Ο χάρτης όλων των παροχών το 2002

Πακέτο 17 παροχών με αυξήσεις συντάξεων, επιδομάτων, φορολογικών
ελαφρύνσεων, αλλά και αλλαγών στο ασφαλιστικό καθεστώς φέρνει το 2002 για τους
εργαζομένους, τους συνταξιούχους και τους αγρότες.

Από το πακέτο των παροχών ξεχωρίζει η αλλαγή στο φορολογικό καθεστώς, η
καταβολή του οικογενειακού επιδόματος, αλλά και οι ρυθμίσεις που θα γίνουν στο
σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. «ΤΑ ΝΕΑ» κατέγραψαν και παρουσιάζουν τις 17
αλλαγές:

1. Η εισοδηματική πολιτική το νέο έτος θα είναι 2,5% για τους μισθούς
των δημοσίων υπαλλήλων και 3,3% για τις συντάξεις. Η ΓΣΕΕ ετοιμάζεται να
καταγγείλει την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας και να αρχίσει τις
διαπραγματεύσεις με τις εργοδοτικές οργανώσεις (έμποροι, επαγγελματοβιοτέχνες)
για τη σύναψη της νέας σύμβασης που αποτελεί πιλότο για το ύψος των αυξήσεων
στις κλαδικές συμβάσεις εργασίας του ιδιωτικού τομέα.

Εδώ θα πρέπει να τονιστεί ότι για τους συνταξιούχους του ΙΚΑ, η σύνταξη του
Ιανουαρίου 2002 και το Δώρο των Χριστουγέννων που θα καταβληθούν στις
15.12.2001, θα είναι σε δραχμές, ενώ η σύνταξη του Φεβρουαρίου 2002 που θα
καταβληθεί στις 22.1.2002 (καθώς και όλες οι επόμενες συντάξεις) θα είναι σε
ευρώ.

2. Από την 1η Ιανουαρίου 2002, εφόσον συνταξιούχος του Δημοσίου παίρνει
και σύνταξη από άλλον ασφαλιστικό οργανισμό, η οποία του μεταβιβάστηκε λόγω
θανάτου τού/της συζύγου, τότε η μία από τις δύο συντάξεις θα καταβάλλεται σε
αυτόν μειωμένη κατά 50%. Ο συνταξιούχος θα κληθεί να επιλέξει ποια από τις δύο
συντάξεις θα του χορηγείται μειωμένη κατά 50%. Υπενθυμίζεται ότι αυξάνονται
κατά 2.000 – 9.000 δρχ. τον μήνα οι αποδοχές των πολιτικών συνταξιούχων
αναδρομικά από 1.1.2001, λόγω αυξήσεων στα επιδόματα εξομάλυνσης.

3. Πέραν των αυξήσεων της εισοδηματικής πολιτικής, κατά το νέο έτος θα
αυξηθούν οι συντάξεις των αγροτών (ΟΓΑ) καθώς και το ΕΚΑΣ (επίδομα το οποίο
χορηγείται στους χαμηλοσυνταξιούχους). Ειδικότερα θα υπάρξει αύξηση του ΕΚΑΣ
(Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Συνταξιούχων) κατά 5.000 δρχ. από 1.1.2002. Το
ΕΚΑΣ καταβάλλεται σε 350.000 χαμηλοσυνταξιούχους (με χαμηλό εισόδημα) και
θεσμοθετήθηκε το 1996. Οι συνταξιούχοι του ΕΚΑΣ δικαιούνται επίσης μειωμένη
συμμετοχή στα φάρμακα. Το ΕΚΑΣ αυξήθηκε από τις 160.000 δρχ. τον χρόνο το 1997
στις 392.000 δρχ. το 2001.

4. Αύξηση κατά 5.000 δρχ. των αγροτικών συντάξεων από 1.1.2002. Ισόποση
αύξηση θα καταβληθεί και τα επόμενα δύο έτη. Έτσι, η σύνταξη θα διαμορφωθεί
στις 53.000 δρχ. το 2002, στις 58.000 δρχ. το 2003 και στις 63.000 δρχ. το
2004. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΓΑ, από 1.1.1999 έως και 1.1.2002 η αύξηση
της βασικής σύνταξης είναι της τάξης του 60,2%. Το ετήσιο εισόδημα για ένα
ζευγάρι συνταξιούχων αγροτών αυξήθηκε το 1999 κατά 280.000 δρχ., το 2000 κατά
280.000 δρχ., το 2001 κατά 140.000 δρχ. και το 2002 θα αυξηθεί κατά 140.000
δρχ. Για το 2002 η συνολική ετήσια δαπάνη ­ από την αύξηση των 5.000 δρχ. τον
μήνα σε κάθε δικαιούχο ­ είναι της τάξης των 56 δισ. δρχ. Διευκρινίζεται ότι
για την κύρια πρόσθετη σύνταξη υπάρχει νομοθετημένη πρόβλεψη αυτόματης
τιμαριθμικής αναπροσαρμογής.

5. To επίδομα τρίτου παιδιού, το πολυτεκνικό επίδομα και το επίδομα
σύνταξης της πολύτεκνης μητέρας, όπως ισχύουν σήμερα, θα καταβάλλονται από
1.1.2002 σε όλους τους δικαιούχους, ανεξάρτητα από το ύψος του οικογενειακού
τους εισοδήματος.

6. Για τους μισθωτούς αυξάνεται το αφορολόγητο εισόδημα κατά 20%,
δηλαδή από 2.400.000 δρχ. σε 2.870.000 δρχ. Το μέτρο αφορά τα εισοδήματα του
2002. Παράλληλα προβλέπεται κατάργηση του κλιμακίου που φορολογείται με 5%,
ενώ διατηρούνται κανονικά τα υπόλοιπα φορολογικά κλιμάκια με τους συντελεστές
15%, 30% και 40%. Από την αλλαγή αυτή, οι μισθωτοί με μισθό 300.000 δρχ. θα
έχουν ετήσιο όφελος 50.900 δρχ. Τονίζεται ότι όσο υψηλότερες είναι οι μηνιαίες
αποδοχές των μισθωτών, τόσο μεγαλύτερο θα είναι το όφελος αυτό. Παράλληλα
προβλέπεται κατάργηση του χαρτοσήμου για τις μισθωτές υπηρεσίες που ανέρχεται
σε 0,6% του εισοδήματος.

7. Ενίσχυση, από 1.1.2002, σε 140.000 νοικοκυριά μόνιμων κατοίκων
ορεινών και μειονεκτικών περιοχών που δηλώνουν ετήσιο οικογενειακό εισόδημα
μικρότερο των 750.000 δρχ. Η εισοδηματική ενίσχυση θα κινείται από 100.000 έως
200.000 δρχ. το έτος, ανάλογα με το ύψος του εισοδήματος. Το κόστος είναι 24
δισ. δρχ. και η ενίσχυση θα καταβάλλεται στο εκκαθαριστικό της φορολογικής
δήλωσης του δικαιούχου.

8. Αύξηση κατά 10% στο επίδομα των ατόμων με ειδικές ανάγκες.

9. Αυξάνεται κατά 5% από το νέο έτος το επίδομα ανεργίας.

10. Παροχή (από 1.1.2002) επιδόματος 48.000 δρχ. τον μήνα σε περίπου
35.000 μακροχρόνια ανέργους ηλικίας 45-65 ετών που βρίσκονται στην ανεργία
πάνω από 12 μήνες, δηλώνουν οικογενειακό εισόδημα μέχρι 1 εκατ. δρχ. και έχουν
εξαντλήσει το δικαίωμα τακτικής επιδότησής τους από τον ΟΑΕΔ.

11. Παροχή (από 1.1.2002) προσχολικού – σχολικού επιδόματος 100.000
δρχ. για παιδιά ηλικίας έως 16 ετών σε νοικοκυριά, συμπεριλαμβανόμενων των
μονογονεϊκών οικογενειών με ετήσιο οικογενειακό εισόδημα έως 1 εκατ. δρχ.

12. Από 1.1.2002 θα αρχίσει η λειτουργία της Αγροτικής Εστίας κατά τα
πρότυπα της Εργατικής Εστίας. Έτσι οι αγρότες και οι οικογένειές τους θα
συμμετέχουν σε οργανωμένα προγράμματα κοινωνικού τουρισμού, σε εκδρομές,
ταξίδια κ.ά. Οι δικαιούχοι των προγραμμάτων της Αγροτικής Εστίας θα είναι
περίπου 2 εκατ. αγρότες, ασφαλισμένοι και συνταξιούχοι του ΟΓΑ.

13. Καταβολή από την 1η Ιουλίου 2002 του οικογενειακού επιδόματος και
στους δύο συζύγους στο Δημόσιο. Δεν θα υπάρχει αναδρομική ισχύ, με εξαίρεση
όσους έχουν τελεσίδικες δικαστικές αποφάσεις. Η ρύθμιση αυτή που επέλεξε η
κυβέρνηση, προκαλεί την αντίδραση των δημοσίων υπάλληλων. Η ΑΔΕΔΥ ζητεί την
καταβολή του επιδόματος από την 1η Ιανουαρίου, καθώς και την τακτοποίηση των
αναδρομικών.

14. Αύξηση επιδομάτων ή χορήγηση νέων σε 230.000 περίπου χαμηλόμισθους
δημοσίους υπαλλήλους σε δύο δόσεις το νέο έτος (από 1.1.2002 και από
1.7.2002). Το πλαφόν αύξησης των επιδομάτων είναι οι 60.000 δρχ. Οι κλάδοι που
θα λάβουν αυξήσεις ή νέο επίδομα είναι εργαζόμενοι στα δημόσια νοσοκομεία, στα
ασφαλιστικά ταμεία (η καταβολή επιδόματος έγινε από 1.9.2001), οι εργαζόμενοι
στο ΙΚΑ, οι εργαζόμενοι στο υπουργείο Μεταφορών – Επικοινωνιών, οι υπάλληλοι
νομαρχιακών αυτοδιοικήσεων, οι εργαζόμενοι στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας κ.ά.
Για τους δημοτικούς υπαλλήλους θα υπάρξει νομοθετική ρύθμιση ώστε να λάβουν
σταδιακά μέχρι το 2004 πριμ παραγωγικότητας από 800.000 δρχ. μέχρι 2 εκατ.
δρχ. ο καθένας.

Παράλληλα λειτουργεί επιτροπή που θα μελετήσει το νέο μισθολόγιο των δημοσίων
υπαλλήλων. Αναμένεται η εφαρμογή του να γίνει από 1.1.2003.

15. Αυξάνεται κατά 2% το νέο έτος η εφάπαξ αποζημίωση που καταβάλλεται
στους δημοσίους υπαλλήλους κατά την αποχώρησή τους από την υπηρεσία και
παρέχεται η δυνατότητα επιλογής του τρόπου υπολογισμού τής αποζημίωσης. Το
αρμόδιο υπουργείο Εργασίας – Κοινωνικών Ασφαλίσεων θα προωθήσει την
τροποποίηση του ν. 2512/97, ώστε το εφάπαξ να υπολογίζεται και μετά την 1η
Ιανουαρίου 2002 με τις αποδοχές τής 31.12.1996 προσαυξημένες με τις ετήσιες
αποδοχές. Ταυτόχρονα, ο υπολογισμός θα γίνεται και με τις αποδοχές της
τελευταίας πενταετίας και ο εργαζόμενος θα έχει τη δυνατότητα επιλογής του πιο
συμφέροντος για τον ίδιο τρόπου υπολογισμού. Τόσο η ΑΔΕΔΥ όσο και το αρμόδιο
υπουργείο τονίζουν ότι δεν θα υπάρξει σε καμία περίπτωση μείωση της εφάπαξ
αποζημίωσης.

16. Αρχίζει η εφαρμογή της συμφωνίας μεταξύ ΙΚΑ και Ελληνικού Δημοσίου
για τη ρύθμιση οφειλών ύψους 1,3 τρισ. δρχ. προς τον μεγαλύτερο ασφαλιστικό
φορέα της χώρας. Η εξόφληση των οφειλών του Δημοσίου προς το ΙΚΑ θα γίνει σε
15 έτη με επιτόκιο 2%. Το 50% των οφειλών θα καταβληθεί μέσω ομολόγων του
Ελληνικού Δημοσίου και το άλλο 50% θα τιτλοποιηθεί (προείσπραξη μέσω της
έκδοσης ομολογιακού δανείου του ΙΚΑ στο εξωτερικό). Τίθεται σε ισχύ η
κατάργηση των ενσήμων του ΙΚΑ και η υποχρέωση των εργοδοτών να υποβάλλουν
Αναλυτική Περιοδική Δήλωση. Οι παροχές αυτές έρχονται να συμπληρώσουν σειρά
μέτρων που έχουν νομοθετηθεί από το υπουργείο Εργασίας – Κοινωνικών
Ασφαλίσεων, και βρίσκονται σε ισχύ, όπως:

* Ανάληψη από τον κρατικό προϋπολογισμό της ασφαλιστικής εισφοράς των
αμειβομένων με κατώτατο μισθό ή ημερομίσθιο, που αντιστοιχεί σε πρόσθετο
εισόδημα 140.000 δρχ. το έτος.

* Δυνατότητα συνταξιοδότησης όσων εργάστηκαν 35 έτη στα βαρέα και
ανθυγιεινά επαγγέλματα.

* Μείωση (από 1.4.2001) κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες των ασφαλιστικών
εισφορών για μηνιαίες αμοιβές κάτω των 200.000 δρχ., με στόχο την αύξηση της
ζήτησης της εργασίας.

*Αυξήθηκε κατά 7,5% η αμοιβή των μερικώς απασχολουμένων κάτω από 4 ώρες
την εβδομάδα.

* Παρέχεται επίδομα 30.000 δρχ. επί ένα έτος σε ειδικές κατηγορίες
μακροχρόνια ανέργων.

17. Αλλάζει το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. Εντός του 2002 (προς το
καλοκαίρι) σύμφωνα με τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς, αναμένεται να πάρει τον
δρόμο για τη Βουλή το νομοσχέδιο για την περίφημη ασφαλιστική μεταρρύθμιση.
Θεωρείται δεδομένο ότι από τις αλλαγές που θα γίνουν (έπειτα από διάλογο που
θα αρχίσει σύντομα με τους κοινωνικούς εταίρους) δεν θα θιγούν οι σημερινοί
συνταξιούχοι, οι ασφαλισμένοι του ΟΓΑ, οι δικαιούχοι των κατώτατων συντάξεων,
καθώς και όσοι εξέλθουν στη σύνταξη ή θεμελιώνουν δικαίωμα για σύνταξη μέχρι
τις 31.12.2006. Τα επίμαχα σημεία των αλλαγών θα αφορούν στον τρόπο
υπολογισμού των συντάξεων, τις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις και τη χρηματοδότηση
του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης. Πάντως, ανεξάρτητα από τη σχεδιαζόμενη
συνολική μεταρρύθμιση του Ασφαλιστικού, από το νέο έτος θα επέλθουν διάφορες
αλλαγές που απορρέουν από τους νόμους της Ν.Δ. Αυτές είναι:

* Αυξάνεται κατά ένα εξάμηνο το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης για μεγάλο αριθμό
ασφαλισμένων που συμπληρώνουν τα απαιτούμενα για τη θεμελίωση του δικαιώματος
συντάξιμα έτη, μέσα στο 2002. Αντίστοιχη αύξηση θα υπάρξει, κατά ένα εξάμηνο,
στα συντάξιμα έτη για όσους μέσα στον ίδιο χρόνο θεμελιώσουν δικαίωμα
συνταξιοδότησης χωρίς όριο ηλικίας.

* Καταργείται ο συνυπολογισμός των δώρων εορτών στις συντάξιμες
αποδοχές. Για όσους υποβάλουν αίτηση συνταξιοδότησης μετά την 1η Ιανουαρίου
2002, οι συντάξιμες αποδοχές τους δεν θα περιλαμβάνουν καθόλου ποσά που
αντιστοιχούν σε δώρα εορτών (σ.σ.: το μέτρο αυτό εφαρμόζεται σταδιακά από
1.1.1993).

* Αυξάνονται τα κατώτερα όρια των συντάξεων του Ταμείου Συντάξεων
Αυτοκινητιστών), αυξάνονται οι επικουρικές συντάξεις των δημοσίων υπαλλήλων
και αυξάνεται κατά 1% η εργοδοτική εισφορά που καταβάλλει το κράτος υπέρ του
Ταμείου Επικουρικής Ασφάλισης Δημοσίων Υπαλλήλων).