ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΑΝΔΡΙΑΝΑΚΟΣ Η οδύσσεια του μεταπτυχιακού για έναν απόφοιτο των ΤΕΙ

Ο Απόστολος Ανδριανάκος είναι 27 ετών και πριν από 3 μήνες αποφοίτησε από το
ανώτατο, πλέον, ΤΕΙ Πειραιά όπου σπούδαζε στο τμήμα Αυτοματισμού. Έχοντας την
εικόνα του ΤΕΙ πριν και μετά την πολυσυζητημένη ανωτατοποίηση, δεν είχε
εντοπίσει κάποια άμεση αλλαγή. Ήλπιζε, ωστόσο, ότι η αντιμετώπιση των
Πανεπιστημίων προς τους αποφοίτους των ΤΕΙ θα είχε μεταβληθεί προς το
καλύτερο. Έκανε, λέει, λάθος.

«Θέλησα να προχωρήσω τις σπουδές μου και να κάνω μεταπτυχιακό σε ελληνικό
Πανεπιστήμιο, καθώς ο νέος νόμος μάς δίνει με σαφήνεια αυτό το δικαίωμα, το
οποίο υπήρχε και πριν αλλά δεν εφαρμοζόταν στην πράξη.

Απογοητεύτηκα

Έτσι δοκίμασα να στείλω αίτηση σε τρία ΑΕΙ ­ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, στο
Αριστοτέλειο και στο Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Τελικά απογοητεύτηκα τόσο, που δεν
προσπάθησα καν να μπω στα μεταπτυχιακά. Το ελάχιστο που μου ζητούσαν ήταν να
εξεταστώ σε… 8 επιπλέον μαθήματα, για να αποδείξω ότι είμαι ικανός να
παρακολουθήσω το πρόγραμμα! Κι αυτό στην Κρήτη, αν θυμάμαι καλά, γιατί το
Αριστοτέλειο ζητούσε εξετάσεις σε 12 μαθήματα, το Πολυτεχνείο Αθήνας δεν
δεχόταν καν τις αιτήσεις λέγοντας ότι έχουν συμπληρωθεί οι θέσεις, αλλά κι αν
τις δεχόταν ζητούσε επίσης 12 μαθήματα. Μάλιστα ορισμένα ήταν έξω από το
αντικείμενο που σπούδασα. Όσο για το Πανεπιστήμιο της Αθήνας ο ίδιος δεν πήγα,
αλλά φίλοι μου που επιχείρησαν έμαθαν ότι όχι μόνο έπρεπε να εξεταστούν σε 4
επιπλέον μαθήματα, αλλά εφόσον πετύχουν, να παρακολουθήσουν ένα…
προπαρασκευαστικό έτος προτού μπουν στο μεταπτυχιακό. Δηλαδή, δεν τους φτάνει
ότι εξετάστηκα ήδη σε πάνω από 90 μαθήματα επί 4 έτη σπουδών για να πάρω
πτυχίο, θά ‘πρεπε να εξεταστώ και σε άλλα ή να χάσω έναν χρόνο χωρίς λόγο για
να μπω, επιτέλους, ως μεταπτυχιακός στο “ισότιμο” Πανεπιστήμιο. Όμως από τους
δικούς τους φοιτητές δεν ζητούν εξετάσεις…».

Είναι έτσι; Περίπου, παραδέχεται ο αντιπρύτανης του Πολυτεχνείου κ. Α.
Ανδρεόπουλος: «Το Πολυτεχνείο δεν είναι μεν ακριβές ότι αρνείται να δεχθεί
αιτήσεις αποφοίτων ΤΕΙ για μεταπτυχιακά, είναι όμως ακριβές ότι τους ζητά να
εξεταστούν σε πολλά μαθήματα και αποθαρρύνονται. Αυτό όμως συμβαίνει επειδή το
επίπεδό τους δεν είναι ίδιο με το επίπεδο των δικών μας αποφοίτων, οι
περισσότεροι εκ των οποίων έχουν κάνει 5ετείς σπουδές. Και φυσικά αποκλείουμε
κατευθείαν όσους έχουν χαμηλούς βαθμούς πτυχίου, γιατί οι θέσεις είναι
ελάχιστες και οφείλουμε να πάρουμε τους καλύτερους».

Κατόπιν αυτού, ο Απόστολος σκέφτηκε να παρακολουθήσει κάποιο μεταπτυχιακό από
αυτά που συνδιοργανώνουν τα ίδια τα ΤΕΙ με Πανεπιστήμια του εξωτερικού, αφού
παρά την πρόβλεψη του νέου νόμου ότι μεταπτυχιακά μπορούν να συνδιοργανωθούν
πλέον και με ελληνικά ΑΕΙ υπό την εποπτεία και ευθύνη των τελευταίων, αυτό έως
τώρα δεν έχει συμβεί καθώς τα περισσότερα ΑΕΙ δεν δείχνουν ενδιαφέρον.
Διαπίστωσε ότι έτσι δεν θα χρειαζόταν να περάσει πρόσθετες εξετάσεις, αλλά θα
πλήρωνε κάπου 2 εκατ. δραχμές για δίδακτρα χωρίς το μεταπτυχιακό που θα
έπαιρνε από το αγγλικό ΑΕΙ και το ελληνικό ΤΕΙ να… αναγνωρίζεται από το
κρατικό ΔΙΚΑΤΣΑ!

«Παρότι τα ΤΕΙ εδώ και χρόνια συνδιοργανώνουν μεταπτυχιακά προγράμματα με
αναγνωρισμένα ξένα πανεπιστήμια και ο νέος νόμος θεσμοθετεί επισήμως αυτή τη
σύμπραξη, εντούτοις τα μεταπτυχιακά αυτά δεν τα αναγνωρίζει το ΔΙΚΑΤΣΑ. Για
παράδειγμα, το Τμήμα Δομικών του ΤΕΙ Πειραιά με το αντίστοιχο τμήμα του
Πανεπιστημίου Κίνγκστον και το τμήμα Ηλεκτρονικών του ΤΕΙ Αθήνας με το
αντίστοιχο του Πανεπιστημίου Μπρουνέλ χορηγούν από κοινού μεταπτυχιακούς
τίτλους. Στην Αγγλία είναι επίσημοι, στην Ελλάδα δεν αναγνωρίζονται!» Κάτι
ανάλογο με αυτό που συμβαίνει και με τα ιδιωτικά κολέγια δηλαδή, παρότι
πρόκειται για ανωτατοποιημένα ΤΕΙ…

Είναι έτσι; Περίπου, παραδέχεται και ο πρόεδρος του ΔΙΚΑΤΣΑ κ. Θ. Λιανός: «Έως
τώρα, τα ΤΕΙ δεν είχαν δικαίωμα να παρέχουν μεταπτυχιακές σπουδές και
παρόμοιες συμπράξεις ήταν άτυπες, συνεπώς δεν μπορούσαν να αναγνωριστούν. Τώρα
που ο νέος νόμος τούς δίνει αυτό το δικαίωμα, περιμένουμε να καθοριστούν οι
ακριβείς όροι των συμπράξεων ώστε να έχουν πραγματικά πανεπιστημιακό επίπεδο.
Το ΔΙΚΑΤΣΑ δεν είναι αρνητικό στην αναγνώριση, όμως αναμένουμε τη νομική
διευθέτηση».

Και πότε θα γίνει αυτή; «Ο νόμος προβλέπει τις συμπράξεις, αλλά προηγουμένως
το ΤΕΙ που την κάνει οφείλει να έχει αξιολογηθεί. Όπως γνωρίζετε, η αξιολόγηση
των ΑΕΙ και των ΤΕΙ πρόκειται να ξεκινήσει το επόμενο έτος και να ολοκληρωθεί
εντός 3ετίας, με προτεραιότητα στα ΤΕΙ», υπενθυμίζει ο γραμματέας Τριτοβάθμιας
Εκπαίδευσης του υπουργείου Παιδείας κ. Διον. Κλάδης.

Κατόπιν, ο Απόστολος αποδέχθηκε ότι η ακαδημαϊκή του καριέρα όφειλε μάλλον να
ολοκληρωθεί και σκέφτηκε μήπως μια λύση θα ήταν το Δημόσιο. «Δεν με
πολυενδιέφερε μεν, αλλά και να με ενδιέφερε δεν θα μπορούσα να μπω, αφού το
τμήμα το οποίο τελείωσα δεν έχει αναγνωρισμένα… επαγγελματικά δικαιώματα!
Αυτό σημαίνει ότι καμία προκήρυξη θέσης του Δημοσίου δεν αφορά εμάς. Αλλά και
όταν μπαίνει κάποιος απόφοιτος ΤΕΙ στο Δημόσιο, η μισθολογική του κλίμακα
είναι ακόμα μικρότερη από αυτήν του απόφοιτου ΑΕΙ. Πού είναι η ανωτατοποίηση
τότε; Έτσι αναγκάστηκα να δώσω κατατακτήριες σε άλλο τμήμα ΤΕΙ, το Τμήμα
Ηλεκτρονικής και Ηλεκτρολογίας, που έχει καθορισμένα επαγγελματικά
δικαιώματα»…

Το πρόβλημα ανυπαρξίας επαγγελματικών δικαιωμάτων αντιμετωπίζουν και δεκάδες
άλλα τμήματα ΤΕΙ ακόμα και σήμερα, αφού ελάχιστα είναι αυτά που έχουν σήμερα
θεσμοθετημένα επαγγελματικά δικαιώματα. Κατά τους εκπροσώπους των ΤΕΙ, αυτός
είναι και ο κύριος λόγος για τον οποίον αντέδρασαν στην ανωτατοποίηση τα
Πολυτεχνεία και το ΤΕΕ, για να μη χάσουν δηλαδή τη μεγάλη πίτα από τα
επαγγελματικά δικαιώματα που τώρα έχουν μόνο οι απόφοιτοι των ΑΕΙ. Μάλιστα το
ΤΕΕ έχει κάνει και προσφυγές στο ΣτΕ εναντίον παλαιότερων αποφάσεων που
καθόρισαν επαγγελματικά δικαιώματα σε ορισμένες ειδικότητες ΤΕΙ συναφείς με
ειδικότητες πολυτεχνικών σχολών.

«Αλλά ξέρετε ποιο είναι το αστείο;», προσθέτει ο Απόστολος. «Ότι το αντίστοιχο
τμήμα Αυτοματισμού ενός ΙΕΚ έχει σαφή επαγγελματικά δικαιώματα, αφού υπάγεται
σε άλλη νομοθεσία…».

Τι διαπίστωσε από την εμπειρία πριν και μετά την ανωτατοποίηση; «Ότι ακόμα
τίποτα δεν έχει αλλάξει. Μιλούσα πριν αποφοιτήσω με τους πρωτοετείς, οι οποίοι
νόμιζαν ότι έμπαιναν σε Πανεπιστήμιο και απογοητεύονταν στις πρώτες εβδομάδες.
Δεν ξέρω τι θα γίνει στο μέλλον, αλλά μέχρι που έφυγα οι υποδομές ήταν ίδιες,
τα βιβλία ίδια, οι χρηματοδοτήσεις ίδιες, τα προβλήματα ίδια. Δεν είδα παρά
μια λεκτική αναβάθμιση που δεν είχε προφτάσει να υλοποιηθεί. Ελπίζω, πάντως,
να γίνει…».

Έτσι ο Απόστολος Ανδριανάκος που ήθελε να κάνει μεταπτυχιακό έπιασε τελικά
δουλειά και άρχισε μαθήματα Αγγλικών! Μάλλον… αποφοίτησε νωρίς, αφού η
ανωτατοποίηση έγινε μεν, αλλά στην ουσία βρίσκεται ακόμα στα πρώτα της βήματα.

Τα 7 αγκάθια της ανωτατοποίησης… και ο αντίλογος

Δ. Νίνος. Δεν επαρκούν οι υπάρχουσες χρηματοδοτήσεις για την ουσιαστική αναβάθμιση των ΤΕΙ, υποστηρίζει ο πρόεδρος του ΤΕΙ Αθήνας

Επτά «αγκάθια» αντιμετωπίζει σήμερα η ανωτατοποίηση των ΤΕΙ, ενώ ο περυσινός
«ακήρυκτος πόλεμος» με τα Πανεπιστήμια έχει μεν ατονήσει φέτος, τα περισσότερα
ΑΕΙ όμως εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τα ΤΕΙ και τους αποφοίτους τους σαν
παιδιά… ανώτερου ­ και όχι ανώτατου ­ θεού.

Στην αρχή, ήταν τα Πανεπιστήμια εκείνα που αντιδρούσαν δυναμικά στην
ανωτατοποίηση. Οι αλλεπάλληλες παραιτήσεις των πρυτάνεων (που όλοι κατόπιν
επανεξελέγησαν) και οι καταλήψεις από τους φοιτητές που χαρακτήρισαν την
περυσινή χρονιά, φέτος δεν έχουν επανεμφανιστεί. Ούτε και το Τεχνικό
Επιμελητήριο, το οποίο αντιδρούσε έντονα (εξαιτίας των επαγγελματικών
δικαιωμάτων), εμφανίζεται δυναμικό, αλλά γι’ αυτό ευθύνεται η μακρά εκλογική
διαδικασία που απασχολεί τους επικεφαλής του. Μάλιστα, τα Πανεπιστήμια, τα
οποία απειλούσαν με προσφυγές στα δικαστήρια εναντίον της ανωτατοποίησης,
ακόμα το σκέπτονται και δεν έχουν πραγματοποιήσει ­ έως τώρα τουλάχιστον ­ την
απειλή τους.

Από την πλευρά των ΑΕΙ τα πράγματα φαίνονται πιο ήρεμα λοιπόν και σε λίγες
ημέρες στη Σύνοδο των Πρυτάνεων, που θα γίνει στη Θεσσαλονίκη, αναμένεται να
συζητηθεί περισσότερο ο τρόπος εφαρμογής της αξιολόγησης ΑΕΙ-ΤΕΙ που πρόκειται
να αρχίσει και το θέμα της μετατροπής σε «μάστερ» των πτυχίων ύστερα από
5ετείς σπουδές που προσφέρουν σήμερα ορισμένα Πολυτεχνεία, παρά το θέμα των
ΤΕΙ.

Αντίθετα, όμως, στα δικαστήρια έχουν προσφύγει τα ΤΕΙ στα οποία επικρατεί
αναβρασμός και οι καθηγητές τους λένε ότι η ανωτατοποίηση δεν προχωράει.

Πώς έγινε αυτό; Ίσως γιατί, παρ’ ότι η ανωτατοποίηση ψηφίστηκε, ουσιαστικές
αλλαγές δεν έχουν ακόμα υπάρξει στα ΤΕΙ, αφού μόλις λίγοι μήνες πέρασαν.
Πάντως, έχουν σαφώς δρομολογηθεί.

1. Η υλικοτεχνική υποδομή των ΤΕΙ παραμένει ακόμα ως είχε πριν από την
ανωτατοποίηση, παρ’ ότι οι σπουδαστές έχουν γίνει περισσότεροι. Αυτό όμως
προκαλεί προβλήματα.

2. Οι χρηματοδοτήσεις ήταν ώς τώρα ίδιες. Για κάθε 2,2 δραχμές που
έπαιρναν τα Πανεπιστήμια, αντιστοιχούσε μία δραχμή για τα ΤΕΙ. Από τον επόμενο
χρόνο όμως, σύμφωνα με τον πρόσφατο προϋπολογισμό, οι πιστώσεις για τα ΤΕΙ
αυξάνονται κατά 17,2% και για τα ΑΕΙ κατά 7,5%, έτσι ώστε η αναλογία να πέσει
σε 1,9/1. Πάντως, ο πρόεδρος του ΤΕΙ Αθήνας κ. Δ. Νίνος θεωρεί ότι η αύξηση
είναι ελάχιστη και πως, αντί για 20 δισ. που έπαιρναν έως τώρα τα ΤΕΙ, θα
έπρεπε να πάρουν τα διπλά για να εφαρμοστεί πραγματικά η ανωτατοποίηση.

3. Δεν έχουν γίνει ακόμα νέες προσλήψεις εκπαιδευτικού προσωπικού,
έχουν όμως αναγγελθεί στο άμεσο μέλλον.

4. Το θέμα της μετατροπής των θέσεων των καθηγητών ΤΕΙ, που ήταν παλιά
τακτικοί αλλά δεν έχουν διδακτορικό, σε προσωποπαγείς θα κριθεί τελικά στα
δικαστήρια. Ήδη, περισσότεροι από τους μισούς καθηγητές των ΤΕΙ (1.200 επί
συνόλου περίπου 2.300), καθώς και των ΤΕΙ Θεσσαλονίκης και Πειραιά, έχουν
προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας ζητώντας ακύρωση αυτής της διάταξης
του νέου νόμου, επικαλούμενοι λόγους ισότητας.

5. Για τους νέους σπουδαστές παραμένουν τα παλιά προγράμματα σπουδών,
αφού δεν θα προφθάσουν να αλλάξουν στα προσεχή 1-2 χρόνια. Τα συγγράμματα, οι
βιβλιοθήκες, τα εργαστήρια, οι αίθουσες διδασκαλίας και τα βοηθήματα ασκήσεων
είναι ακόμα ίδια. Θα βελτιωθούν, βέβαια, αλλά αυτό δεν έχει ακόμα συμβεί.

6. Τα επαγγελματικά δικαιώματα σε πολλές ειδικότητες των ΤΕΙ που είναι
συναφείς με ειδικότητες Τμημάτων των ΑΕΙ βρίσκονται ακόμα σε εκκρεμότητα.
Μάλιστα το ΤΕΙ έχει εδώ και χρόνια προσφύγει στο ΣτΕ, τόσο για την αύξηση των
σπουδών στα ΤΕΙ από 3 σε 4 χρόνια όσο και για τη θέσπιση επαγγελματικών
δικαιωμάτων σε ειδικότητες που το αφορούν. Η συζήτηση έχει ήδη αναβληθεί 11
φορές και η νέα διαδικασία έχει προσδιοριστεί για τις αρχές Δεκεμβρίου.

7. Συνεργασίες με ελληνικά Πανεπιστήμια για μεταπτυχιακές σπουδές δεν
έχουν ακόμα ξεκινήσει. Οι απόφοιτοι των ΤΕΙ δύσκολα γίνονται δεκτοί ­ και
πάντα υπό όρους ­ σε μεταπτυχιακά των ΑΕΙ. Οι υπάρχουσες συνεργασίες ΤΕΙ με
ξένα Πανεπιστήμια σε μεταπτυχιακά, παρ’ ότι θεσμοθετήθηκαν με τον νέο νόμο,
εξακολουθούν να μην αναγνωρίζονται από το ΔΙΚΑΤΣΑ.

«Ο νέος νόμος παραχώρησε κατ’ αποκλειστικότητα στα ΑΕΙ τον σχεδιασμό των
μεταπτυχιακών σπουδών και κατήργησε το δικαίωμα των ΤΕΙ στην παραγωγή γνώσης,
αν και απαιτεί από το εκπαιδευτικό τους προσωπικό τα ίδια ακριβώς προσόντα με
τους καθηγητές των ΑΕΙ», λέει ο αντιπρόεδρος του Συλλόγου Καθηγητών του ΤΕΙ
Πειραιά κ. Κων. Κουλούρης. «Έτσι όμως, κανένα ΑΕΙ δεν έχει ακόμα ενδιαφερθεί
να συμπράξει με ΤΕΙ σε μεταπτυχιακές σπουδές, αλλά και αν ενδιαφερθεί στο
μέλλον θα πρόκειται για κάποιο περιφερειακό Πανεπιστήμιο», εκτιμά.

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΚΛΑΔΗΣ

Θα αλλάξουν διά μαγείας;

Πάντως, ο γραμματέας Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης του υπουργείου Παιδείας κ. Διον.
Κλάδης, όταν «ΤΑ ΝΕΑ» τού έθεσαν όλα αυτά τα ζητήματα, τα οποία υπέδειξαν οι
εκπρόσωποι των ΤΕΙ, αγανάκτησε: «Μα, είναι δυνατόν να πιστεύει κανείς σοβαρά
ότι μέσα σε 5-6 μήνες από την ψήφιση του νόμου, και με όλη την αναταραχή που
προηγήθηκε, θα άλλαζαν όλα την επόμενη στιγμή ως διά μαγείας; Το νέο σύστημα
θα ισορροπήσει σταδιακά το επόμενο διάστημα, ήδη οι επιχορηγήσεις αυξήθηκαν,
οι μεγάλες αντιδράσεις κόπασαν και θα ξεκινήσει σύντομα η αξιολόγηση, οπότε θα
λήξει το ζήτημα των μεταπτυχιακών και των υποδομών. Ας μη ζητάμε να γίνουν
μέσα σε λίγους μήνες όσα δεν έγιναν επί σειρά ετών, γιατί είναι παράλογο».