Συν 850 δισ. τα έσοδα, μείον 200 δισ. οι δαπάνες

Αύξηση των εσόδων του Δημοσίου κατά 850 δισ. δραχμές, αυξήσεις των μισθών και
των συντάξεων μεταξύ 2,5% – 3% και δραστικές περικοπές στις δαπάνες του
Δημοσίου θα προβλέπει ο προϋπολογισμός του 2002, ο οποίος εισήλθε πλέον στην
τελική ευθεία για την κατάθεσή του στη Βουλή, που έχει προγραμματισθεί για τις
21 Νοεμβρίου.

Οι δαπάνες του προϋπολογισμού θα είναι μειωμένες κατά επιπλέον 200 δισ. δρχ.
σε σχέση με αυτές του προσχεδίου, που είχε κατατεθεί στην αρμόδια επιτροπή της
Βουλής τον προηγούμενο μήνα. Με τις πρόσθετες περικοπές στις δαπάνες θα
αντιμετωπισθεί η κάμψη των εσόδων του Δημοσίου, που θα προέλθει από την
επιβράδυνση του ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης στην Ελλάδα, λόγω της διεθνούς
κρίσης. Το τελικό κείμενο του προϋπολογισμού θα προβλέπει ότι ο ρυθμός αύξησης
του ΑΕΠ το 2002 θα περιορισθεί στο 3,8%, από 4% που προέβλεπε το εναλλακτικό
σενάριο του προσχεδίου του και 4,6% που προβλεπόταν αρχικά πριν από την
εκδήλωση της τρομοκρατικής επίθεσης στις ΗΠΑ. Ο πήχυς της οικονομικής
ανάπτυξης πέφτει και για το 2001 στο 4,1%, από 4,6% που προβλεπόταν αρχικά.

Η προσγείωση των στόχων

Οι νέες, χαμηλότερες προβλέψεις για τον ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης
υιοθετούνται τώρα λόγω των δυσμενέστερων προβλέψεων που γίνονται για την
ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της αλλαγής προσώπου στο τιμόνι της
οικονομίας, αλλά και της δυνατότητας που υπάρχει πλέον, μετά το Συνέδριο του
ΠΑΣΟΚ, να απεικονισθούν χωρίς κλυδωνισμούς οι λιγότερο ευχάριστες προοπτικές
για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας το 2002 αλλά και οι πρόσθετες
περικοπές στις δαπάνες, λένε στελέχη των οικονομικών υπουργείων, εξηγώντας την
προσγείωση των στόχων της ελληνικής οικονομίας τις τελευταίες ημέρες αμέσως
μετά την τοποθέτηση του κ. Ν. Χριστοδουλάκη στη θέση του υπουργού Οικονομίας
και Οικονομικών.

Το χαμηλότερο ΑΕΠ και οι αναπροσαρμογές, προς τα κάτω, στον ρυθμό αύξησης των
εσόδων και των δαπανών του προϋπολογισμού, σε σχέση με το προσχέδιο που είχε
καταρτίσει η προηγούμενη ηγεσία του οικονομικού επιτελείου, οδηγούν στην
υιοθέτηση λιγότερο φιλόδοξων στόχων για το πλεόνασμα του προϋπολογισμού το
2002 και το 2001. Φέτος, το πλεόνασμα θα διαμορφωθεί σε επίπεδα οριακά πάνω
από το μηδέν (0,1% του ΑΕΠ), από 0,5% του ΑΕΠ που προέβλεπε το προσχέδιο, ενώ
για το 2002 ο στόχος περιορίζεται κοντά στο 1% του ΑΕΠ, από 1,3%.

Οι εφεδρείες του προϋπολογισμού

Όμως, ο νέος προϋπολογισμός θα περιλαμβάνει και εφεδρείες, τόσο στην πλευρά
των εσόδων όσο και των δαπανών. Ο κ. Χριστοδουλάκης, στις αλλεπάλληλες
συσκέψεις που πραγματοποιεί το τελευταίο διάστημα με τους συνεργάτες του για
την κατάρτιση του προϋπολογισμού, τους υφυπουργούς Οικονομίας και Οικονομικών
Γιώργο Φλωρίδη και Απόστολο Φωτιάδη, έχει ζητήσει να διαμορφώσουν εφεδρείες
που να αφορούν πρόσθετες εξοικονομήσεις δαπανών και περαιτέρω αύξηση των
εσόδων. Αυτές θα χρησιμοποιηθούν στην περίπτωση που η επιβράδυνση της
οικονομίας προσλάβει μεγαλύτερες διαστάσεις από αυτές που προβλέπονται τώρα,
που σημαίνει ότι και η κάμψη των εσόδων θα είναι μεγαλύτερη από την
προβλεπόμενη. Όσον αφορά τις δαπάνες, οι εφεδρείες θα αφορούν περικοπές
καταναλωτικών και λειτουργικών δαπανών του Δημοσίου, ενώ για τα έσοδα
αναζητούνται λύσεις για την αύξηση της αποτελεσματικότητας στις εισπράξεις
βεβαιωμένων εσόδων του Δημοσίου και στον περιορισμό της φοροδιαφυγής.

Τα μεγέθη του προϋπολογισμού

Σύμφωνα με τα σενάρια που εξετάζουν τώρα στο υπουργείο Οικονομίας και
Οικονομικών ­ σήμερα αναμένεται να πραγματοποιηθεί νέα σύσκεψη για την
οριστικοποίηση των μεγεθών ­ τα έσοδα του τακτικού προϋπολογισμού του 2002 θα
είναι αυξημένα σε επίπεδα μεταξύ 6,5% και 7%, έναντι 7,4% που προέβλεπε το
προσχέδιο του προϋπολογισμού. Έτσι, τα επιπλέον έσοδα του Δημοσίου το 2002 θα
είναι 850 δισ. δραχμές, από 1 τρισ. δρχ. που προβλεπόταν στο προσχέδιο. Η
αύξηση αυτή των εσόδων θα προέλθει από τη φυσιολογική αύξηση του ΑΕΠ, καθώς
και από τον περιορισμό της φοροδιαφυγής, αφού και ο νέος προϋπολογισμός δεν θα
προβλέπει νέους φόρους. Πάντως, δεν αποκλείεται κατά τη διάρκεια του 2002 να
επιβληθεί ο φόρος στα ρέπος, τον οποίο έχουν εισηγηθεί οι αρμόδιες υπηρεσίες
του υπουργείου Οικονομικών και είχε αποδεχθεί η προηγούμενη ηγεσία του
οικονομικού επιτελείου.

Οι συνολικές δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού αναμένεται να σημειώσουν
αύξηση σε επίπεδα κάτω του 2%, από 2,3% που προβλεπόνταν στο προσχέδιο. Οι
δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού πλην των τόκων θα αυξηθούν κατά 5,3%,
έναντι 5,7% που προέβλεπε το προσχέδιο. Όσον αφορά την εισοδηματική πολιτική,
θα προβλέπει αυξήσεις 2,5% στους μισθούς στο Δημόσιο και 3% στις συντάξεις
(χωρίς να περιλαμβάνονται οι αυξήσεις που οφείλονται στα χρονοεπιδόματα).
Πρόκειται για την ίδια εισοδηματική πολιτική που προέβλεπε και το προσχέδιο
του προϋπολογισμού.

Αγκάθι το οικογενειακό επίδομα

Επίσης, ο νέος προϋπολογισμός θα προβλέπει την υλοποίηση των κυβερνητικών
εξαγγελιών για τις κοινωνικές παροχές το 2002. Όμως, μεγάλο αγκάθι για το
οικονομικό επιτελείο αποτελεί η χορήγηση του οικογενειακού επιδόματος και
στους δύο συζύγους, που αποτελεί μία από τις εξαγγελίες αυτές. Αυτό που
προβληματίζει, είναι το κόστος της δαπάνης αυτής, που ανέρχεται σε 50 δισ.
δρχ. ετησίως, το οποίο θα πρέπει να προστεθεί στις δαπάνες που θα πρέπει να
διατεθούν για την κάλυψη και άλλων επιδομάτων που έχει προγραμματισθεί να
χορηγηθούν το 2002 ή η χορήγησή τους ξεκίνησε ήδη από φέτος (επίδομα
εξομάλυνσης κ.ά.). Σύμφωνα με πληροφορίες, η πρόθεση της ηγεσίας του
υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών είναι να εκτιμηθεί το συνολικό αυτό
κόστος που προκύπτει από όλα αυτά τα επιδόματα για τον προϋπολογισμό και στη
συνέχεια να ληφθεί η απόφαση για το οικογενειακό επίδομα.