[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Κάθε φορά που έχουμε ένα μείζονος σημασίας διεθνές γεγονός ή κρίση επανέρχεται
το ερώτημα ή μάλλον ο αφορισμός: ενισχύεται ο ρόλος και η θέση της Τουρκίας.
Είναι το μόνιμο ερώτημα/αφορισμός που τίθεται σε κάθε συζήτηση, συνέντευξη,
ανάλυση για την τρέχουσα κρίση. Και βεβαίως σχεδόν πάντοτε υπονοείται ότι η
Τουρκία ενισχύεται σε σχέση και σύγκριση με την Ελλάδα. Πρόκειται για ένα
επιεικώς αναχρονιστικό ερώτημα που αντανακλά διανοητικές αγκυλώσεις του
παρελθόντος και συγκρουσιακές αντιλήψεις μιας άλλης εποχής. Αντανακλά μια
νοοτροπία σύμφωνα με την οποία η σχέση Ελλάδας – Τουρκίας είναι πάντοτε
«μηδενικού αθροίσματος» ­ ό,τι κερδίζει η μια χώρα συνιστά εξ ορισμού απώλεια
για την άλλη. Πρόκειται σαφώς για αντιλήψεις μιας άλλης εποχής. Τα πράγματα
έχουν αλλάξει. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι κάθε διεθνής κρίση επηρεάζει τη θέση
και τον ρόλο κάθε χώρας στο διεθνές πλαίσιο, θετικά ή αρνητικά. Η γεωγραφική
θέση μιας χώρας (π.χ. Τουρκίας) μπορεί να συνιστά σημαντικό παράγοντα στην
«εξίσωση των σχέσεων», ιδιαίτερα με τις ΗΠΑ στην τρέχουσα κρίση. Αλλά άλλοι
παράγοντες μπορούν να παίξουν πολύ σημαντικότερο ρόλο. Η πολιτική που
προβάλλει π.χ. μια χώρα ή οι γενικότερες σχέσεις της αποτελούν συντελεστές που
δεν μπορεί να αγνοούνται.

Στην περίπτωση της Ελλάδας, π.χ., η θεσμική θέση της χώρας στην Ευρωπαϊκή
Ένωση και άλλους οργανισμούς (ΝΑΤΟ κ.λπ.), οι καλές σχέσεις της με τις
αραβικές χώρες ­ μια ομάδα χωρών με κρίσιμη σημασία στην τρέχουσα κρίση ­ αλλά
και τις χώρες της άμεσης περιφέρειας (Βαλκάνια) και τη Ρωσία αποτελούν
παράγοντες που προσδιορίζουν τη δυναμική και τις ευκαιρίες της χώρας στην
τρέχουσα κρίση. Είναι χαρακτηριστικό από την άποψη αυτή ότι η Ουάσιγκτον
ζήτησε από την Ελλάδα «να παρέμβει» στις αραβικές χώρες για την ενίσχυση του
συνασπισμού ενάντια στην τρομοκρατία. Και είναι επίσης σημαντικό ότι Ελλάδα,
Τουρκία και Βουλγαρία αποφάσισαν να συνεργασθούν για την αντιμετώπιση της
τρομοκρατίας. Επομένως καλό είναι να βλέπουμε την κρίση ως ευκαιρία
συνεργασίας και όχι ως αφορμή σκοραρίσματος ανταγωνιστικών πόντων…

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος
του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών (ΕΚΕΜ).