Πιέσεις στον πληθωρισμό λόγω δανείων

Αγκάθι» για τον πληθωρισμό αποτελεί η μεγάλη άνοδος της πιστωτικής επέκτασης
στην οικονομία, η οποία, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Τραπέζης της
Ελλάδος, αυξάνεται με ετήσιο ρυθμό 19,7% και προκαλεί ανοδικές πιέσεις στις
τιμές των προϊόντων και των υπηρεσιών στην αγορά.

Πρόκειται για το συνολικό ύψος των δανείων που διατέθηκαν από τις εμπορικές
τράπεζες σε όλους τους τομείς της οικονομίας, απο την αρχή του έτους μέχρι και
τον Ιούλιο. Τα δάνεια αυτά ανήλθαν στα 4,3 τρισ. δρχ. Ωστόσο, οι πιέσεις
αυτές, προς το παρόν τουλάχιστον, αντισταθμίζονται από την πτωτική πορεία που
ακολουθούν οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου από την ημέρα της τρομοκρατικής
επίθεσης στις ΗΠΑ. Οι τιμές αυτές, που έχουν σταθεροποιηθεί στα επίπεδα των 22
δολαρίων το βαρέλι, από 30 δολάρια πριν από μερικούς μήνες, και οδηγούν σε
μείωση των λιανικών τιμών των καυσίμων και στην εγχώρια αγορά, είναι η αιτία
για την αναμενόμενη πτώση του πληθωρισμού τον Σεπτέμβριο στο 3,7%, από 3,8%
τον Αύγουστο.

Πτώση τον Οκτώβριο

Αν οι τιμές του πετρελαίου στη διεθνή αγορά παραμείνουν στα σημερνά επίπεδα,
θα επιταχυνθεί η πτώση του πληθωρισμού τους επόμενους μήνες, προβλέπουν
παράγοντες της Τραπέζης της Ελλάδος, που εκτιμούν παράλληλα ότι η πτώση αυτή
θα ήταν μεγαλύτερη αν δεν υπήρχαν οι πιέσεις που προκαλεί η έξαρση του
δανεισμού στην Ελλάδα.

Έτσι, με τα δεδομένα αυτά, στην Τράπεζα της Ελλάδος δεν αποκλείουν ο
πληθωρισμός (αρχή – τέλος έτους) τον Δεκέμβριο να περιορισθεί στα επίπεδα του
3,1% και σε μέσα επίπεδα να κλείσει γύρω στο 3,5%.

Η πτώση του πληθωρισμού εκτιμάται ότι θα επιταχυνθεί τον Οκτώβριο. Για τον
μήνα αυτό αναμένεται μεγάλη υποχώρηση του Γενικού Δείκτη Τιμών καταναλωτή
(αρχή – τέλος δωδεκαμήνου) σε επίπεδα χαμηλότερα από το 3,5%, έναντι 3,7% που
εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί τον Σεπτέμβριο.

«Δώρο» από τις τιμές των καυσίμων

Εκτιμήσεις για τις θετικές επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία από την πτώση
των διεθνών τιμών του πετρελαίου κάνει και το εβδομαδιαίο δελτίο οικονομικών
εξελίξεων της Alpha Bank. Στο δελτίο εκτιμάται ότι οι βασικές οικονομικές
μεταβλητές, όπως διαμορφώνονται μετά την κρίση, μεταξύ των οποίων και η τιμή
του πετρελαίου, συνεπάγονται μείωση των πληθωριστικών πιέσεων στην Ελλάδα.

Στο δελτίο σημειώνεται ότι τις τελευταίες ημέρες σημειώθηκε μείωση των
εγχώριων λιανικών τιμών της βενζίνης κατά 20 δραχμές το λίτρο, λόγω των
χαμηλότερων διεθνών τιμών του πετρελαίου. Επίσης, αναφέρεται ότι θετικά, ως
προς τον περιορισμό των πληθωριστικών πιέσεων, έχει λειτουργήσει και η μικρή
ανάκαμψη της ισοτιμίας του ευρώ ως προς το δολάριο.

Ιλιγγιώδης αύξηση

Από την άλλη πλευρά, οι πληθωριστικές πιέσεις στην οικονομία συντηρούνται λόγω
της μεγάλης αύξησης των καταναλωτικών, στεγαστικών και άλλων κατηγοριών
δανείων που χορηγούνται από τις τράπεζες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, που δόθηκαν χθες στη
δημοσιότητα, το δωδεκάμηνο Ιούλιος 2000 – Ιούνιος 2001, τα χρέη των ελληνικών
νοικοκυριών από στεγαστικά δάνεια αυξάνονταν με ιλιγγιώδεις ρυθμούς, κατά
41,7% σε σχέση με το αντίστοιχο περυσινό δωδεκάμηνο. Στο ίδιο διάστημα, τα
χρέη των νοικοκυριών από καταναλωτικά δάνεια και από αγορές με πιστωτικές
κάρτες αυξάνονταν κατά 50,4%.

Σε έξαρση ο δανεισμός

Ειδικότερα, τον Ιούλιο του 2001, τα υπόλοιπα χρεών στις τράπεζες από τη
χορήγηση στεγαστικών δανείων ανέρχονταν σε 3,6 τρισ. δρχ. έναντι 2,5 τρισ.
δρχ. τον Ιούλιο του 2000. Σημειώνεται ότι ο ρυθμός αύξησης των χρεών από
στεγαστικά δάνεια παρουσιάζει συνεχή αύξηση τους τελευταίους μήνες. Έτσι, ενώ
τα χρέη αυτά τον Ιανουάριο παρουσίαζαν ετήσιο ρυθμό αύξησης 32,9%, τον Μάρτιο
αυξάνονταν με ετήσιο ρυθμό 37,2%, τον Ιούνιο με 40,6% και τον Ιούλιο με 41,7%.

Ανάλογους ρυθμούς αύξησης παρουσιάζουν και τα χρέη που αφορούν στην
καταναλωτική πίστη. Τον Ιούλιο, το σύνολο των χρεών από καταναλωτικά δάνεια
και πιστωτικές κάρτες ανερχόταν στα 2,3 τρισ. δρχ. έναντι 1,5 τρισ. δρχ. τον
Ιούλιο του 2000. Σημειώνεται ότι ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των χρεών απο
καταναλωτικά δάνεια από αγορές με πιστωτικές κάρτες τον Ιούλιο του 2000
κυμαινόταν στα επίπεδα του 24%, τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους έτρεχαν με ρυθμό
42% και τον Ιούλιο του 2001 ο ρυθμός αυξησής τους εκτοξεύθηκε στο 50,4%.

Υπόλοιπα 1,022 τρισ.

Ενδεικτικά είναι και τα αναλυτικότερα στοιχεία για τη συμμετοχή των διαφόρων
κατηγοριών καταναλωτικών δανείων στο σύνολο των χρεών των νοικοκυριών από την
καταναλωτική πίστη. Έτσι, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, τον
Ιούλιο, τα υπόλοιπα των χρεών των νοικοκυριών από αγορές με πιστωτικές κάρτες
ανέρχονταν σε 1,022 τρισ. δρχ. Τα χρέη αυτά, στο δωδεκάμηνο Ιούλιος 2000 –
2001, παρουσίασαν αύξηση κατά 60,4%. Το ύψος των χρεών από καταναλωτικά δάνεια
των 8 εκατ. δραχμών με δικαιολογητικά ανήλθε στα 579 δισ. δρχ. και παρουσίασαν
ετήσια αύξηση 56%. Τα χρέη των νοικοκυριών από τη λήψη στεγαστικών δανείων στο
δωδεκάμηνο αυξήθηκαν κατά 34,3% και ανήλθαν στα 681 δισ. δρχ.

Ο κίνδυνος του υπερδανεισμού

Η μεγάλη αύξηση των χρεών των νοικοκυριών από καταναλωτικά και στεγαστικά
δάνεια τα τελευταία χρόνια οφείλεται στη σημαντική πτώση των επιτοκίων, που
συντελέσθηκε στο διάστημα αυτό λόγω της ένταξης της χώρας στην ΟΝΕ. Στην
Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμούν ότι οι υψηλοί ρυθμοί δανεισμού θα συνεχισθούν και
στα επόμενα χρόνια, γεγονός που σημαίνει οτι ο υψηλός δανεισμός θα εξακολουθεί
να αποτελεί απειλή για τον πληθωρισμό στην Ελλάδα. Ωστόσο, στην Τράπεζα της
Ελλάδος δεν φοβούνται μόνο για τις επιπτώσεις που προκαλεί στο επίπεδο των
τιμών ο υψηλός δανεισμός, αλλά και για τον κίνδυνο υπερδανεισμού των
νοικοκυριών. Στην περίπτωση αυτή, οι κίνδυνοι αφορούν όχι μόνο στο βιοτικό
επίπεδο των υπερδανεισμένων νοικοκυριών, αλλά και στο τραπεζικό σύστημα.
Πάντως, η εκτίμηση της Τραπέζης της Ελλάδος είναι ότι αυτή τη στιγμή, εκτός
από μεμονωμένα φαινόμενα, δεν υπάρχει υπερδανεισμός στην ελληνική οικονομία. Η
εκτίμηση αυτή στηρίζεται στο γεγονός ότι το επίπεδο του δανεισμού στην Ελλάδα
βρίσκεται ακόμη σε χαμηλότερα επίπεδα από αυτά των άλλων ευρωπαϊκών χωρών.