα μίλησε για το μέλλον και είπε στον Κληρίδη ότι δεν έχουν πολύ χρόνο
για να καταλήξουν σε λύση που θα διασφαλίσει τις δύο Κοινότητες από την
καταστροφή. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι ο κατοχικός ηγέτης είπε στον Πρόεδρο
Κληρίδη πως «θα πρέπει να δούμε πώς θα μπούμε μαζί ως ένα κράτος στην
Ευρωπαϊκή Ένωση».

Σε άλλο σημείο της συνάντησης ο Ντενκτάς επιχείρησε να διαβάσει ένα δισέλιδο
κείμενο επί της ουσίας του Κυπριακού αλλά ο Πρόεδρος Κληρίδης τον διέκοψε
λέγοντάς του ότι θα ήταν καλύτερα στην πρώτη αυτή συνάντηση η συζήτηση να
περιοριστεί επί της διαδικασίας. Στο κοινό ανακοινωθέν που διάβασε ο
εκπρόσωπος των Ηνωμένων Εθνών αναφέρεται ότι οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι θα
πάρουν μέρος σε άμεσες συνομιλίες που θα γίνουν υπό την εποπτεία του γενικού
γραμματέα στο πλαίσιο της άσκησης των καλών του υπηρεσιών, χωρίς όρους, με όλα
τα θέματα στο τραπέζι, και θα είναι συνεχείς μέχρι να βρεθεί συνολική λύση.
Καμιά επιμέρους συμφωνία δεν θα ισχύει πριν από την ολοκληρωμένη τελική
συμφωνία.

Συμπληρώνοντας κατά τρόπο κάθετο τη στροφή του ο Ντενκτάς δήλωσε σε συνέντευξη
Τύπου μετά τη συνάντηση ότι αν πρόκειται να επιτευχθεί λύση αυτό πρέπει να
γίνει τον επόμενο χρόνο πριν από την απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την
ένταξη της Κύπρου ­ διχοτομημένης ή όχι. «Αν πρέπει να φτάσουμε σε μια
συμφωνία τότε πρέπει να το κάνουμε πριν…», ανέφερε ο Ντενκτάς.

Το δίλημμα της στροφής

Το μεγάλο δίλημμα της Λευκωσίας είναι τι ακριβώς συνιστά η τουρκική στροφή και
πώς αντιμετωπίζεται. Στενός συνεργάτης του Προέδρου Κληρίδη που ρωτήθηκε από
«ΤΑ ΝΕΑ» έλεγε χαρακτηριστικά. «Από τη μια το θέμα είναι πού το πάνε οι
Τούρκοι και από την άλλη αυτό δεν γίνεται χωρίς να πάρεις ρίσκο…».

Τα αποτελέσματα της συνάντησης Κληρίδη – Ντενκτάς και το γεγονός ότι ο
Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα παραστεί στο δείπνο που οργανώνει ο Ντενκτάς
προκάλεσαν σοκ σε αρκετά κομματικά στελέχη. Η σημερινή συνεδρίαση του Εθνικού
Συμβουλίου στην οποία θα συζητηθούν οι νέες εξελίξεις δεν θα είναι εύκολη για
τον κ. Κληρίδη, αν και οι απόψεις του δεν είναι δεσμευτικές για τον Πρόεδρο.

Κι αυτό γιατί σημαντική μερίδα του πολιτικού σκηνικού θεωρεί ότι «άλλαξε ο
Μανωλιός και έβαλε τα ρούχα του αλλιώς». Πιστεύουν δηλαδή ότι η στροφή
Ντενκτάς δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένας ελιγμός που αποσκοπεί στο να
αφαιρέσει από την Άγκυρα και τον ίδιο τον Ντενκτάς τον χαρακτηρισμό της
αδιάλλακτης πλευράς από τα μάτια κυρίως των Ευρωπαίων.

Η κύρια όμως επιφύλαξη που διατυπώνεται είναι ότι με ανοικτές τις
διαπραγματεύσεις για την επίλυση του Κυπριακού στην τελική φάση της ενταξιακής
διαδικασίας η Τουρκία αποκτά ένα μοχλό παρεμβολής εμποδίων ή ακόμα και
αναβολής της ένταξης της Κύπρου.

Σημίτης: Είναι μία πρόοδος

Με συγκρατημένη αισιοδοξία υποδέχθηκε ο Πρωθυπουργός Κ. Σημίτης τις εξελίξεις
στο Κυπριακό.

«Η εξέλιξη δείχνει ότι σε κάποιο μέτρο έχουμε πετύχει», δήλωσε ο Κώστας
Σημίτης, σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της συνάντησης Κληρίδη – Ντενκτάς.

Ο Πρωθυπουργός, μιλώντας στην Ένωση Ξένων Ανταποκριτών, υπογράμμισε πως ο
Ραούφ Ντενκτάς συναντήθηκε με τον κ. Κληρίδη, ενώ πριν από καιρό δεν δεχόταν
καν να του μιλήσει. Δέχθηκε το πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, ενώ πριν από καιρό
έβαζε ακόμη και στους εκπροσώπους του Οργανισμού προαπαιτούμενα. «Είναι μία
πρόοδος αυτή», είπε ο κ. Σημίτης, προσθέτοντας ωστόσο πως δεν τρέφει αυταπάτες
ότι από τις συνομιλίες αυτές θα προκύψει ως διά μαγείας κάτι άμεσα.
«Χρειάζεται δουλειά για αυτό», είπε χαρακτηριστικά.

Πανηγυρισμοί στην Άγκυρα

Με πανηγυρισμούς και διθυραμβικούς τόνους υποδέχτηκε η Άγκυρα τις εξελίξεις
στο Κυπριακό.

Τόσο ο πρόεδρος Σεζέρ όσο και ο πρωθυπουργός Μπ. Ετζεβίτ χαιρέτισαν τη
συνάντηση ως διαπραγματευτική πρωτοβουλία της τουρκικής πλευράς και ευχήθηκαν
οι συναντήσεις Κληρίδη – Ντενκτάς να οδηγήσουν σε λύση.

Ο Τούρκος πρωθυπουργός πάντως δεν λησμόνησε τη μόνιμη επωδό του για αναγνώριση
«δύο κρατών και δύο λαών», ενώ ο Τούρκος πρόεδρος μίλησε για τη θεμελίωση
μόνιμης ειρήνης που θα βασίζεται στην ισότητα των δικαιωμάτων και στη νέα
αντίληψη εταιρικής σχέσης μεταξύ των δύο λαών.

Πολιτικοί παρατηρητές επισημαίνουν πως Λευκωσία και Αθήνα βρίσκονται τώρα
μπροστά σε μια συνολική αλλαγή της τουρκικής στάσης ως προς το Κυπριακό σε
επίπεδο τουλάχιστον διαδικαστικό. Άγκυρα και Ντενκτάς επιδιώκουν να
εμφανιστούν ως πρόμαχοι του διαλόγου και των διαπραγματεύσεων. Βιάζονται
μάλιστα για την εξεύρεση λύσης.

Το πιο σημαντικό όμως κατά τις επισημάνσεις ξένων διπλωματών είναι το γεγονός
ότι η τουρκική πλευρά συνδέει αμέσως τώρα την επίλυση του Κυπριακού όχι μόνο
με την ενταξιακή πορεία της Κύπρου αλλά και τα χρονοδιαγράμματά της.

Τόσο ο Αμερικανός όσο και ο Ρώσος πρέσβης που εκλήθησαν λίγο μετά τη συνάντηση
στο Προεδρικό Μέγαρο χαιρέτισαν τις εξελίξεις και εξέφρασαν την ελπίδα ότι η
διαδικασία θα αποβεί καρποφόρα.

Διπλωματικές πηγές επισήμαναν ότι τα Ηνωμένα Έθνη με την αποφασιστική συμβολή
Αμερικανών και Βρετανών μεσολαβητών έχουν καταρτίσει ολοκληρωμένο σχέδιο
επίλυσης του Κυπριακού με βάση τις περίφημες «ιδέες Γκάλι» και αναμένουν την
κατάλληλη στιγμή για να το θέσουν στο τραπέζι.