Τα παράπλευρα… Βαλκάνια

Η Βουλή των Σκοπίων δεν έχει εγκρίνει ακόμη το πακέτο των μεταρρυθμίσεων, γεγονός που προκαλεί έντονες αντιδράσεις

Με τα φώτα της διεθνούς πολιτικής στραμμένα αποκλειστικά και μόνο στην κρίση
που πυροδοτήθηκε από τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου,
ορισμένες άλλες κρίσεις ­ μικρότερου βεληνεκούς ­ περνούν σε «δεύτερο πλάνο»,
και καθίστανται οι… παράπλευρες απώλειες στο διεθνές σκηνικό. Ανάμεσά τους,
δυο περιπτώσεις που ενδιαφέρουν, η καθεμιά με διαφορετικό τρόπο, την Ελλάδα:
τα Βαλκάνια και η Τουρκία.

Τόσο η Αθήνα όσο κι οι Βρυξέλλες παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία την
αναζωπύρωση κάποιων εστιών έντασης στη Βαλκανική. Και, την ίδια στιγμή,
γνωρίζουν πως οι Αμερικανοί, που αριθμούν 12.000 άνδρες στη Βοσνία, στο Κόσοβο
και στα Σκόπια, ετοιμάζονται για μια σταδιακή μεν, πλην οριστική αποχώρηση.
Βέβαια, ο Αμερικανός πρεσβευτής στην Αθήνα, Τομ Μίλερ, για το θέμα
επαναλαμβάνει παλαιότερη διαβεβαίωση του προέδρου Μπους προς τους Ευρωπαίους
ότι «μαζί μπήκαμε, μαζί θα βγούμε». Όμως, μόλις προχθές, ο Αμερικανός
υφυπουργός Άμυνας κ. Βόλφοβιτς, παραδέχθηκε δημόσια πως «νιώθουμε μια πίεση
εκεί (σ.σ.: στα Βαλκάνια)… θα δούμε τι θα κάνουμε».

Ταυτοχρόνως, όμως, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει έτοιμο τον «ευρωστρατό» της ­ εν
πολλοίς διότι η «σύμμαχος» Τουρκία ασκεί βέτο στο ΝΑΤΟ για τη χρήση υποδομών
της Συμμαχίας από τους Ευρωπαίους. Ως εκ τούτου, το πιθανότερο σενάριο είναι
οι αποχωρούντες Αμερικανοί να αντικαθίστανται από Ευρωπαίους στρατιώτες ­ και
άρα και Έλληνες, αφού η ελληνική κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει πως θα είναι
παρούσα όπου χρειασθεί.

Στα ίδια τα Βαλκάνια, η αίσθηση πως η διεθνής κοινότητα ασχολείται με τη
μεγάλη κρίση ­ και έχει ξεχάσει ελαφρώς αυτήν την περιοχή ­ έχει ανοίξει και
πάλι την «όρεξη» σε ορισμένους ακραίους. Στο Κόσοβο, για παράδειγμα, όπου
επίκεινται εκλογές, βόμβα εξερράγη στα γραφεία του μεγαλύτερου κόμματος. Στα
Σκόπια, όπου ήδη η κατάσταση ήταν εύθραυστη, η κρίση αποτέλεσε το έναυσμα για
να «κολλήσουν» επικίνδυνα τα πράγματα.

Οι Σλαβομακεδόνες δεν πάνε όλο το πακέτο των μεταρρυθμίσεων που έχουν
συμφωνηθεί στη Βουλή για έγκριση, ο πρόεδρος απειλεί ότι θα αποχωρήσει εάν η
Βουλή δεν εγκρίνει το πακέτο, τα αλβανικά κόμματα για να εγκρίνουν απαιτούν
όλο το «πακέτο» κι ο πρωθυπουργός απειλεί με… δημοψήφισμα για τις αλλαγές.
Εν παραλλήλω, οι «αφοπλισμένοι» αντάρτες του NLA πραγματοποίησαν και δυο –
τρία επεισόδια ­ έτσι για να μην ξεχνιόμαστε ­ κι η Ένωση προειδοποίησε για
πολλοστή φορά πως δεν θα παράσχει οικονομική βοήθεια στη χώρα εάν τα πράγματα
δεν γίνουν όπως ακριβώς έχει συμφωνηθεί.

Αντιθέτως, στο Βελιγράδι η τελευταία παγκόσμια κρίση αντιμετωπίσθηκε ως
ευκαιρία να επιδειχθεί το φιλοδυτικό πνεύμα, με διαβεβαιώσεις για το πόσο
«δίπλα» στις ΗΠΑ είναι. Βέβαια, το Βελιγράδι, όπως και τα Τίρανα αλλά και
κάποιες άλλες βαλκανικές πρωτεύουσες δεν δείχνουν να συνειδητοποιούν ότι η
έλλειψη ενδιαφέροντος εκ μέρους των Αμερικανών ­ που έχουν στραφεί στην
Κεντρική Ασία ­ σημαίνει και απώλεια κάποιων επενδύσεων που θεωρούνται
προεξοφλημένες από αρκετούς.

Έτσι, η Ένωση μένει η μόνη δύναμη που μπορεί να στηρίξει τη σταθερότητα των
Βαλκανίων και με στρατιώτες και με χρήματα ­ αλλά τα τελευταία, σε συνθήκες
ύφεσης που ουδείς γνωρίζει πόσο θα κρατήσει και τι εύρος τελικώς θα έχει, δεν
είναι ό,τι το πιο εύκολο για την τσέπη των Ευρωπαίων και της Ένωσης αυτήν την
εποχή.

Ο Μπουλέντ Ετζεβίτ εκτιμά ότι όσο υπάρχει Σαντάμ, βρίσκονται υπό έλεγχο οι Κούρδοι. Γι’ αυτό απεύχεται επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράκ

Ιδιαίτερη ανησυχία ­ και, μάλιστα, και στην Ουάσιγκτον ­ δημιουργεί η
περίπτωση της Τουρκίας. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις παραγόντων του Διεθνούς
Νομισματικού Ταμείου, υπάρχει το ενδεχόμενο δυο χώρες να πληρώσουν με
κατάρρευση της οικονομίας τους τη διεθνή κρίση ­ κι οι χώρες αυτές είναι οι
πλέον αδύνατοι κρίκοι της αλυσίδας, η Αργεντινή και η Τουρκία.

Επιπλέον, ο Τούρκος πρωθυπουργός, Μπουλέντ Ετζεβίτ, που είναι ηλικιωμένος και
ασθενής, δεν έχει κρύψει την αποστροφή του στην ιδέα ότι μπορεί επόμενος
στόχος των ΗΠΑ να είναι ο Σαντάμ Χουσεΐν. Κι αυτό όχι μόνο διότι η Βαγδάτη
είναι σημαντικός εμπορικός εταίρος της Άγκυρας, αλλά η τουρκική κυβέρνηση
εκτιμά πως όσο υπάρχει Σαντάμ βρίσκονται και υπό έλεγχο οι Κούρδοι.

Μάλιστα, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας κ. Τσακμάκογλου δεν ξεκαθάρισε ποια θα
είναι η θέση της χώρας του εάν οι Αμερικανοί επιτεθούν στο Ιράκ ­ κι αυτό από
έναν από τους στενότερους συμμάχους των ΗΠΑ.

Οι ανησυχίες για την Τουρκία εστιάζονται στο τι θα μπορούσε να γίνει εάν
ξεσπάσει μια νέα οικονομική κρίση, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι δεν υπάρχει
διάδοχη λύση για τον κ. Ετζεβίτ. Και ο συνδυασμός οικονομικής και πολιτικής
κρίσης στη γείτονα έχει αποδειχθεί απολύτως επιζήμια για τη σταθερότητα της
περιοχής ­ και, ειδικά, για το Αιγαίο και την Κύπρο.