Αλλάζουν όλα στις μελέτες των δημοσίων έργων

Αποσυνδέεται η αμοιβή για τις μελέτες των δημόσιων τεχνικών έργων από τον
προϋπολογισμό του έργου, ενώ καθιερώνεται η συνευθύνη του μελετητή στην
εφαρμογή της μελέτης (κατασκευή του έργου) και θεσπίζεται Ανώτατη Αρχή
Εποπτείας όλων των μελετών για τεχνικά έργα του δημόσιου τομέα.

Αυτές είναι μερικές από τις βασικές καινοτομίες που θεσπίζονται με το
νομοσχέδιο για τις μελέτες οι οποίες αφορούν στα δημόσια έργα, η κατάρτιση του
οποίου ολοκληρώνεται αυτές τις ημέρες από το υπουργείο Περιβάλλοντος –
Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων. Το σχέδιο νόμου, προτού κατατεθεί στη Βουλή για
να ψηφιστεί και να αποτελέσει τον καινούργιο νόμο-πλαίσιο για τις μελέτες του
Δημοσίου, θα τεθεί υπ’ όψιν των αρμόδιων φορέων προκειμένου να διατυπώσουν τις
απόψεις τους.

Στο νομοσχέδιο περιελήφθησαν οι περισσότερες προτάσεις της ειδικής επιτροπής,
η οποία είχε συσταθεί τον περασμένο Φεβρουάριο με απόφαση του υφυπουργού
ΠΕΧΩΔΕ κ. Νάσου Αλευρά προκειμένου να μελετήσει το θέμα και να εισηγηθεί τις
αλλαγές που πρέπει να γίνουν στον νόμο για τις μελέτες του Δημοσίου.

Το νομοσχέδιο, μεταξύ άλλων:

* Καθιερώνει τρεις τρόπους για την ανάθεση των μελετών, που είναι η ανοικτή
διαδικασία (όπως σήμερα με πρόσκληση προς κάθε ενδιαφερόμενο), η κλειστή
διαδικασία (με πρόσκληση περιορισμένου αριθμού μελετητών) και η διαδικασία με
διαπραγμάτευση, δηλαδή θα καλούνται οι μελετητές και θα διαπραγματεύονται με
το Δημόσιο την κατάρτιση της μελέτης.

* Θεσπίζει νέα κριτήρια ανάθεσης των μελετών, που θα είναι η πλέον συμφέρουσα
προσφορά κατά την οποία θα λαμβάνονται υπ’ όψιν τα τεχνικά χαρακτηριστικά της
μελέτης και θα μετρούν κατά 30% και η χαμηλότερη τιμή. Αυτό σημαίνει ότι η
αμοιβή της μελέτης αποσυνδέεται πλήρως από τον προϋπολογισμό του έργου, ώστε
οι προϋπολογισμοί των έργων να μη «φουσκώνονται» προκειμένου να αυξηθεί η
αμοιβή της μελέτης.

* Καθιερώνει τη συμμετοχή τού μελετητή στην επίβλεψη του έργου και τη
συνυπευθυνότητά του στην εφαρμογή της μελέτης, με ταυτόχρονη καθιέρωση της
συνυπευθυνότητάς του στη δυνατότητα της μελέτης να εφαρμοστεί, ώστε να
υφίστανται και κυρώσεις αν η μελέτη αποδειχθεί ανεφάρμοστη. Αυτό θα αποτρέψει
και τις γνωστές κομπίνες μερικών εργολάβων, οι οποίοι ­ αφού αναλάβουν το έργο
με μεγάλη έκπτωση ­ ισχυρίζονται ότι η μελέτη είναι ανεφάρμοστη, την αλλάζουν
και κατασκευάζουν το έργο με νέα μελέτη και, φυσικά, με νέο προϋπολογισμό.

* Εναρμονίζει την ελληνική νομοθεσία με τις διατάξεις που έχουν θεσπιστεί από
την Ευρωπαϊκή Ένωση και υποχρεώνονται όλοι οι δημόσιοι φορείς να θέτουν
κριτήρια επιλογής αντίστοιχα με τις μελέτες ή υπηρεσίες που ζητούνται, ώστε να
ευνοείται ο ανταγωνισμός.

* Θεσμοθετεί την Ανώτατη Αρχή Εποπτείας των μελετών, που θα αποτελείται από
πρόσωπα εγνωσμένου κύρους, η οποία θα έχει την ευθύνη αφενός να ελέγχει την
εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου των μελετών και να προτείνει τυχόν μεταβολές
του και αφετέρου να παρακολουθεί την τήρηση των αρχών νομιμότητας και
διαφάνειας. Η αρχή αυτή θα μπορεί να συνάπτει συμβάσεις με εξειδικευμένους
φορείς, στους οποίους θα μπορεί να αναθέτει τη διενέργεια δειγματοληπτικών
ελέγχων για την τήρηση των απαραίτητων προδιαγραφών ποιότητας των μελετών.
Όταν διαπιστώνει ουσιαστικές παραβάσεις της νομοθεσίας, θα μπορεί να
εισηγείται την επιβολή κυρώσεων τόσο εις βάρος των μελετητών όσο και εις βάρος
των αρμόδιων δημοσίων υπηρεσιών.

* Καθιερώνει την υποχρέωση των υπηρεσιών που διευθύνουν την κατασκευή των
έργων όπως, αμέσως μετά την ολοκλήρωση του έργου, συντάσσουν δήλωση για τη
μελέτη του έργου, την οποία θα στέλνουν στη Γνωμοδοτική Επιτροπή Μελετών, που
θα αναλαμβάνει την ευθύνη για την επιβολή κυρώσεων και τη σχετική ενημέρωση
του πτυχίου του μελετητή, γεγονός που θα έχει ­ σε περίπτωση αστοχίας της
μελέτης ­ επιπτώσεις σε μελλοντικές συμμετοχές τού μελετητή σε διαγωνισμούς
κ.λπ.