Από δύο αιρέσεις του Ισλάμ προέρχονται οι φανατικοί

Οι τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου εμπλούτισαν το λεξιλόγιό
μας με νέους όρους. Έφεραν στην επιφάνεια, για παράδειγμα, τον όρο
«ουαχαμπισμός». Έδειξαν επίσης ότι το Ισλάμ δεν είναι μονολιθικό ­ κι ας μην
τα καταλαβαίνει όλα αυτά πολύ καλά ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι.

Από τους 19 αεροπειρατές που ενεπλάκησαν στις επιθέσεις, οι 13 ήταν πολίτες
της Σαουδικής Αραβίας. Τα ονόματά τους είναι αναγνωρίσιμα. Οι τρεις αλ –
Γκάμντι κατάγονται από την επαρχία Χιζάζ, όπου βρίσκεται η Μέκκα και η Μεδίνα.
Ο Μοχάμεντ Άτα γεννήθηκε στην Αίγυπτο, αλλά ταξίδευε με σαουδαραβικό
διαβατήριο. Ανεξαρτήτως τού αν ο Οσάμα Μπιν Λάντεν έδωσε την εντολή των
επιθέσεων, είναι σαφές ότι τα κυριότερα στελέχη της οργάνωσής του βρίσκονται
στην Αίγυπτο ή στη Σαουδική Αραβία, τους δύο κυριότερους συμμάχους των
Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή. Στη Σαουδική Αραβία, γράφει ο Ταρίκ Αλί στο
περιοδικό «Νιου Στέιτσμαν», η υποστήριξη προς τον Μπιν Λάντεν είναι ισχυρή.
Λίγα πράγματα είναι όμως γνωστά γι’ αυτή τη χώρα. Κι ακόμη λιγότερα για το
θρήσκευμά της, που δεν είναι μια συνήθης εκδοχή του σουνιτικού ή του σιιτικού
Ισλάμ, αλλά μια ακραία για τον πουριτανισμό της αίρεση που λέγεται
ουαχαμπισμός (ή βαχαβισμός). Αυτή είναι η θρησκεία της σαουδαραβικής βασιλικής
οικογένειας, της κρατικής γραφειοκρατίας, του στρατού, της αεροπορίας και του
Μπιν Λάντεν, του πιο γνωστού Σαουδάραβα πολίτη στον κόσμο.

Το κίνημα του Ντεομπάντ

Ο φανατισμός. Ισλαμιστές διαδηλώνουν εναντίον των ΗΠΑ

Οι Ταλιμπάν αντίθετα, δεν είναι ουαχαμπίτες. Ανήκουν στο λεγόμενο κίνημα του
Ντεομπάντ, από την ομώνυμη πόλη των ινδικών Ιμαλαΐων όπου ιδρύθηκε τη δεκαετία
του 1860. Ο σεΐχης Μουχάμαντ Ιμπν Αμπντ αλ – Ουαχάμπ ήταν ένας αγρότης που
έζησε τον 18ο αιώνα. Έχοντας βαρεθεί να φροντίζει τους φοίνικες και να βόσκει
τα πρόβατα, άρχισε το κήρυγμα. Η βασική του ιδέα ήταν πως η χώρα έπρεπε να
επιστρέψει στις «αγνές» πεποιθήσεις του 7ου αιώνα. Ήταν αντίθετος με τη
λατρεία των αγίων και των τάφων, απαγόρευε την κοπή της γενειάδας, τον καπνό
και τη μουσική και υποστήριζε την αυστηρή τιμωρία των παραβατών. Οι μοιχοί
έπρεπε να λιθοβολούνται μέχρι θανάτου, οι κλέφτες να ακρωτηριάζονται, οι
εγκληματίες να εκτελούνται δημοσίως.

Οι θρησκευτικοί ηγέτες της περιοχής αντιτάχθηκαν στη διδασκαλία του αλ –
Ουαχάμπ και του ζήτησαν να φύγει. Το 1744, ο αλ – Ουαχάμπ κατέφυγε στην αλ –
Ντιρίγια και κέρδισε τη συμπάθεια του ηγέτη της, του Μουχάμαντ Ιμπν Σαούντ. Ο
Σαούντ και οι διάδοχοί του χρησιμοποίησαν τη διδασκαλία του αλ – Ουαχάμπ για
να εμφυτεύσουν έναν πρωτόγονο εθνικισμό στα στρατεύματα που μάχονταν την
Οθωμανική Αυτοκρατορία. Δύο αιώνες αργότερα, έθεσαν τα θεμέλια του κράτους που
λέγεται σήμερα Σαουδική Αραβία.

Η μεταμόρφωση

Η ανακάλυψη μαύρου χρυσού μεταμόρφωσε την περιοχή. Φοβούμενες τον ανταγωνισμό
των Βρετανών, οι Ηνωμένες Πολιτείες συγχώνευσαν τις πετροχημικές εταιρείες
Esso, Texaco και Mobil και δημιούργησαν την Aramco.

Κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η αμερικανική βάση του Ντάχραν κρίθηκε
αποφασιστικής σημασίας για την υπεράσπιση των Ηνωμένων Πολιτειών και ο
Σαουδάραβας μονάρχης αμείφθηκε με εκατομμύρια δολάρια.

Το καθεστώς ήταν δεσποτικό, αλλά οι ΗΠΑ «έκλειναν τα μάτια» καθώς θεωρούσαν τη
χώρα προμαχώνα στον κομμουνισμό και τον εθνικισμό. Στη διάρκεια του πολέμου
μεταξύ του Αφγανιστάν και της Σοβιετικής Ένωσης, η πακιστανική στρατιωτική
αντικατασκοπία ζήτησε έναν Σαουδάραβα πρίγκιπα για να ηγηθεί του ιερού
πολέμου. Η Σαουδική Αραβία έστειλε τον Μπιν Λάντεν, ο οποίος έφτασε στο
Πακιστάν την ώρα που ο Ζμπίγκνιου Μπρεζίνσκι, ο σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας
του Κάρτερ, κραύγαζε φορώντας ένα τουρμπάνι στο κεφάλι: «Ο Αλλάχ είναι μαζί
σας».

Ο Μπιν Λάντεν και η συμμορία του είναι απλώς τα πλοκάμια, καταλήγει ο Ταρίκ
Αλί. Το κεφάλι βρίσκεται στη Σαουδική Αραβία, φυλάει τις πετρελαιοπηγές,
συγκεντρώνει νέα όπλα και προστατεύεται από τους Αμερικανούς στρατιώτες στην
αεροπορική βάση του Ντάχραν.