Ποιότητα ζωής και στα 50 τετραγωνικά μέτρα!

Είναι πιο ανθρώπινο. Με λιγότερα δωμάτια, περισσότερο φως, ανοιχτούς χώρους
και, το βασικότερο, με ποιότητα στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό. Το διαμέρισμα
εκσυγχρονίζεται σύμφωνα με τις ανάγκες των ενοίκων του ή προσπαθεί να
ξεπεράσει το «αμαρτωλό» παρελθόν των τελευταίων δεκαετιών με «φτιασιδώματα»;

Διαμέρισμα με… θέα. Ανοιχτοί, ενιαίοι χώροι και κρεβατοκάμαρα με θέα τον… κήπο στο διαμέρισμα που μοιάζει με μονοκατοικία και σχεδίασε πριν από 20 χρόνια για τον ίδιο ο Παντελής Χερουβείμ, αρχιτέκτων

Η απαίτηση να διαθέτουν όλα αρχιτεκτονική ποιότητα και ταυτότητα δεν εκφράζει
την πλειοψηφία των ανθρώπων της πόλης που ζουν σε διαμερίσματα, αφού το
διαμέρισμα με ταυτότητα, στυλ και άπλα κοστίζει κάτι παραπάνω.

Το βέβαιο πάντως είναι ότι η αισθητική του Έλληνα βελτιώθηκε και «η τάση να
μεταφερθεί στα διαμερίσματα έφτασε εμμέσως με την επικράτηση του design, που
ήρθε να συμπληρώσει την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής μέσα από τα πράγματα»,
λέει στα «ΝΕΑ» η κ. Κατερίνα Τσιγαρίδα, αρχιτέκτων.

Ακόμη και η γκαρσονιέρα δεν θεωρείται χαμένη υπόθεση, αφού, όπως εξηγεί η κ.
Τσιγαρίδα, «η ποιότητα είναι πια το ζητούμενο ακόμη και για τους πολύ μικρούς
χώρους των 50 τετραγωνικών μέτρων. Η μεσαία τάξη μπορεί να επενδύσει σ’ ένα
τέτοιο σπίτι και να το διαμορφώσει».

Δεν είναι όμως εύκολο να κάνεις… αγνώριστη μια γκαρσονιέρα. «Σ’ ένα μικρό
σπίτι χρειάζονται πιο σοβαροί χειρισμοί του χώρου». Η βασική αρχή για να
δημιουργηθεί η αίσθηση της ευρυχωρίας είναι «να μην πάει χαμένο ούτε ένα
τετραγωνικό μέτρο».

Τα τρικ

Στόχος των περισσότερων αρχιτεκτονικών παρεμβάσεων είναι το διαμέρισμα να μην
είναι διαμέρισμα, αλλά ένας ζεστός και ευχάριστος χώρος για να ζει κανείς,
χωρίς να αισθάνεται ότι πρέπει να βγαίνει συνέχεια έξω επειδή δεν τον αντέχει.
Τα τρικ που δημιουργούν την αίσθηση της ευρυχωρίας είναι συνήθως να
γκρεμίζονται οι τοίχοι που χωρίζουν τα διάφορα δωμάτια και τους διαδρόμους και
η δημιουργία ενιαίων χώρων. Η κουζίνα αποτελεί συνήθως συνέχεια του λίβινγκ
ρουμ κι αυτό αποτελεί μια… κοινωνική διάσταση. Γιατί «η κουζίνα δεν έχει τη
λογική της παλιάς κουζίνας που θέλει τη νοικοκυρά όλη μέρα κλεισμένη εκεί. Το
μαγείρεμα είναι κάτι στο οποίο συμμετέχουν όλοι», καταλήγει η κ. Τσιγαρίδα.

Κάπως έτσι φαντάστηκε και το δικό του διαμέρισμα, στην Ηλιούπολη, ο
αρχιτέκτονας Παντελής Χερουβείμ. Μόνο που εκείνος το σχεδίασε και το
κατασκεύασε πριν από 20 χρόνια, όταν διαμερίσματα σε πολυκατοικία σαν το δικό
του ίσως δεν έβλεπε κανείς πουθενά. Αν και βρίσκεται σε πολυκατοικία, το
διαμέρισμα δίνει την εντύπωση μονοκατοικίας με κήπους ολόγυρα. Το διαμέρισμα
αναπτύσσεται σε δύο ορόφους. Στον πρώτο βρίσκεται το ενιαίο καθιστικό με την
κουζινο-τραπεζαρία, καθώς και ο χώρος των παιδιών.

Στον δεύτερο όροφο βρίσκεται το δωμάτιο των γονιών, με μικρό γραφείο και
ταράτσα. Στις τρεις άλλες πλευρές, μεγάλα υαλοστάσια, που προστατεύονται με
πέργκολες, συρόμενες καλαμωτές και φυτά, οδηγούν σε αυλές φυτεμένες με
θάμνους, κισσούς, νεραντζιές, ελιές και κυπαρίσσια.

Το σπίτι στοίχισε 15% περισσότερο από ένα τυπικό διαμέρισμα ίδιας επιφάνειας
και καταναλώνει ενέργεια για φωτισμό και θέρμανση όση ένα τυπικό δυάρι. Κατά
τη γνώμη του κ. Χερουβείμ η κατοικία στην Ελλάδα έχει βελτιωθεί τα τελευταία
χρόνια, περισσότερο όμως όσον αφορά το θέμα της άνεσης και ευρυχωρίας, αφού
εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ανεύθυνα και να είναι αντικείμενο εμπορικής
εκμετάλλευσης.

«Όλοι, υπομηχανικοί, μηχανικοί, εργολάβοι και οι ίδιοι οι ιδιοκτήτες
σχεδιάζουν σπίτια. Μάλιστα οι τελευταίοι, στην προσπάθειά τους να
δημιουργήσουν το σπίτι των ονείρων τους, “κλέβουν” ιδέες από σπίτια που
βλέπουν γύρω τους ή από αυτά που παρουσιάζονται σε περιοδικά ή στην τηλεόραση.
Συγχρόνως έχουν και αναμνήσεις από το σπίτι στο χωριό ή το νησί. Έτσι
καταλήγουν να δημιουργήσουν σπίτια αντιλειτουργικά και χωρίς προσωπικότητα, με
πληθώρα ετερόκλητων υλικών και επίπλων, που τους κουράζουν και τους αγχώνουν».

Πολύ λιτό

Το σπίτι, πιστεύει ο κ. Χερουβείμ, πρέπει να είναι πολύ λιτό, μελετημένο μαζί
με την επίπλωση, με ενιαίο ύφος και όσο το δυνατόν λιγότερα είδη υλικών και
έπιπλα.

«Για τη μελέτη θα πρέπει απαραίτητα να συνεργάζονται με τον ιδιοκτήτη, ο
αρχιτέκτονας για τα αρχιτεκτονικά και την επίπλωση, ο πολιτικός μηχανικός για
τα στατικά και ο μηχανολόγος για τις εγκαταστάσεις», λέει.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι πώς παλιά φτιάχνονταν τόσο όμορφα λαϊκά
παραδοσιακά σπίτια χωρίς τη συμμετοχή όλων αυτών των ειδικών. «Μα, τότε τα
διαθέσιμα υλικά ήταν ελάχιστα κι από μόνα τους ωραία. Κυρίως όμως ο κόσμος, με
τα πενιχρά οικονομικά μέσα που διέθετε και τη σεμνότητα και κοινωνικότητα που
τον διέκρινε, έφτιαχνε τους απαραίτητους χώρους για να καλύψει τις
περιορισμένες ανάγκες του, χωρίς καμιά τάση επίδειξης».

Οι επιλογές

Σήμερα τι επιλογές έχει κάποιος, με μέσο εισόδημα, που θέλει να αποκτήσει
σπίτι; «Η αγορά έτοιμου διαμερίσματος σε πολυκατοικία έχει τα προβλήματα που
παρουσιάζει πάντα μία οικονομική και αμελέτητη κατασκευή.

Η αγορά διαμερίσματος στην αρχή της κατασκευής του, είναι μία καλή περίπτωση.
Η αγορά οικοπέδου και η κατασκευή μονοκατοικίας είναι η καλύτερη λύση. Αυτό
όμως μέχρι πριν από λίγα χρόνια, που υπήρχαν ελεύθερα οικόπεδα μέσα στην πόλη
και σε συμφέρουσες τιμές».

Τι μένει λοιπόν σήμερα; «Ίσως η αγορά οικοπέδου από τρεις ή τέσσερις φίλους
μαζί, που θα χτίσουν ο καθένας το διαμέρισμα-μονοκατοικία, σύμφωνα με τις
προσωπικές τους ανάγκες», καταλήγει.

«Τα σημερινά κτίσματα δεν τηρούν τα προσχήματα»

Οι νεώτεροι ολοκληρώνουν τα παλιά διαμερίσματα με μοντέρνα άποψη, όπως αυτό που σχεδίασε στην Αθήνα ο αρχιτέκτονας κ. Άρης Ζαμπίκος

Για τον αρχιτέκτονα Άρη Ζαμπίκο, οι Αθηναίοι σιγά σιγά συνειδητοποιούν ότι
τελικά θα μείνουν για όλη τους τη ζωή στην Αθήνα, όπως και τα παιδιά τους και
τα εγγόνια τους «κι έτσι αποφασίζουν να επενδύσουν σ’ έναν χώρο στον οποίο
βιαστικά και χωρίς πολλά πολλά κάποτε χώθηκαν οι δικοί τους γονείς τις
δεκαετίες του ’60 και του ’70».

Όσο για τις βελτιώσεις της αισθητικής στα διαμερίσματα, «είναι πράγματα που θα
έπρεπε να έχουν γίνει εδώ και πολλά χρόνια, από τότε που χτίστηκαν οι
πολυκατοικίες. Αυτά που γίνονται τώρα είναι μόνον εσωτερικές ολοκληρώσεις στις
ήδη υπάρχουσες κατασκευές», λέει ο κ. Ζαμπίκος συμπληρώνοντας ότι «για να
κατακαθήσει ο κουρνιαχτός και να γίνει η Αθήνα πόλη χρειάζονται 30-40 χρόνια».

Ο ίδιος πιστεύει ότι ο μέσος όρος σχεδιασμού έχει πέσει ποιοτικά, αφού
«τουλάχιστον οι πολυκατοικίες του ’50 και του ’60 διατηρούσαν τα προσχήματα.
Για παράδειγμα, οι κοινόχρηστοι χώροι ήταν κοινόχρηστοι χώροι». Το πρόβλημα
ανάγεται στη δεκαετία του ’80, όταν «η αυξημένη ανάγκη κατοικίας στην Αθήνα
είχε ως αποτέλεσμα να ξεφυτρώσουν γειτονιές χωρίς ρυμοτόμηση και χωρίς κανέναν
προϋπάρχοντα ιστορικό ιστό». Όπως λέει χαρακτηριστικά, «οι αρχιτέκτονες από
βιοπορισμό παρήγαγαν εν μια νυκτί πολυκατοικίες, προσπαθώντας να δανειστούν
από την εξωτερική μορφή ό,τι τους έλειπε για την εσωτερική διαμόρφωση».