Η μεγάλη ανατριχίλα στην καρδιά της Νέας Υόρκης

Η Ελισάβετ είναι ένα Ελληνόπουλο της Νέας Υόρκης. Είναι μόλις πεντέμισι
χρόνων, αλλά ξέρει ήδη να διαβάζει. Έτσι, προχθές, εκφώνησε αυτή τον επικήδειο
στην κηδεία του πατέρα της που έχασε τη ζωή του στους Δίδυμους Πύργους την 11η
Σεπτεμβρίου.

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ, ΗΠΑ

Ήταν μια παράδοξη κηδεία ­ χωρίς σορό, χωρίς φέρετρο, μονάχα ένα άσπρο
λουλούδι ­ όπως είναι όλες τούτες τις ημέρες στην πόλη που ήταν το κέντρο του
κόσμου. Ο Αρχιεπίσκοπος Δημήτριος έχει αφήσει κατά μέρος τους χαμηλούς τόνους
και πηγαίνει σε όλες τις κηδείες των ορθοδόξων. Το κείμενο, όμως, της μικρής
Ελισάβετ το κράτησε και το επανέλαβε ο ίδιος στον Γιώργο Παπανδρέου, στη
διάρκεια της χθεσινής τους συνάντησης.

Του είπε κι άλλα ­ για το πληγωμένο και φοβισμένο ποίμνιό του, τους ομογενείς,
που όπως όλοι οι κάτοικοι της Νέας Υόρκης, δεν μπορεί να πάψει να θρηνεί. Και
να αναρωτιέται τι άλλο του μέλλεται. Όπως η γυναίκα του Προκόπη, Ζωή. 35 ετών
ήταν ο άντρας της και ψυχή κάθε αθλητικής δραστηριότητας των παιδιών της
Ομογένειας. Ορφάνεψαν κι αυτά μαζί με τα τρία δικά του παιδιά. Ή, όπως εκείνη
η Ελληνίδα μάνα που έχασε τον γιο της, 24 ετών παλικάρι, κι αρνείται να του
κάνει κηδεία, θα γυρίσει, λέει, το παιδί μου…

Τα παράπονα της Ομογένειας

Η θλίψη. Μητέρα παρηγορεί τα παιδιά της που έχασαν τον πατέρα τους στις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου

Ο κ. Παπανδρέου άκουσε όλα τα δράματα που ακολούθησαν την τρομοκρατική επίθεση
και είδε τα λιγοστά πράγματα που σώθηκαν από την εκκλησία του Αγίου Νικολάου ­
μια εικόνα χωρίς κορνίζα, ένα καμένο βιβλίο, ένα κερί. Κι όταν του είπαν για
τα παράπονα της Ομογένειας, που ακούει πως κάποιοι στην Ελλάδα υποστηρίζουν
ότι ήταν… οργή Θεού το χτύπημα των τρομοκρατών, ήταν σαφής: «Δεν εκφράζουν
το κοινό αίσθημα», είπε ­ χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν πρέπει να ψάχνουμε τα
αίτια και τις ρίζες της τρομοκρατίας, όπως κάνει και η αμερικανική πολιτική
ηγεσία στην Ουάσιγκτον. Κι ο υπουργός Εξωτερικών, όπως τόσοι και τόσοι πολίτες
της Νέας Υόρκης, είχε καρφιτσωμένο στο πέτο το σήμα του πένθους ­ μια καρφίτσα
που γράφει «Αγαπώ τη Νέα Υόρκη», μαζί με μια τρίχρωμη κορδέλα. Έπειτα, όμως, ο
κ. Παπανδρέου και η ελληνική αντιπροσωπεία μπόρεσαν να συνειδητοποιήσουν
απολύτως το τραύμα που έπληξε το πάλαι ποτέ Μεγάλο Μήλο, να καταλάβουν πώς
μετετράπη σε Μεγάλη Ανατριχίλα. Με ειδική άδεια επισκέφθηκαν το Ground Zero ­
το σημείο όπου κάποτε, στη ζωή «πριν», ήταν οι Δίδυμοι Πύργοι.

Η φρίκη ξεκινά νωρίς, κάπου 12 τετράγωνα πριν. Μια περιοχή βομβαρδισμένη,
έρημη από ανθρώπους και αυτοκίνητα. Κάποιος λέει πως χθες βρήκαν άλλα 35
πτώματα ­ και μια γάτα που ζούσε ακόμη. Ο λαιμός αρχίζει να τσούζει κιόλας ­
αλλά όλοι κάνουν πως δεν αισθάνονται τίποτε. Τα δύο βαν με τους Έλληνες
σταματούν σε αρκετή απόσταση ­ από δω και πέρα περπατούν. Όλοι με κράνη και
μάσκες υποχρεωτικά ­ μονάχα στον Αρχιεπίσκοπο Δημήτριο δεν μπόρεσαν να
επιβληθούν οι Αμερικανοί πυροσβέστες που «ξεναγούν» το αλλόκοτο πλήθος. Αυτοί
είναι οι ήρωες της πόλης ­ σε ορισμένα σπίτια κρέμονται πανό που γράφουν «Σας
ευχαριστούμε πυροσβέστες, το κουράγιο σας μας εμπνέει».

Η ομάδα περπατά σε ένα φρικώδες είδος λάσπης, κάτι σαν αραιωμένο τσιμέντο ­
κολλάει στα πάντα και μυρίζει. Οι εργαζόμενοι δεν σταματούν ό,τι κάνουν, οι
αστυνομικοί ρωτούν απλώς «από πού είστε», ένας από αυτούς είναι Έλληνας.
Έλληνας είναι κι αυτός που επιβλέπει τη μεταφορά των μπάζων. «Εδώ δεξιά μας»,
λέει ένας πυροσβέστης – ξεναγός, «είναι το πρώτο νεκροτομείο. Εδώ γίνεται η
πρώτη αναγνώριση».

Κι έπειτα «το» αντικρίζουν. Ποιο; Έχει όνομα η φρίκη; Το ονομάζουν κι αυτοί
Ground Zero ­ Σημείο Μηδέν. Όπως όλοι. Μια γιγαντιαία τρύπα στην καρδιά τής
Νέας Υόρκης, στην καρδιά του πλανήτη, από όπου ακόμη βγαίνει καπνός. Και γύρω,
ένα καμένο υπόλειμμα έξι ορόφων κι άλλα κτίρια, οκτώ συνολικά, που έχουν
καταστραφεί και είναι σαν να θρηνούν για τους γείτονές τους που χάθηκαν μέσα
σε λίγα λεπτά. Το FBI απαγορεύει κάμερες και φωτογραφικές μηχανές και ο
στρατός φρουρεί τα πάντα ­ είναι σαν να προσπαθούν να εμποδίσουν τη φρίκη να
εξαπλωθεί. Λες κι είναι μεταδοτική ασθένεια.

Στο βάθος, πέρα από τα ατελείωτα συντρίμμια, έχει στηθεί μια κατασκευή που
μοιάζει με εστιατόριο ­ μια εικόνα σουρεαλιστική, αλλά τώρα είναι η
πραγματικότητα. Εκεί πηγαίνουν, όταν έρθει η σειρά τους, οι συγγενείς και
φίλοι των θυμάτων που θέλουν να αποτίσουν φόρο τιμής. Παρακαλούν τους εργάτες
να ακουμπήσουν λίγα λουλούδια και να πάρουν μαζί τους ένα δοχείο με πέτρες και
συντρίμμια. Αφού δεν έχουν το σώμα του δικού τους ανθρώπου, έστω να θάψουν
«κάτι» ­ χαλάσματα.

Δεν μπορούν να κοιμηθούν

Νέα Υόρκη, ΗΠΑ. Τα συνεργεία δουλεύουν ασταμάτητα στα ερείπια των Δίδυμων Πύργων

Ο πυροσβέστης Τέρενς Ουίλιαμς ­ όπως κι ο Μάνος Βελιβασάκης, ο εργολάβος, και
οι αστυνομικοί και όλοι ­ μιλάει για «τα πτώματα» χωρίς φανερή συγκίνηση.
Εκθέτει απλώς τα γεγονότα. Τα φαινόμενα απατούν. Όπως λέει ο κ. Ουίλιαμς,
τρεις εβδομάδες και πλέον τώρα δεν μπορεί να κοιμηθεί τα βράδια. Δεν μπορεί
και να σταματήσει να κλαίει ­ για τους 12 φίλους που έχασε και «για τη ζωή μας
έπειτα από αυτό». Ο ίδιος γλίτωσε γιατί βγήκε από το κτίριο ­ «να αυτό», λέει
και δείχνει κάτι μπάζα ­ κι άρχισε να τρέχει. «Ήθελα να ξεφύγω από τον θόρυβο
κι από τα πτώματα που έπεφταν πάνω μας σαν βροχή». Χώθηκε σε ένα γκαράζ ­ κι
έζησε. «Το μόνο που με παρηγορεί είναι ότι δεν είμαι μόνος μου όταν κλαίω ­
ολόκληρη η πόλη κλαίει»…

Φεύγοντας ­ κι αφού τα αυτοκίνητα έχουν απολυμανθεί με ειδικά υγρά ­ κοιτάμε
τις σημαίες στα σπίτια, έχουν παραγγελθεί στην Κίνα και υπάρχουν σε όλες τις
διαστάσεις. Ένας νεαρός φοράει μπλουζάκι που γράφει «Ι survived» (Επιβίωσα).
Το πιτσιρίκι στο καρότσι θέλει κράνος πυροσβέστη. Διάσημος παρουσιαστής στο
κανάλι Fox βάλλει κατά των φοιτητών και καθηγητών που δεν θέλουν πόλεμο. Κι ο
Αιγύπτιος φούρναρης κοιτάζει τη σπασμένη βιτρίνα του ­ είναι η δωδέκατη φορά
που τη σπάνε, «Πήγαινε σπίτι σου» τού γράφουν, το σπίτι του είναι όμως εδώ,
είναι Αμερικανός πολίτης…

Η Νέα Υόρκη, όμως, δεν είναι η ίδια.

Ο Γ. Παπανδρέου στο PBS

«Είναι εύκολο να ερμηνεύει κανείς τις δημοσκοπήσεις, αλλά το ελληνικό αίσθημα
και η ελληνική κοινή γνώμη είναι υπέρ της καταπολέμησης της τρομοκρατίας με
έξυπνο τρόπο και αυτό νομίζω ότι πράττει και η διεθνής κοινότητα και οι ΗΠΑ».
Την απάντηση αυτή έδωσε, μεταξύ άλλων, ο κ. Γ. Παπανδρέου σε συνέντευξη που
έδωσε στο αμερικανικό κανάλι PBS.

Ο υπουργός Εξωτερικών είπε ότι είναι λογικό να απαντάει αρνητικά ο ελληνικός
λαός όταν ερωτάται αν θέλει πόλεμο ­ «οπωσδήποτε θα απαντήσει αρνητικά», είπε.
Και πρόσθεσε ότι ο ελληνικός λαός είναι δεσμευμένος στην εξάλειψη της
τρομοκρατίας. «Το πρόβλημα είναι όλων μας, δεν είναι μόνο αμερικανικό», είπε
για την τρομοκρατία και τη συμμετοχή της Ελλάδας στην αντιμετώπισή της.
Ανέφερε μάλιστα ότι και ο αμερικανικός λαός αυτό που ζητάει είναι μια έξυπνη,
προσεκτική εκστρατεία και όχι ένα χτύπημα ως αντίδραση, ώστε, όπως είπε, να
είναι αποτελεσματική. Σε σχετική ερώτηση ο κ. Γ. Παπανδρέου διέψευσε ότι η
Ελλάδα δεν έχει συμφωνήσει για πάγωμα των περιουσιακών στοιχείων τρομοκρατικών οργανώσεων.