Αυξημένες πωλήσεις, λιγότερα κέρδη για τα σούπερ μάρκετ

Ανακατατάξεις αναμένονται στον κλάδο των σούπερ μάρκετ μέσα στην επόμενη
πενταετία. Αν και οι εκτιμήσεις αρκετών επιχειρηματιών θέλουν να μην υπάρχουν
μεγάλα περιθώρια δραστηριοποίησης και νέων ξένων αλυσίδων στην ελληνική αγορά,
όλα δείχνουν ότι, στα επόμενα χρόνια, την πίτα της αγοράς των σούπερ μάρκετ θα
μοιράζονται λίγες εταιρείες, οι οποίες μπορούν να παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο
στις νέες συνθήκες που δημιουργούνται στην ευρωπαϊκή αγορά.

Οι αλυσίδες ξένων συμφερόντων έχουν προχωρήσει, την τελευταία διετία, στη
δημιουργία νέων σημείων πώλησης και ήδη διεκδικούν σημαντικό μερίδιο της
αγοράς. Ήδη, τρεις αλυσίδες ξένων συμφερόντων μοιράζονται το 22% της ελληνικής
αγοράς του κλάδου των σούπερ μάρκετ. Από την πλευρά τους, οι μεγάλες ελληνικές
επιχειρήσεις προσπαθούν να αντεπεξέλθουν στις πιέσεις του ανταγωνισμού, μέσω
συνεργασιών, εξαγορών και επέκτασης των δραστηριοτήτων τους και εκτός των
ελληνικών συνόρων και, παρά τις πιέσεις που δέχονται, φαίνεται να τα
καταφέρνουν. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι η πρώτη εταιρεία του κλάδου σε
κύκλο εργασιών είναι αμιγώς ελληνική αλυσίδα, η Σκλαβενίτης, που το 2000
παρουσίασε πωλήσεις 201,3 δισεκατομμυρίων δραχμών.

Ρίχνουν τις τιμές

Από την άλλη πλευρά, ο έντονος ανταγωνισμός εξακολουθεί να λειτουργεί προς
όφελος των καταναλωτών, οι οποίοι επωφελούνται από τη σημαντική μείωση των
τιμών από τις επιχειρήσεις, που μειώνουν τα περιθώρια κέρδους τους, στην
προσπάθειά τους να προσελκύσουν περισσότερους πελάτες σε μια αγορά
διαμορφωμένη και πλήρως καθορισμένη. Έτσι, ενώ οι επιχειρήσεις πέτυχαν κατά το
2000 αύξηση των πωλήσεών τους, δεν παρουσίασαν αντίστοιχη άνοδο στα κέρδη
τους. Συγκεκριμένα, οι συνολικές πωλήσεις του κλάδου διαμορφώθηκαν σε 1,8
τρισ. δραχμές, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 10,5% σε σχέση με το 1999, αλλά τα
κέρδη του κλάδου εμφανίστηκαν μειωμένα.

15 αλυσίδες το 68%

Οι 15 μεγαλύτερες αλυσίδες σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα συγκεντρώνουν το 68%,
περίπου, των συνολικών πωλήσεων του κλάδου ­ περίπου 1,2 δισ. δραχμές. Οι
εκτιμήσεις των επιχειρηματιών είναι ότι και η ελληνική αγορά κινείται στα
βήματα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων του κλάδου. Το συνολικό μερίδιο των
μεγαλύτερων αλυσίδων σούπερ μάρκετ, σε χώρες όπως η Γερμανία, η Μεγάλη
Βρετανία και η Γαλλία, πλησιάζει το 90%. Το 2001, οι επιχειρηματικές κινήσεις
που σηματοδότησαν την πορεία του κλάδου αφορούν σε μια σειρά συγχωνεύσεων και
εξαγορών εταιρειών και μάλιστα από τους πρωταγωνιστές του κλάδου. Μετά τη
συγχώνευση της Carrefour με τον Μαρινόπουλο, η ΑΒ Βασιλόπουλος εξαγόρασε τις
εταιρείες Τροφό και Ένα, η Ατλάντικ ξεκίνησε τις διαδικασίες απορρόφησης των
εταιρειών του ομίλου Γαληνού – Λαουτάρη και η Αφοί Βερόπουλοι εξαγόρασε την
Πανεμπορική. Επίσης, στο στάδιο των επαφών για ολοκλήρωση της συνεργασίας με
την εταιρεία Άριστα βρίσκεται η Ατλάντικ, ενώ πρόσφατα η Carrefour –
Μαρινόπουλος παρουσίασε τα ανανεωμένα καταστήματα τής Champion – Μαρινόπουλος.

Ο κλάδος των σούπερ μάρκετ έχει αναδειχθεί σε πρωταγωνιστή στον ευρύτερο τομέα
του λιανικού εμπορίου, κατέχοντας μερίδιο 47,8% στο σύνολο της πίτας των
πωλήσεων στην Ελλάδα. Πρόσφατη μελέτη αναφέρει ότι, στην επόμενη πενταετία,
αναμένεται μεγάλη συγκέντρωση στον κλάδο, με τις οργανωμένες αλυσίδες να
ελέγχουν μέχρι και τα 4/5 του συνολικού κύκλου εργασιών. Πάντως, οι
ανακατατάξεις στον κλάδο φαίνονται προδιαγεγραμμένες.

Θα ζήσουν και μικροί

Στην άποψη αυτή συνηγορεί και ο πρόεδρος του Ομίλου Ατλάντικ κ. Μανώλης
Αποστόλου, ο οποίος τονίζει ότι τα επόμενα χρόνια ένας μεγάλος αριθμός
επιχειρήσεων θα βρεθεί εντός μεγάλων ομίλων του κλάδου. “Είναι αναμενόμενο ότι
οι οκτώ εταιρείες θα γίνουν έξι και οι έξι επιχειρήσεις τέσσερις. Αυτή είναι η
πορεία που ακολουθεί η αγορά, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα εξαφανιστούν
εντελώς οι μικρές αλυσίδες ή τα παραδοσιακά καταστήματα, τα οποία παίζουν τον
ρόλο τους σε μια αγορά που θέλει να λειτουργεί με ισορροπία”.

Το μέλλον

Πάντως, όλοι οι επιχειρηματίες παραδέχονται ότι ο ανταγωνισμός ωφελεί αρκετά
τους καταναλωτές, οι οποίοι, εκτός από τις χαμηλές τιμές, απολαμβάνουν
επιπλέον υπηρεσίες στους τομείς της οργάνωσης των καταστημάτων, της
εξυπηρέτησης των πελατών και της διεύρυνσης της κλίμακας των προϊόντων.

Η εξάπλωση και η ανακαίνιση των καταστημάτων, η επέκταση των δραστηριοτήτων
και άλλων επιχειρήσεων στον βαλκανικό χώρο, καθώς και η ενίσχυση της γκάμας
των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας, αλλά και η παροχή νέων υπηρεσιών σε
συνεργασία με άλλες επιχειρήσεις ­ βασισμένη στη λογική του “shop in shop” ­
δίνουν την εικόνα που πρόκειται να διαμορφωθεί στα αμέσως επόμενα χρόνια.