Μόνο δύο στους εκατό επενδυτές κάνουν συναλλαγές

Το τρομοκρατικό χτύπημα στις ΗΠΑ και ο πόλεμος στο Αφγανιστάν ήρθαν να
επιβαρύνουν ένα ήδη αρνητικό κλίμα στη Σοφοκλέους, το οποίο είχε ξεκινήσει από
το φθινόπωρο του 1999. Η μείωση του Γενικού Δείκτη κατά 65% δημιούργησε
μεγάλες ζημιές στα χαρτοφυλάκια των επενδυτών, οι οποίοι σήμερα φοβούνται να
δραστηριοποιηθούν στη Σοφοκλέους, ακόμη κι αν πιστεύουν ότι οι μετοχές
βρίσκονται σε ελκυστικά επίπεδα.

Έτσι, η ρευστότητα μειώθηκε, οι νέες εισαγωγές και οι αυξήσεις μετοχικού
κεφαλαίου γίνονται με το σταγονόμετρο, ενώ οι χρηματιστηριακές εταιρείες και
οι ΕΛΔΕ ασφυκτιούν από τους μικρούς τζίρους, καθώς περιορίζονται τα έσοδα από
τις προμήθειες. Η χρηματιστηριακή ευφορία έδωσε τη θέση της στον φόβο.
Αποτέλεσμα είναι να δραστηριοποιούνται σήμερα στη Σοφοκλέους λίγοι επενδυτές,
οι οποίοι έχουν τα εξής χαρακτηριστικά: βραχυπρόθεσμος ορίζοντας,
επαγγελματίες (traders) και αισιόδοξοι.

Οι χαρακτηρισμοί αυτοί προέρχονται από κορυφαία χρηματιστηριακά στελέχη και
από υπεύθυνους εξυπηρέτησης πελατών σε χρηματιστηριακές εταιρείες. Τα στελέχη
αυτά εξηγούν, μάλιστα, ότι στους “αισιόδοξους” περιλαμβάνονται όσοι πραγματικά
πιστεύουν ότι η αγορά θα ανακάμψει και ότι σήμερα θα αγοράσουν τις μετοχές σε
χαμηλά επίπεδα. Σε αυτή, όμως, την κατηγορία περιλαμβάνονται και αυτοί, οι
οποίοι κατά πάγια τακτική αγοράζουν σε κρίσεις, σε περιόδους μεγάλης πτώσης
των τιμών και γενικώς σε χαμηλές τιμές (discount traders), ακόμη κι όταν αυτό
ενέχει μεγάλους κινδύνους. “Ουσιαστικά ποντάρουν σε μια περίπτωση,
τοποθετώντας λίγα χρήματα. Ή θα τα χάσουν ή θα κερδίσουν αρκετά περισσότερα
από αυτά που πόνταραν”, εξηγεί χαρακτηριστικά χρηματιστηριακό στέλεχος.

Αν συνδυάσει κανείς τις εκτιμήσεις στελεχών της χρηματιστηριακής αγοράς,
αρμοδίων στελεχών τμημάτων εξυπηρέτησης πελατών χρηματιστηριακών εταιρειών,
τραπεζών και θεσμικών επενδυτών με αντικειμενικά στοιχεία (π.χ. αριθμός των
πράξεων, αξία συναλλαγών, κεφαλαιοποίηση, αριθμός ενεργών κωδικών κ.λπ.),
προκύπτουν ενδιαφέροντα συμπεράσματα.

Λιγότεροι από 2%

Από τα συμπεράσματα αυτά προκύπτει ότι λιγότερο από το 2% των συνολικών
κωδικών δραστηριοποιείται σήμερα στο Χρηματιστήριο. Στο συμπέρασμα αυτό
οδηγείται κανείς αν λάβει υπ’ όψιν του τον μειωμένο τζίρο κατά 20% τον
Σεπτέμβριο, σε σύγκριση με το εννεάμηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2001, όπως
και τον αριθμό των πράξεων. Ο αριθμός αυτός τον Ιούλιο ήταν 1.129.000, που
αντιστοιχούσε σε 56.450 πράξεις την ημέρα. Οι πράξεις μειώθηκαν περισσότερο
τον Σεπτέμβριο και ενδεικτικά αναφέρεται ότι την περασμένη Δευτέρα
πραγματοποιήθηκαν 46.527 πράξεις.

Για να γίνει μία πράξη, χρειάζεται μία εντολή αγοράς και μία εντολή πώλησης
στην ίδια τιμή. Άρα, οι 46.527 πράξεις απαιτούν τουλάχιστον τον διπλάσιο
αριθμό εντολών. Όμως, κάθε κωδικός (επενδυτής) μπορεί να δώσει περισσότερες
από μία εντολές (καμία φορά αγοράς και πώλησης την ίδια ημέρα). Από την
εμπειρία έχει προκύψει ότι οι πράξεις αυτές υποδηλώνουν τη δραστηριότητα
30.000 κωδικών, κατά μέσο όρο, ημερησίως. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί σε
λιγότερο από 2% των 1,8 εκατ. ενεργών κωδικών που υπάρχουν σήμερα συνολικά. Το
ποσοστό αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε μέρα κινούνται οι ίδιοι κωδικοί. Απλώς
δείχνει πόσοι κωδικοί (κατά προσέγγιση) κινούνται κατά μέσο όρο ημερησίως
(μπορεί οι ίδιοι, μπορεί και διαφορετικοί από μέρα σε μέρα).

Μετοχές μιας εταιρείας

Από τις ίδιες πηγές προκύπτει, επίσης, ότι οι μισοί επενδυτές στο
Χρηματιστήριο έχουν μετοχές μίας εισηγμένης στο χαρτοφυλάκιό τους, ενώ
περισσότεροι από 300.000 επενδυτές δεν έχουν σήμερα καμία μετοχή. Όπως εξηγούν
οι ειδικοί, το γεγονός ότι οι μισοί επενδυτές έχουν στο χαρτοφυλάκιό τους μία
μετοχή (μετοχές μίας εισηγμένης) δείχνει ότι υπάρχει μικρός βαθμός
διαφοροποίησης του κινδύνου, καθώς όλα τα χρήματα τοποθετούνται σε μία μετοχή.
Ακόμη, δείχνει ότι οι περισσότεροι επενδυτές δεν έχουν πολλά χρήματα για να
επενδύσουν σε πολλές μετοχές. Τέλος, το στοιχείο αυτό εξηγείται και από το
γεγονός ότι ­ ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του 1999 ­ ανοίγονταν πολλοί κωδικοί,
ακόμη και μεταξύ συγγενικών προσώπων, για να πάρουν μέρος στις δημόσιες
εγγραφές και να καρπωθούν από τις μεγάλες αποδόσεις των νεοεισηγμένων στο
πρώτο τριήμερο.

Περίπου το 40% των επενδυτών έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους μετοχές δύο μέχρι
δέκα εισηγμένων εταιρειών, και το υπόλοιπο 10% των επενδυτών έχει στο
χαρτοφυλάκιό του μετοχές πάνω από 10 εταιρειών. Από το σύνολο των επενδυτών
στο ΧΑΑ, περίπου το 10% έχει χαρτοφυλάκια αξίας άνω των 10 εκατ. δραχμών.

Έναν χρηματιστή

Το 60% των επενδυτών στη Σοφοκλέους προτιμά να έχει έναν χρηματιστή για να του
κάνει τις συναλλαγές, ενώ περισσότερους από τρεις χρηματιστές έχει το 5% των
επενδυτών. Το υπόλοιπο 35% έχει δύο ή τρεις χρηματιστές. Περισσότερο από το
80% της κεφαλαιοποίησης του ΧΑΑ ανήκει σε Έλληνες επενδυτές. Από το υπόλοιπο
20%, το 10% ανήκει σε χαρτοφυλάκια από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το υπόλοιπο 10%
από άλλες χώρες.