Το αλφαβητάρι του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος

Ανταλλαγή

Έως τις 28 Φεβρουαρίου 2002 τα κέρματα και τα χαρτονομίσματα της δραχμής θα
κυκλοφορούν κανονικά και θα γίνονται αποδεκτά όπως και το ευρώ. Από την 1η
Μαρτίου σταματά η κυκλοφορία της δραχμής. Τα κέρματα και τα χαρτονομίσματα της
δραχμής θα μπορεί να ανταλλαγούν με ευρώ στις εμπορικές τράπεζες έως την 28η
Φεβρουαρίου. Τα κέρματα της δραχμής θα μπορεί να ανταλλάσσονται με ευρώ έως
την 1η Μαρτίου 2004 στα γκισέ και στα υποκαταστήματα της Τραπέζης της Ελλάδος.
Τα τραπεζογραμμάτια θα μπορεί να ανταλλάσσονται στα γκισέ και στα
υποκαταστήματα της Τραπέζης της Ελλάδος για δέκα χρόνια, έως την 1η Μαρτίου
2012. Στη Γαλλία, η παράλληλα κυκλοφορία γαλλικού φράγκου και ευρώ
τερματίζεται τη 17η Φεβρουαρίου 2002. Τα κέρματα φράγκου θα ανταλλάσσονται τα
επόμενα τρία χρόνια και τα τραπεζογραμμάτια τα επόμενα δέκα χρόνια.

Βέρνερ

Στις 22 Μαρτίου 1971, οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (τότε
αριθμούσε έξι κράτη-μέλη) υιοθέτησαν την «Έκθεση Βέρνερ». Η έκθεση πήρε το
όνομά της από τον Πιερ Βέρνερ, τον τότε πρωθυπουργό του Λουξεμβούργου, ο
οποίος προήδρευσε της επιτροπής που διατύπωσε τις γενικές κατευθύνσεις για τη
δημιουργία της ευρωπαϊκής νομισματικής ένωσης. Η έκθεση αυτή καθόριζε τα
στάδια για τη δημιουργία κοινής ευρωπαϊκής οικονομίας και κοινού ευρωπαϊκού
νομίσματος.

Γαλλικό φράγκο

Όπως και τα υπόλοιπα νομίσματα των έντεκα χωρών που συμμετέχουν στη ζώνη του
κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος, το γαλλικό φράγκο αποτελεί απλή υποδιαίρεση του
ευρώ. Η ιστορία του φράγκου αρχίζει το 1360 και ολοκληρώνεται στα τέλη τους
ερχόμενου Φεβρουαρίου, όταν θα πάψει να αποτελεί αποδεκτό μέσο συναλλαγών στη
Γαλλία και στον υπόλοιπο κόσμο.

Δώδεκα χώρες

Είναι οι χώρες-μέλη του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος που αποφάσισαν να
αποσύρουν τα εθνικά τους νομίσματα για να υιοθετήσουν το ευρώ. Είναι η
Γερμανία, η Αυστρία, το Βέλγιο, η Ισπανία, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Ιρλανδία,
η Ελλάδα, το Λουξεμβούργο, η Ολλανδία, η Πορτογαλία και η Ιταλία. Στις χώρες
που υιοθετούν το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα μπορούμε να προσθέσουμε τα κρατίδια
του Μονακό, της Ανδόρας, του Βατικανού και του Αγίου Μαρίνου. Τα κρατίδια αυτά
θα χρησιμοποιούν κανονικά το ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 2002, λόγω των διμερών
συνθηκών που έχουν υπογράψει με τις γειτονικές τους χώρες, οι οποίες είναι
μέλη της ευρωζώνης.

Ελλάδα

Την 1η Ιανουαρίου 1999, όταν το ευρώ γεννήθηκε σε λογιστική μορφή, η Ελλάδα
δεν μπόρεσε να το υιοθετήσει καθώς δεν πληρούσε τα κριτήρια της Συνθήκης του
Μάαστριχτ. Η Ελλάδα, η οποία εντάχθηκε στην τότε Ευρωπαϊκή Οικονομική
Κοινότητα το 1981, περίμενε έως την 1η Ιανουαρίου 2001 οπότε και έγινε το
δωδέκατο μέλος της ζώνης του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος. Της ένταξης της
Ελλάδας στη ζώνη του ευρώ προηγήθηκε η υποτίμηση της δραχμής.

Ζώνη του ευρώ

Αλλιώς αποκαλείται Ευρωλάνδη. Η ζώνη του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος με τις
δώδεκα χώρες-μέλη της αποτελεί νομισματική ένωση που αριθμεί 304 εκατομμύρια
κατοίκους. Η μικρότερη σε πληθυσμό χώρα είναι το Λουξεμβούργο (400.000
κάτοικοι) και η μεγαλύτερη είναι η Γερμανία με 82 εκατομμύρια κατοίκους. Το
Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της αντιπροσωπεύει το 20% του παγκόσμιου. Από άποψη
κατά κεφαλήν εισοδήματος βρίσκεται στη δεύτερη θέση, πίσω από τις Ηνωμένες
Πολιτείες.

Η απουσία

Τρεις χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξακολουθούν να φιγουράρουν εκτός της
ζώνης του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος. Είναι η Βρετανία (καθώς οι Βρετανοί
εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν με επιφυλάξεις την Ευρωπαϊκή Ένωση), η Δανία (η
οποία αποφάσισε να μη συμμετάσχει στην ευρωζώνη) και η Σουηδία, η οποία
εξακολουθεί να μην πληροί τους όρους συμμετοχής στην ευρωζώνη που έχουν
θεσπιστεί με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ.

Θέμα

Για σύμβολο του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέλεξε το
ελληνικό γράμμα Έψιλον. Αυτό συμβολίζει την κοινή ευρωπαϊκή κουλτούρα των
χωρών της ευρωζώνης, ενώ αποτελεί και το πρώτο γράμμα της λέξης Ευρώπη. Οι δύο
παράλληλες γραμμές του σήματος συμβολίζουν τη σταθερότητα του ευρώ. Παράλληλες
γραμμές φέρουν τόσο το σύμβολο του αμερικανικού δολαρίου όσο και του ιαπωνικού
γιεν.

Ισχυροποίηση

Αν και παρουσιάστηκε ως το νόμισμα που θα αμφισβητήσει την πρωτοκαθεδρία του
αμερικανικού δολαρίου στην παγκόσμια οικονομία, το 80% των παγκόσμιων
συναλλαγών εξακολουθεί να πραγματοποιείται σε δολάρια, ενώ σε δολάρια
εξακολουθεί να αποτιμάται και το πετρέλαιο.

Κοπή χρήματος

Τα εθνικά νομισματοκοπεία των χωρών-μελών της ζώνης του κοινού ευρωπαϊκού
νομίσματος χρησιμοποιήθηκαν για την κοπή των κερμάτων και την εκτύπωση των
χαρτονομισμάτων του ευρώ. Τα 50 δισεκατομμύρια ευρώ που θα κυκλοφορήσουν στην
ευρωζώνη αποτελούνται από κέρματα του ενός, των δύο, των πέντε, των δέκα, των
είκοσι, των πενήντα λεπτών, και του ενός και των δύο ευρώ. Επίσης,
αποτελούνται από χαρτονομίσματα αξίας πέντε, δέκα, είκοσι, πενήντα, εκατό,
διακοσίων και πεντακοσίων ευρώ.

Λεπτά

Το λεπτό ή σεντ (ή σεντίμ στη Γαλλία) είναι η μικρότερη υποδιαίρεση του κοινού
ευρωπαϊκού νομίσματος. Ένα ευρώ αποτελείται από 100 λεπτά. Το ευρώ είναι
άκλιτη λέξη. Έτσι όταν μιλάμε για ένα ή 100, λέμε ένα ευρώ ή 100 ευρώ.

Μάαστριχτ

Είναι μια μικρή ολλανδική πόλη στην οποία την 7η Φεβρουαρίου 1992 υπεγράφη η
ομώνυμη συνθήκη για τη δημιουργία της Οικονομικής και Νομισματικής Ενοποίησης.
Η συνθήκη ορίζει, μεταξύ άλλων, τα κριτήρια για τη συμμετοχή μιας χώρας της
Ευρωπαϊκής Ένωσης στη ζώνη του ευρώ.

Ντούιζενμπεργκ

Ύστερα από μια διαμάχη μεταξύ Γάλλων και Γερμανών για το ποιος θα αναλάβει τα
ηνία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, επελέγη ο ευνοούμενος των τελευταίων:
ο Ολλανδός κ. Βιμ Ντούιζενμπεργκ. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει θέσει ως
πρωταρχικό στόχο της τη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών.

Ξεκίνημα

Την 1η Ιανουαρίου 1999 γεννήθηκε το ευρώ σε λογιστική μορφή, το οποίο
υιοθετήθηκε αρχικά από έντεκα χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την 1η Ιανουαρίου
2001 εισήλθε στην ευρωζώνη και η Ελλάδα. Κατά τη διάρκεια των δύο χρόνων
λογιστικής κυκλοφορίας του ευρώ οι Ευρωπαίοι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις
είχαν το δικαίωμα και όχι την υποχρέωση να εκτελούν τις συναλλαγές τους με
ευρώ. Από την 1η Μαρτίου 2002 όλες οι συναλλαγές πρέπει να γίνονται με ευρώ.

ΟΝΕ

Είναι η Οικονομική και Νομισματική Ενοποίηση της Ευρώπης που αποφασίστηκε από
τις χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το αρχικό στάδιό της ήταν η δημιουργία
της κοινής ευρωπαϊκής αγοράς και στη συνέχεια η δημιουργία κοινού ευρωπαϊκού
νομίσματος, του ευρώ.

Προσαρμογή

Είναι η περίοδος λογιστικής κυκλοφορίας του ευρώ, μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου
1999 και της 31ης Δεκεμβρίου 2001. Την περίοδο αυτή η χρήση του ευρώ στις
συναλλαγές ήταν επιτρεπτή αλλά όχι υποχρεωτική.

Ροή χρήματος

Οι όψεις των χαρτονομισμάτων του ευρώ είναι κοινές και για τις δώδεκα χώρες
της ευρωζώνης. Τα κέρματα, ωστόσο, έχουν μια κοινή όψη και μια εθνική όψη αλλά
γίνονται αποδεκτά σε όλη την ευρωζώνη. Στο σύνολο της ευρωζώνης υπολογίζεται
ότι θα κυκλοφορήσουν εκατομμύρια κέρματα που το συνολικό βάρος τους θα φτάσει
τους 300.000 τόνους. Για την αποθήκευσή τους χρειάζονται 100.000 κυβικά μέτρα.

Στρογγυλοποίηση

Η ισοτιμία μετατροπής της δραχμής είναι 340,75 δραχμές ανά ευρώ. Η
στρογγυλοποίηση των τιμών γίνεται με βάση το τρίτο δεκαδικό ψηφίο του πηλίκου
που προκύπτει από τη διαίρεση της τιμής ενός προϊόντος του εκφράζεται σε
δραχμές με την ισοτιμία μετατροπής. Αν το τρίτο δεκαδικό ψηφίου του πηλίκου
είναι έξι ή μεγαλύτερο, η τιμή στρογγυλοποιείται προς τα πάνω ­ και
αντίστροφα. Για παράδειγμα, η τιμή ενός εισιτηρίου του Μετρό είναι 250
δραχμές. Σε ευρώ είναι 0,7336 λεπτά και στρογγυλοποιείται στα 73 σεντς, επειδή
το τρίτο δεκαδικό ψηφίο είναι μικρότερο από έξι.

Τρισέ

Ο Ζαν Κλοντ Τρισέ είναι ο διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας και θεωρητικά την
άνοιξη του 2002 θα αντικαταστήσει τον Βιμ Ντούιζενμπεργκ στην προεδρία της
Ε.Κ.Τ.Αυτό θα γίνει (αν γίνει) λόγω της άτυπης συμφωνίας Γάλλων και Γερμανών
το 1998.

Ύμνος

Κυκλοφορούν δύο ύμνοι για το ευρώ. Ο πρώτος γράφτηκε και ερμηνεύεται από τον
Μπερνάρ Μανί. Ο δεύτερος γράφτηκε από τρεις ερασιτέχνες και ερμηνεύεται από
την τραγουδίστρια Καρό.

Φάρος σταθερότητας

Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης υπεγράφη το 1997 και διατυπώνει τους
όρους για την οικονομική συνοχή της ζώνης του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος.
Προβλέπει την επιβολή ακόμη και προστίμων στις χώρες που παραβιάζουν τους
όρους του για τον πληθωρισμό και τα ελλείμματα.

Χαρτονομίσματα

Υπολογίζεται ότι για τις ανάγκες συναλλαγών στις χώρες της ευρωζώνης τυπώθηκαν
14,5 δισεκατομμύρια χαρτονομίσματα. Οι απεικονίσεις των χαρτονομισμάτων
σχεδιάστηκαν από τον Αυστριακό γραφίστα Ρόμπερτ Καλίνα.

Ψιλά

Είχαμε κάποτε στην Ελλάδα δεκάρες και πεντάρες της δραχμής με το πέρασμα των
χρόνων καταργήθηκαν στην πράξη. Τώρα έρχονται οι πεντάρες (5 λεπτά) και οι
δεκάρες (10 λεπτά) του ευρώ.

Ώρα ευρώ

Τα μεσάνυχτα της 31ης Δεκεμβρίου 2001 θ’ αρχίσει η κυκλοφορία των κερμάτων και
χαρτονομισμάτων ευρώ.