Ο διαβήτης μάς αφορά όλους

Η Παγκόσμια Ημέρα του Διαβήτη θεσμοθετήθηκε το 1991 με σκοπό τη διεθνή
ευαισθητοποίηση σχετικά με αυτό το τόσο διαδεδομένο χρόνιο νόσημα. Η Ημέρα
αυτή αποτελεί ευκαιρία για την ενημέρωση του κοινού για τα αίτια, τη
συμπτωματολογία, τις επιπλοκές και τη θεραπευτική αντιμετώπιση μιας ασθένειας
που τα τελευταία χρόνια τείνει να λάβει μορφή παγκόσμιας επιδημίας.
Αντιλαμβάνεται λοιπόν ο καθένας ότι το πρόβλημα διαβήτης δεν αφορά μόνο μία
μειονότητα. Οποιοσδήποτε από μας μπορεί να έχει προδιάθεση για εμφάνιση της
νόσου και να το αγνοεί.

Η τεράστια έξαρση του διαβήτη οφείλεται στον σύγχρονο τρόπο ζωής που βασικά
χαρακτηριστικά του είναι η μειωμένη σωματική δραστηριότητα και η αύξηση του
σωματικού βάρους.

Αναφέρομαι κυρίως στον διαβήτη τύπου 2, τον τύπο που εμφανίζεται σε
μεγαλύτερες ηλικίες και αντιμετωπίζεται κατά κύριο λόγο με δίαιτα ή και
δισκία.

Όμως τα τελευταία 2-3 χρόνια όλο και περισσότερες μελέτες αναφέρονται στο
μεγάλο πρόβλημα της παχυσαρκία στα παιδιά, ακόμα και σε κράτη εκτός των ΗΠΑ,
με αποτέλεσμα να γίνεται λόγος για διαβήτη τύπου 2 και σε παιδιά και εφήβους.

Το θέμα της Παγκόσμιας Οργάνωσης για τον Διαβήτη εφέτος είναι: «Ας μειώσουμε
την επιβάρυνση: διαβήτης και καρδιαγγειακή νόσος». Το θέμα αυτό επελέγη σε
συνεργασία με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, με σκοπό να εστιάσει το
ενδιαφέρον σε μία βασική επιπλοκή του διαβήτη.

Επιπλοκή που, αν δεν προληφθεί, επιβαρύνει σημαντικότατα τους ασθενείς, τις
οικογένειές τους, αλλά και το κοινωνικό σύνολο. Και που στοιχίζει τεράστια
ποσά στα συστήματα υγείας του κάθε κράτους.

Σε αντίθεση με τον ινσουλινοεξαρτώμενο διαβήτη (τύπου 1), ο διαβήτης τύπου 2
είναι μία νόσος που μπορεί να προληφθεί σε πολύ μεγάλο ποσοστό. Πρόσφατη
επιδημιολογική μελέτη που έγινε στις ΗΠΑ έδειξε ότι από 3.200 υπέρβαρους ή
παχύσαρκους εθελοντές που έλαβαν μέρος (και που είχαν διαπιστωμένη προδιάθεση
για εμφάνιση διαβήτη), αυτοί που έχασαν 7% του βάρους τους και περπάταγαν μισή
ώρα την ημέρα μείωσαν στο ήμισυ την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου.

Είναι άρα επιτακτική η ανάγκη να ληφθούν μέτρα πρόληψης της εμφάνισης του
διαβήτη και όπου υπάρχει η νόσος να προληφθούν οι επιπλοκές στο καρδιαγγειακό
σύστημα.

Η Ημέρα του Διαβήτη θα πρέπει να αποτελέσει αφορμή για όλους μας να
κατανοήσουμε τους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση του διαβήτη τύπου 2, τη
σοβαρότητα της πάθησης, τη συσχέτισή της με τα νοσήματα από το καρδιαγγειακό
σύστημα και τη δυνατότητα πρόληψης.

Η Παγκόσμια Ημέρα του Διαβήτη 2001 δεν αφορά μόνον αυτούς που ξέρουν ότι έχουν
διαβήτη, αλλά και αυτούς που έχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν την πάθηση.
Συγκεκριμένα:

1. Όλους όσοι έχουν στην οικογένεια κάποιον από τους γονείς ή συγγενή
πρώτου βαθμού με διαβήτη τύπου 2. (Προσοχή, το γεγονός ότι η μητέρα ή ο
πατέρας εμφάνισαν τον διαβήτη σε μεγάλη ηλικία δεν σημαίνει ότι αυτό δεν
«μετράει» ως κληρονομική προδιάθεση.)

2. Όσους έχουν δείκτη μάζας σώματος >27 kg/m2. Ο δείκτης μάζας
σώματος υπολογίζεται αν διαιρέσουμε το βάρος μας με το ύψος στο τετράγωνο.
Μέχρι 25 kg/m2 είναι φυσιολογικό σωματικό βάρος, από 25-30 kg/m2 λέμε ότι το
άτομο είναι υπέρβαρο και από 30 και πάνω παχύσαρκο.

3. Τις γυναίκες που γέννησαν παιδί που ζύγιζε πάνω από 4,5 Kg ή
παρουσίασαν διαβήτη κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης (διαβήτης κυήσεως).

4. Όσους έχουν υψηλές τιμές τριγλυκεριδίων >250 mg/dl ή HDL
χοληστερίνη <35 mg/dl.

Σε χρόνια νοσήματα, όπως ο διαβήτης, η ενημέρωση και η εκπαίδευση του ασθενούς
έχει πρωταρχική σημασία για την αντιμετώπιση της νόσου. Κανείς δεν μπορεί να
έχει τον γιατρό δίπλα του συνεχώς ­ άρα είναι υποχρεωμένος να γνωρίζει όσα
χρειάζονται για την καθημερινή του αγωγή. Η εκπαίδευση των ασθενών είναι
προϋπόθεση για να πάρουν στα χέρια τους την κατάστασή τους. Να μπορούν να
μετέχουν στην κοινωνία, να δημιουργούν οικογένεια, να εργάζονται και να
απολαμβάνουν τη ζωή.

Η Μαριάννα Μπενρουμπή είναι αναπληρώτρια διευθύντρια του Διαβητολογικού
Κέντρου στην Πολυκλινική Αθηνών.