Κάθε πόλη και Σχολή…

Με την ίδρυση το 2001 ενός νέου Πανεπιστημιακού Τμήματος (ΑΕΙ) ο συνολικός
αριθμός των Τμημάτων Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης στη χώρα μας (δεν
συμπεριλαμβάνουμε τα Τμήματα του Πανεπιστημίου της Κύπρου και τα Τμήματα
Στρατιωτικών, Αστυνομικών και Πυροσβεστικών Σχολών) ανέρχεται ήδη στα 411! Από
αυτά, τα 235 είναι Τμήματα ΑΕΙ και τα 176 Τμήματα των ΤΕΙ.

Στον πίνακα 1 μπορούμε να δούμε την εξέλιξη του αριθμού των Τμημάτων της
Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης στη χώρα μας. Από 260 Τμήματα ΑΕΙ και ΤΕΙ το 1989,
περάσαμε στα 340 το 1998, για να φτάσουμε σήμερα στα 411· έχουμε, δηλαδή, τα
τελευταία δώδεκα χρόνια αύξηση της τάξης περίπου του 60%. Η γεωγραφική
διασπορά των Σχολών και των Τμημάτων της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης είναι
μεγάλη: «Κάθε πόλη και Σχολή, κάθε χωριό και Τμήμα». Πραγματικά, αν
εξαιρέσουμε ορισμένους νομούς της Πελοποννήσου και της Μακεδονίας, τη Βοιωτία,
τη Λευκάδα και τη Ζάκυνθο, όλοι οι άλλοι νομοί, οι πρωτεύουσές τους και σε
κάποιες περιπτώσεις και κωμοπόλεις τους «συγκατοικούν» με Τμήματα Τριτοβάθμιας
Εκπαίδευσης.

Έτσι, οι εισακτέοι του 2001 «σκορπίζονται» σε 44 περιοχές της χώρας μας.

Σωρεία αιτήσεων

Περισσότερα από 200 νέα Τμήματα «αιτούνται» διάφοροι ενδιαφερόμενοι
(βουλευτές, νομάρχες, δήμαρχοι, πανεπιστημιακοί, επαγγελματικοί σύλλογοι,
επιμελητήρια κ.λπ.) σε δεκάδες πόλεις και κωμοπόλεις της χώρας.

Η δημιουργία Σχολών και Τμημάτων ΑΕΙ και ΤΕΙ είναι ένα ζήτημα που προκάλεσε
στο παρελθόν και εξακολουθεί και σήμερα να προκαλεί εντάσεις. Κι αυτό
συμβαίνει απλώς γιατί δεν υπάρχει πόλη που να μη διεκδικεί μια Πανεπιστημιακή
Σχολή ή έστω ένα Τμήμα για τον εαυτό της. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου
οι κάτοικοι και οι φορείς μιας πόλης ήρθαν σε σύγκρουση με μια άλλη πόλη, με
κυρίαρχο ζήτημα τη διεκδίκηση της δημιουργίας ή της μεταφοράς Σχολών ή
Τμημάτων Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης στα δικά τους «χώματα».

Τη δεκαετία του ’80 η ίδρυση του Πανεπιστημίου του Αιγαίου και η προοπτική
λειτουργίας των Τμημάτων του σε διάφορα νησιά «άναψε» τον «πόλεμο των
αντιπαραθέσεων» ανάμεσα στη Μυτιλήνη, στη Χίο, στη Ρόδο και στη Σάμο.

Την επόμενη δεκαετία η ίδρυση του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και η προοπτική
εγκατάστασής του στο Βόλο προκάλεσε τον «εμφύλιο» της Θεσσαλίας, όπου Τρίκαλα,
Λάρισα και Καρδίτσα δημιουργούν «μέτωπο αγώνα» εναντίον του Βόλου (1991-92)
για τη διεκδίκηση Τμημάτων του Πανεπιστημίου στο δικό τους χώρο. Πρόσφατα η
ίδρυση του Πανεπιστημίου της Πελοποννήσου με έδρα την Τρίπολη έχει ξεσηκώσει
τους φορείς άλλων περιοχών που διεκδικούν Τμήματα και στη δική τους περιοχή
(Καλαμάτα, Κόρινθος, Αίγιο, Σπάρτη, Πύργος κ.ά.). Οι πιέσεις και η διεκδίκηση
Πανεπιστημιακών Τμημάτων παίρνει μεγάλη έκταση, εμφιλοχωρεί στα προεκλογικά
προγράμματα των τοπικών βουλευτών και των δημάρχων. Αν ρίξει κανείς μια ματιά
στις επίσημες συζητήσεις που γίνονται στο Συμβούλιο Ανώτατης Παιδείας (ΣΑΠ),
σε όλη τη διάρκεια των δύο τελευταίων δεκαετιών, θα διαπιστώσει ότι οι φορείς
των πόλεων που συμμετέχουν συμπυκνώνουν το λόγο τους σε ένα αίτημα, αυτό της
ίδρυσης Πανεπιστημιακών Σχολών.

Το 63% εισάγεται σε Αθήνα – Πειραιά – Θεσσαλονίκη

Ας δούμε, όμως, ορισμένα χαρακτηριστικά της «γεωγραφίας» και της «αριθμητικής»
της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης που συνήθως μένουν στο περιθώριο της δημόσιας
συζήτησης.

* Το 63% περίπου των νέων φοιτητών ΑΕΙ, δηλαδή η συντριπτική
πλειοψηφία, εξακολουθούν να εισάγονται σε Αθήνα – Πειραιά – Θεσσαλονίκη.
Αντίθετα, μόνο το 28,7% των νέων φοιτητών ΤΕΙ εισάγονται στις παραπάνω
μεγαλουπόλεις.

* Ορισμένες πόλεις και κωμοπόλεις τον Οκτώβριο, με το άνοιγμα των
Σχολών της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και με τον ερχομό μόνο των νεοεισαχθέντων
σπουδαστών, αυξάνουν τον πληθυσμό τους από 5% -15%, όπως π.χ. το Ρέθυμνο
(αύξηση 5%), τα Ιωάννινα (5%), η Φλώρινα (10%), η Άρτα (5,5%), η Ηγουμενίτσα
(10%), το Μεσολόγγι (15%), η Κοζάνη (8%), το Καρλόβασι (Σάμος) (7%).

* Οι εγγεγραμμένοι σπουδαστές στα Τμήματα Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης στο
Μεσολόγγι (ΤΕΙ) ξεπερνούν το 1/2 του ντόπιου πληθυσμού. Σύμφωνα με την
απογραφή του 1991, το Μεσολόγγι είχε περίπου 12 χιλιάδες κατοίκους και σήμερα
τα ΤΕΙ Μεσολογγίου υπολογίζεται ότι έχουν περίπου 7 χιλιάδες εγγεγραμμένους
φοιτητές.

* Στη Φλώρινα και την Ηγουμενίτσα οι εγγεγραμμένοι φοιτητές στα Τμήματα
ΑΕΙ και ΤΕΙ που εδρεύουν στις δύο αυτές περιοχές είναι το 1/3 του ντόπιου
πληθυσμού.

* Σε κάθε 4 κατοίκους του Ρεθύμνου, των Ιωαννίνων και της Άρτας
αντιστοιχεί ένας εγγεγραμμένος φοιτητής, ενώ στην Πάτρα, την Καλαμάτα, τις
Σέρρες και την Κομοτηνή σε κάθε 6-7 κατοίκους αντιστοιχεί ένας φοιτητής.