Το σκηνικό της εγρήγορσης

Χρόνια ολόκληρα έπαιρνα στο τηλέφωνο, από την Αθήνα, φίλους μου Τούρκους
δημοσιογράφους, όταν κάτι εκινείτο στο Κυπριακό και η μόνιμη απάντησή τους
ήταν «α, ναι, κάτι άκουσα χθες, κάτι πήρε το μάτι μου σήμερα στις εφημερίδες,
περίμενε δυο λεπτά να κοιτάξω». Σ’ εμάς γινόταν κοσμοχαλασιά, οι ελληνικές
εφημερίδες ασχολούνταν με το θέμα πρωτοσέλιδα, στις τουρκικές το Κυπριακό ήταν
πάντοτε υποβαθμισμένο, περνούσε σχεδόν στα ψιλά.

Ρομάνο Πρόντι – Μπουλέντ Ετζεβίτ. Το θέμα της ένταξης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναγκάζει την Τουρκία να ασχοληθεί με το Κυπριακό

Ώσπου, πέρυσι, σε απόλυτη σχέση με την οικονομική κρίση και τις αποκαλύψεις
σκανδάλων διαφθοράς στην Τουρκία, η κατεχόμενη Κύπρος «πτώχευσε». Αναγκάσθηκαν
από τα πράγματα να στήσουν αυτί στους Τουρκοκύπριους, που κατέλαβαν τη Βουλή
του Ντενκτάς, διαδήλωναν, έγραφαν στις εφημερίδες τους τρελά πράγματα: κάτω ο
Ντενκτάς, έξω η Άγκυρα, να φύγουν οι καντίνες του τουρκικού στρατού που έχουν
ρημάξει το εμπόριο.

Έγινε επιδρομή Τούρκων δημοσιογράφων στην κατεχόμενη Κύπρο. «Την καταντήσαμε
σαν την Τουρκία» έγραψαν. Αυτό κράτησε δυο εβδομάδες το πολύ. Ύστερα, το
Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας αποφάσισε να συγκροτηθεί επιτροπή «για να
εξυγιανθεί η οικονομία της Τουρκικής Δημοκρατίας Βόρειας Κύπρου» και το θέμα
κουκουλώθηκε και πάλι.

Τώρα, μέσα σε μια εβδομάδα, είχαμε την αρχική δήλωση του υπουργού Εξωτερικών
Ισμαήλ Τζεμ, μιλώντας στην Επιτροπή Οικονομικού Σχεδιασμού της Εθνοσυνέλευσης,
ότι η Τουρκία «θα πληρώσει ίσως βαρύ τίμημα στο Κυπριακό». Τις επακόλουθες
δηλώσεις συνδρομής στη σκληρή γραμμή του πρωθυπουργού Μπουλέντ Ετζεβίτ, «δεν
μπορούμε να απαρνηθούμε την Κύπρο (εννοείται, την κατεχόμενη Κύπρο), δεν μας
μένει άλλη επιλογή από το να την προσαρτήσουμε» και των Ραούφ Ντενκτάς,
Ντεβλέτ Μπαχτσελί, αντιπροέδρου της κυβέρνησης και αρχηγού του Κόμματος
Εθνικιστικής Κίνησης και Σουκρού Σινά Γκιουρέλ, υπουργού Προεδρίας αρμόδιου
για το Κυπριακό, ότι «είμαστε έτοιμοι να πληρώσουμε οποιοδήποτε τίμημα».

Οι σχολιαστές, οι αναλυτές και οι αρθρογράφοι έχουν χωριστεί σε δύο
στρατόπεδα. Το ένα στρατόπεδο υποστηρίζει ότι «η Ε.Ε. δεν θα εντάξει την
Τουρκία στους κόλπους της στον αιώνα τον άπαντα… Να μην προδώσουμε τον αγώνα
μας στο Κυπριακό… Δείτε την Ελβετία, τη Νορβηγία, γιατί να μην γίνουμε σαν
αυτές;…». Το άλλο στρατόπεδο υποστηρίζει ότι «η τουρκική κοινή γνώμη έχει,
όπως σε τόσα άλλα θέματα, κρατηθεί στο σκοτάδι και στο θέμα του Κυπριακού. Να
πληροφορηθούμε ποια είναι η κατάσταση που μας έχει φέρει σε τέτοιο μεγάλο
δίλημμα και να αποφασίσουμε. Όλα τα προβλήματα μπορεί να επιλυθούν».

Οι δεύτεροι αρθρώνουν με παρρησία τις απόψεις τους, που συνήθως καταλήγουν σε
ερωτήσεις. «Επιζητούμε λύση ή κάνουμε ζαβολιές στην Κύπρο;», έγραψε ο
αρχισυντάκτης της «Ραντικάλ» Ισμέτ Μπερκάν, «Μήπως πρέπει να ρωτήσουμε και
τους Τουρκοκύπριους ­ όχι τον Ντενκτάς ­ εννοώ τους Τουρκοκύπριους;» ρωτάει ο
Αϊντίν Ενγκίν από την «Τζουμχουριέτ».

Στο σκηνικό αυτής της εγρήγορσης για το Κυπριακό προστέθηκαν ξαφνικά και 126
βουλευτές που υπέβαλαν αίτημα για συζήτηση του ζητήματος στην ολομέλεια της
Εθνοσυνέλευσης, και βασίζουν το αίτημά τους στο δίλημμα που θεωρείται ότι
έθεσε ο Ισμαήλ Τζεμ με τη δήλωσή του περί τιμήματος, δηλαδή «ή Ευρωπαϊκή Ένωση
ή εμμονή στις θέσεις μας για το Κυπριακό».

Οι 126 προέρχονται και από τα έξι κόμματα της Εθνοσυνέλευσης και ζήτησαν η
συζήτηση να γίνει κεκλεισμένων των θυρών. Μπορούμε, επομένως, να υποθέσουμε
ότι δεν ανήκουν στην κατηγορία εκείνη που λέει «να πληροφορήσουμε την κοινή
γνώμη». Η συζήτηση, αν τελικά η προεδρία της Εθνοσυνέλευσης αποφασίσει να
γίνει, υπολογίζεται ότι θα πραγματοποιηθεί μετά την επιστροφή του Ισμαήλ Τζεμ
από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών (14/11).

Είναι παρήγορο το γεγονός ότι το Κυπριακό σχολιάζεται και αναλύεται, επιτέλους
στην Τουρκία, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας
συνεδριάζει τακτικά μια από τις τελευταίες ημέρες κάθε μηνός.