Τα όπλα είναιαυτά που θα μετρήσουν

Λίγα πολιτικά κινήματα προχώρησαν τόσο πολύ τόσο γρήγορα. Πριν από ένα μήνα, η
Βόρεια Συμμαχία μόλις που κατάφερνε να κρατηθεί σε λίγα οχυρά της στα βουνά.
Σήμερα ελέγχει την Καμπούλ, φαίνεται έτοιμη να καταλάβει το Κουντούζ και
προετοιμάζεται να συμμετάσχει τη Δευτέρα στη Βόννη σε συνομιλίες με άλλους
Αφγανούς ηγέτες. Ο στόχος είναι να δημιουργηθεί μια προσωρινή κυβέρνηση για το
Αφγανιστάν, που να ενώνει όλες τις παρατάξεις και τις εθνότητες.

Η διάσκεψη δεν είναι πιθανό να επιτύχει. Η Βόρεια Συμμαχία δεν ανυπομονεί να
μοιραστεί την εξουσία. Ο ηγέτης της, ο Μπουρχανουντίν Ραμπανί, ο οποίος μόλις
έφτασε στην Καμπούλ από τα ορεινά λημέρια του όπου έζησε τα τελευταία χρόνια,
λέει πως η συνάντηση στη Βόννη θα είναι «συμβολική». Θέλει οι ουσιαστικές
συνομιλίες για τη διανομή της εξουσίας να γίνουν στο Αφγανιστάν, πιθανόν στην
Καμπούλ, υπό τα όπλα των θριαμβευτών στρατιωτών του.

Και τα όπλα είναι αυτά που θα μετρήσουν. Είναι το σύμβολο του νέου Αφγανιστάν,
όπως ακριβώς ήταν και του παλαιού. Τα σχέδια για την επιστροφή του βασιλιά
Ζάχερ έπειτα από 28 χρόνια στην εξορία θα καταρρεύσουν επειδή δεν έχει ένοπλη
δύναμη υπό τις διαταγές του. Ακόμη κι αν επιστρέψει, θα είναι ανδρείκελο στα
χέρια κάποιου.

Το πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα η Βόρεια Συμμαχία είναι παρόμοιο με
εκείνο που αντιμετώπιζαν μέχρι πριν από λίγες μέρες οι Ταλιμπάν. Η βάση της
είναι τόσο στενή ώστε δεν μπορεί κρατηθεί στην εξουσία την οποία κατέλαβε. Οι
Ταλιμπάν κατάφεραν να καταλάβουν το 90% του Αφγανιστάν χάρη στην υποστήριξη
του Πακιστάν και της Σαουδικής Αραβίας. Η Βόρεια Συμμαχία κατάφερε να κάνει τη
μεγάλη προέλασή της αυτόν το μήνα μόνο και μόνο χάρη στην αεροπορική επίθεση
των ΗΠΑ.

Σε μια τόσο στρατιωτικοποιημένη κοινωνία, είναι δύσκολο να επιτευχθεί
σταθερότητα επειδή η απειλή της ένοπλης δύναμης βρίσκεται πάντα λίγο κάτω από
την επιφάνεια. Ενισχύεται επίσης από τις βαθιές εθνικές διαιρέσεις.

Υπάρχουν όμως κάποιοι λόγοι για αισιοδοξία. Οι Αφγανοί έχουν κουραστεί πολύ
από τον πόλεμο. Υπάρχει βαθιά επιθυμία για ομαλή ζωή σε κάθε επίπεδο. Αφγανοί
με πανεπιστημιακή εκπαίδευση διαμαρτύρονται ότι τα παιδιά τους είναι σχεδόν
αναλφάβητα επειδή τα σχολεία έχουν καταστραφεί. Στα γόνιμα εδάφη του πεδιάδων
του Σομάλι, βόρεια της Καμπούλ, οι ντόπιοι γιατροί λένε πως το 80% των παιδιών
υποσιτίζεται.

Οι Αφγανοί ξέρουν πως έχουν μια άνευ προηγουμένου ευκαιρία να πάρουν ξένη
βοήθεια, αλλά και ότι αυτό απαιτεί κάποιας μορφής ειρήνη.

Η εξουσία στο Αφγανιστάν είναι κατατεμαχισμένη και έτσι θα παραμείνει. Ακόμη
και χωριά συμπεριφέρονται σαν ανεξάρτητες δημοκρατίες. Μια ξένη ειρηνευτική
δύναμη μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των τριβών ανάμεσα στα διάφορα κόμματα,
στρατούς και εθνότητες. Αλλά, όπως ανακάλυψε ο ΟΗΕ στη Σομαλία, αν δεν
φαίνεται ότι είναι εντελώς ουδέτερη, θα έχει καταστροφικά αποτελέσματα.