Ελπίδες για 30.000 συμβασιούχους

Ελπίδες για τη μονιμοποίηση (μετατροπή των συμβάσεών τους σε αορίστου
χρόνου) χιλιάδων εργαζομένων στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, τις ΔΕΚΟ και τους
Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, δίνει Κοινοτική Οδηγία που θα έπρεπε να
έχει ενσωματωθεί στο ελληνικό δίκαιο από τον περασμένο Ιούλιο…

Ελπίδες για τη μονιμοποίηση δεκάδων χιλιάδων συμβασιούχων του Δημοσίου δίνει η Κοινοτική Οδηγία

Σε περίπου 30.000 υπολογίζονται οι εργαζόμενοι με συμβάσεις εργασίας ορισμένου
χρόνου που απασχολούνται στο ΙΚΑ, την Ολυμπιακή, τη ΔΕΗ, τον ΟΤΕ, τις ΔΕΚΟ,
τις τράπεζες και τις θυγατρικές τους, τις δημοτικές επιχειρήσεις κ.λπ. που θα
μπορούσαν προσφεύγοντας στη Δικαιοσύνη ­ ελληνική ή το Δικαστήριο της
Ευρωπαϊκής Κοινότητας (δεδομένης της σχετικής απαγόρευσης του Συντάγματος) ­
να μετατρέψουν τις συμβάσεις τους σε αορίστου χρόνου.

Η άμεση εφαρμογή της Οδηγίας θα επιφέρει ριζικές αλλαγές στον ελληνικό τρόπο
προσέγγισης των προσλήψεων ορισμένου χρόνου ­ παραδοσιακά αποτέλεσαν την
εύκολη λύση των εκάστοτε κρατούντων για τη διαιώνιση των πελατειακών σχέσεων ­
καθώς μεταξύ άλλων θα οδηγήσει στην κατάργηση, στην πράξη, του αρθρου 21 του
νόμου Πεπονή για την πρόσληψη εποχικού προσωπικού, στο μέτρο βεβαίως που θα
κριθεί ότι το προσωπικό αυτό καλύπτει πάγιες και διαρκείς ανάγκες.

Η Κοινοτική Οδηγία 99/70/ΕΚ της 26.6.99 «υποχρεώνει τα κράτη-μέλη να λάβουν
μέτρα ώστε να αποφεύγονται η καταχρηστική σύναψη διαδοχικών συμβάσεων, ή
ανανέωση, ή παράταση τους, καθώς και η απασχόληση για μακρό χρονικό διάστημα
των εργαζομένων με τέτοιες συμβάσεις που δεν δικαιολογούνται από τις συνθήκες
κάτω από τις οποίες παρέχεται η ίδια η εργασία».

Τι σημαίνει συνθήκες; Με απλά λόγια, η σχετική διάταξη της Κοινοτικής Οδηγίας
απαιτεί είτε αντικειμενικούς λόγους που να δικαιολογούν τη χρήση διαδοχικών
συμβάσεων εργασίας, είτε συγκεκριμένο ανώτατο χρονικό-αριθμητικό όριο τέτοιων
συμβάσεων. Με τον τρόπο αυτό θα αποφευχθεί η ομηρεία χιλιάδων εργαζομένων που
με καταχρηστικό, από την πλευρά της διοίκησης, τρόπο απασχολούνται με
διαδοχικές συμβάσεις ορισμένου χρόνου, ενώ στην πραγματικότητα καλύπτουν
πάγιες και διαρκείς ανάγκες.

Συγκεκριμμένα, η επίμαχη ρήτρα 5 της Κοινοτικής Οδηγίας με τον υπότιτλο «Μέτρα
για την αποτροπή της κατάχρησης» ορίζει ότι «… για να αποτραπεί η κατάχρηση
που μπορεί να προκύψει από τη χρησιμοποίηση διαδοχικών συμβάσεων, ή σχέσεων
εργασίας ορισμένου χρόνου, τα κράτη-μέλη λαμβάνουν για την πρόληψη των
καταχρήσεων, όταν δεν υπάρχουν ισοδύναμα νομοθετικά μέτρα, ένα ή και
περισσότερα από τα ακόλουθα μέτρα: αντικειμενικούς λόγους που να δικαιολογούν
την ανανέωση τέτοιων συμβάσεων ή σχέσεων εργασίας. Τη μέγιστη συνολική
διάρκεια διαδοχικών συμβάσεων ή σχέσεων εργασίας ορισμένου χρόνου. Τον αριθμό
των ανανεώσεων τέτοιων συμβάσεων ή σχέσεων εργασίας. Επιπλέον τα κράτη-μέλη
ύστερα από διαβουλεύσεις με τους κοινωνικούς εταίρους καθορίζουν, όταν
χρειάζεται, υπό ποίες συνθήκες οι συμβάσεις ή σχέσεις εργασίας ορισμένου
χρόνου θεωρούνται “διαδοχικές” ή χαρακτηρίζονται συμβάσεις ή σχέσεις εργασίας
αορίστου χρόνου».

Υπερισχύει του ελληνικού νόμου

Σύμφωνα με τον κ. Δημήτρη Βερβεσό, σύμβουλο του Δικηγορικού Συλλόγου, η ίδια η
Οδηγία σαφώς ορίζει ότι πρέπει να ενσωματωθεί στο ελληνικό δίκαιο εντός
διετίας από την έκδοσή της. Εάν το διάστημα αυτό παρέλθει άπρακτο, αποτελεί
Ιστορικό Δίκαιο και τυγχάνει άμεσης εφαρμογής, έχοντας μάλιστα υπερνομοθετική
ισχύ, υπερισχύοντας των εθνικών νόμων και όλων των Κανονισμών π.χ. των ΔΕΚΟ
που έχουν κυρωθεί με νόμο. Ο κ. Βερβεσός προσθέτει ακόμη ότι όπου ο νόμος δεν
ορίζει πότε και ποιος καλύπτει πάγιες ανάγκες, η κρίση αυτή επαφίεται στα
δικαστήρια.

Χαρακτηριστική, πάντως, είναι η γνωμοδότηση της νομικής υπηρεσίας μεγάλης
εταιρείας του ευρύτερου δημόσιου τομέα (που αποφαινόμενη για το αίτημα
υπαλλήλων της, απασχολούμενων με διαδοχικές, ανανεούμενες συμβάσεις εργασίας
ορισμένου χρόνου) εφιστά την προσοχή της πολιτικής ηγεσίας της εταιρείας στο
θέμα της Κοινοτικής Οδηγίας, τονίζοντας ότι «το αργότερο μέχρι τον Ιούλιο του
2001 η Κοινοτική Οδηγία έπρεπε να ενσωματωθεί με Π.Δ. στο εσωτερικό δίκαιο, αν
και η άποψή μας είναι πως αυτή ισχύει ήδη, ανεξαρτήτως της προσαρμογής της».
Πάντως, σε κάθε περίπτωση, κατά την οποία δεν αναληφθεί πολιτική πρωτοβουλία
για την ενσωμάτωση της Κοινοτικής Οδηγίας και επιλεγεί ο δρόμος των
δικαστηρίων, η υπόθεση θα κριθεί στο επίπεδο ποιος από τους κανόνες δικαίου ­
εσωτερικό ή ευρωπαϊκό δίκαιο ­ υπερισχύει. Και ναι μεν τα ελληνικά δικαστήρια,
που συμπλέουν με την εσωτερική θεωρία του δικαίου δέχονται ότι οι ευρωπαϊκοί
κανόνες υπερισχύουν των νόμων αλλά όχι και του Συντάγματος, το δε Δικαστήριο
των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων τάσσεται υπέρ της αντίθετης άποψης.

Το κράτος να συμμορφωθεί

Την άμεση και υποχρεωτική συμμόρφωση της χώρας στην κοινοτική οδηγία προτείνει
ο καθηγητής Πανεπιστημίου και νομικός σύμβουλος της ΑΔΕΔΥ κ. Αλέξης
Μητρόπουλος. Μιλώντας στα «ΝΕΑ», ο κ. Μητρόπουλος τονίζει:

«Η ισχύς της οδηγίας 99/70 είναι άμεση και υποχρεωτική για τη χώρα μας.
Αλλάζει τα πάντα στο ελληνικό σύστημα εργασιακών σχέσεων. Αφορά πολλές
χιλιάδες συμβασιούχων εργαζομένων, ανεξαρτήτως σε ποιον εργοδότη απασχολούνται
(Δημοσίο, ΝΠΔΔ, ιδιώτες). Αφορά χιλιάδες γιατρούς, απεργούς του ΙΚΑ όσο και
χιλιάδες αποκλεισμένων από τον πρόσφατο νόμο 2839/2001.

Η κυβέρνηση επιβάλλεται άμεσα να αναθεωρήσει την πολιτική στο σύστημα
προσλήψεων και να συμμορφωθεί προς την πολύ σημαντική κοινοτική οδηγία, που
αποτελεί υπερνομοθετική πηγή εξουσίας υποχρεωτική για όλα τα κράτη-μέλη της
Ευρωπαϊκής Ένωσης».