Κίνδυνος οικονομικού ναυαγίου

Την πόρτα της παγκόσμιας οικονομίας “χτυπά” η ύφεση, όπως δείχνουν όλα τα
στοιχεία που καθημερινά βλέπουν το φως της δημοσιότητας και προκαλούν
“χτυποκάρδια” σε επενδυτές και αναλυτές. Περισσότερο από όλες τις οικονομίες,
σύμφωνα με τα στοιχεία, πλήττεται η οικονομία στις ΗΠΑ που αποτελεί την
“ατμομηχανή” της ανάπτυξης σε ολόκληρο τον κόσμο.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα από αυτά τα στοιχεία, η αμερικανική οικονομία
συρρικνώθηκε με ετήσιο ρυθμό 0,4% για το τρίτο τρίμηνο του 2001. Η συρρίκνωση
αυτή είναι η μεγαλύτερη τα τελευταία δέκα χρόνια. Την ίδια στιγμή, η
κατανάλωση στις ΗΠΑ τον Σεπτέμβριο υποχώρησε στα χαμηλότερα επίπεδα των
τελευταίων 14 χρόνων, τη στιγμή που ο δείκτης επιχειρηματικής εμπιστοσύνης
στις ΗΠΑ υποχώρησε στο 40,6 τον Οκτώβριο από 50,2 τον Σεπτέμβριο. Την ίδια
στιγμή η ανεργία χτυπά την πόρτα των ΗΠΑ, καθώς αυξάνεται με ραγδαίους ρυθμούς
και φτάνει για τον Οκτώβριο το 5,4%.

Η ανησυχία για επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας έγινε πιο έντονη από τις
11 Σεπτεμβρίου και αντικατοπτρίζεται σε διάφορους τομείς της καθημερινότητας
και σε διάφορες χώρες. Στην Ιαπωνία, παρά τα μηδενικά ουσιαστικά επιτόκια, η
ζήτηση είναι τόσο χαμηλή, που κάποιες τράπεζες αναγκάζονται να καταθέτουν
ρευστό σε άλλες τράπεζες. Στην Αργεντινή, οι πωλήσεις αυτοκινήτων είναι τόσο
χαμηλές, που η Φίατ για παράδειγμα λειτουργεί το εργοστάσιό της εκεί μόνο μια
εβδομάδα τον μήνα. Στην Αίγυπτο ο τουρισμός παρουσιάζει κατακόρυφη υποχώρηση.

Λύση η μείωση στα επιτόκια;

Η επιβράδυνση στον ρυθμό ανάπτυξης αναγκάζει κεντρικές τράπεζες σε ολόκληρο
τον κόσμο να αναζητούν τρόπους για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα και να
ανακάμψει η παγκόσμια οικονομία που κινδυνεύει να “βυθιστεί” στην ύφεση.

Πρόκειται για την Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ, που συνεδριάζει σήμερα και
αναμένεται να αποφασίσει μείωση στα επιτόκια, καθώς και την Ευρωπαϊκή Κεντρική
Τράπεζα και την Τράπεζα της Αγγλίας, που συνεδριάζουν την Πέμπτη. Οικονομικοί
αναλυτές εκτιμούν ότι σήμερα η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ αναμένεται να μειώσει
το κόστος δανεισμού για δέκατη φορά από τις αρχές του έτους. Το γεγονός αυτό
σπεύδουν να προεξοφλήσουν οι επενδυτές στα χρηματιστήρια των ΗΠΑ και της
Ευρώπης που ακολουθούν έντονη ανοδική πορεία. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
πάντως έχει ακολουθήσει πιο συντηρητική πολιτική όσον αφορά στη μείωση των
επιτοκίων, καθώς τον μεγαλύτερο κίνδυνο ύφεσης αντιμετωπίζουν οι ΗΠΑ. Την ίδια
στιγμή στην Ευρώπη τα στοιχεία δείχνουν μείωση στον πληθωρισμό τον προηγούμενο
μήνα.

Δήλωση Τρισέ

Από την πλευρά του, ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Γαλλίας και μέλος
του συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Ζαν Κλοντ Τρισέ δήλωσε ότι οι
ευρωπαϊκές τράπεζες θα πρέπει να αντιμετωπίσουν ψύχραιμα της κατάσταση.
Σύμφωνα με τον Τρισέ, οι τράπεζες δεν θα πρέπει να παρασυρθούν από τους φόβους
που υπάρχουν σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση της οικονομίας. Τα σχόλια του
Τρισέ έγιναν μετά τις δηλώσεις του προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας
Ερνστ Βέλτεκε το προηγούμενο Σαββατοκύριακο. Ο Βέλτεκε είχε δηλώσει ότι η ΕΚΤ
παρακολουθεί στενά τα δεδομένα και ότι θα αποφασίσει ανεξάρτητα τού τι οι
πολιτικοί θεωρούν σαν σωστό ή λάθος. Οι αγορές στην ευρωζώνη πάντως περιμένουν
μείωση στα επιτόκια καθώς η ανάπτυξη της οικονομίας μειώνεται.

Μειώσεις σε προσωπικό

Περισσότερες από 242.000 θέσεις εργασίας περικόπηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες
τον Οκτώβριο, σύμφωνα με νέα έρευνα που είδε χθες το φως της δημοσιότητας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Challenger, Gray & Christmas Inc., τον
προηγούμενο μήνα ανακοινώθηκαν οι περικοπές 242.192 θέσεων εργασίας στις ΗΠΑ
έναντι 248.332 τον Σεπτέμβριο. Από τις περικοπές 490.524 θέσεων εργασίας, οι
περικοπές 442.999 θέσεων ανακοινώθηκαν μετά τις 11 Σεπτεμβρίου.

Από τις αρχές του 2001 μέχρι σήμερα οι αμερικανικές εταιρείες έχουν
ανακοινώσει τις περικοπές 1.613.880 θέσεων εργασίας, έναντι περικοπών 613.960
θέσεων εργασίας ολόκληρο το 2000. Οι περικοπές που ανακοινώθηκαν τον Οκτώβριο
ήταν περισσότερες κατά 453% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2000. Τότε
είχαν ανακοινωθεί περικοπές 43.799 θέσεων εργασίας.

Περισσότερο από όλους του κλάδους επλήγησαν οι εταιρείες τηλεπικοινωνιών, οι
οποίες μόνο τον Οκτώβριο ανακοίνωσαν τις περικοπές 42.347 θέσεων εργασίας.
Περικοπές κάνουν ωστόσο και άλλοι κλάδοι, οι οποίοι επλήγησαν από τις
επιθέσεις στις 11 Σεπτεμβρίου. Ανάμεσα στους κλάδους αυτούς περιλαμβάνονται
αυτοί της άμυνας, της υγείας, των ασφαλειών και των κοινωνικών υπηρεσιών.
Σύμφωνα με πρόσφατες ανακοινώσεις του αμερικανικού υπουργείου Εργασίας, τον
Οκτώβριο χάθηκαν 415.000 θέσεις εργασίας και η ανεργία έφτασε το 5,4%.