Η φαντασία… πάνω στα θρανία

… «- Λυπάμαι που στο λέω, αλλά δεν έχω Στ…(όνομα καθηγήτριας) φέτος.
Χα, χα! Αλλά, και να την είχα, αφού κάθομαι και γράφω στο θρανίο, σημαίνει ότι
βαριέμαι. – Ξέρεις κανέναν που να έχει Στ… και να μη βαριέται;»

Ο ακήρυχτος πόλεμος στα σχολικά θρανία μαίνεται… Είτε ως επιθυμία να αφήσουν
το προσωπικό τους στίγμα, είτε ως ανάγκη επικοινωνίας και εκδήλωσης θαυμασμού
ή και αντίθεσης σε πρόσωπα και πράγματα, οι μαθητές εξακολουθούν να
«διακοσμούν» τα θρανία με τις αλήθειες τους.

Στα θρανία δηλώνουν την ταυτότητά τους, ερωτεύονται, θαυμάζουν πρόσωπα και
ομάδες, γράφουν σκονάκια και στίχους τραγουδιών, θυμώνουν και βρίζουν, αλλά
δεν ξεχνούν τις σημαντικές ημερομηνίες της ζωής τους. Όπως προκύπτει από
έρευνα που δημοσιεύεται στο τεύχος 119 του περιοδικού «Σύγχρονη Εκπαίδευση»,
υλικό της οποίας αποτέλεσαν 2071 μηνύματα στα θρανία εννέα Λυκείων, οι μαθητές
επιστρατεύουν τη φαντασία και τη δημιουργικότητά τους, αγαπούν και μισούν,
χωρίς να ντρέπονται.

Στην έρευνα των Αργύρη Κυρίδη, λέκτορα της Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης στο
ΑΠΘ, Κων/νου Ντίνα, δρ Γλωσσολογίας στο ΑΠΘ, Βούλας Γκόλια – Αλντίνη και
Νεκταρίας Δασκαλάκη, μεταπτυχιακών φοιτητριών, τις προτιμήσεις των γραφόντων
συγκεντρώνουν τα στιχάκια, έτοιμα ή αυτοσχέδια, με ποσοστό 24,8%, αμέσως
επόμενα είναι τα ονόματα μαθητών, αθλητών, τραγουδιστών με 21,1%, η
επικοινωνία, ερωτική ή γενική, με 10,6% και ακολουθούν τα ονόματα κυρίως
ερωτικών σχέσεων με 9,2%. Με μικρότερα ποσοστά ακολουθούν οι βρισιές, τα
συνθήματα, τα διαφημιστικά σλόγκαν και η πολιτική.

Ελληνο-αγγλικά

Φαίνεται πως οι μαθητές προτιμούν τα ελληνικά και όχι τα ξενόγλωσσα τραγούδια
(ποσοστό 61% έναντι 39%) και μάλιστα αυτά με περιεχόμενο ερωτικό. Ιδιαίτερο
ενδιαφέρον παρουσιάζουν όμως τα στιχάκια ή ολόκληρα ποιήματα που επινόησαν οι
ίδιοι οι μαθητές. Και εδώ κυριαρχούν τα ελληνικά, δεν λείπουν όμως και οι
περιπτώσεις που ο γράφων προτιμά κείμενο μεικτό, ελληνο-αγγλικό. («Ι had no
βάσανα before να σε γνωρίσω but now δεν μπορώ for you να μη δακρύσω»). Οι
μαθητές αντιμετωπίζουν τον έρωτα θετικά, ενώ τις περισσότερες φορές
αναφέρονται με ιδιαίτερη στοργή στο πρόσωπο που αγαπούν, ενώ άλλες φορές απλά
υμνούν τον έρωτα. («Ζωγράφισα την καρδιά μου γαλάζια· ξέρεις γιατί; Για να
πετάς στα σύννεφα όταν η γη σε βαραίνει»). Αξίζει να σημειωθεί ότι ελάχιστες
φορές στα κείμενα αυτά ο έρωτας έχει σεξουαλικό ή χυδαίο περιεχόμενο.

Φιλοσοφούν…

Οι μαθητές στα θρανία δηλώνουν την ταυτότητά τους, ερωτεύονται, θαυμάζουν πρόσωπα και ομάδες, γράφουν σκονάκια και στίχους τραγουδιών, θυμώνουν και βρίζουν…

Μια μεγάλη κατηγορία μηνυμάτων είναι αυτά στα οποία οι μαθητές διατυπώνουν
φιλοσοφικές σκέψεις και αποφάνσεις, ή απλώς «εξυπνάδες». Για παράδειγμα: «Τη
φιλία να τη χαράζεις στην πέτρα, μα να φρεσκάρεις το χάραγμά της κάθε τόσο» ή
«Έπαθα τέτοιο σοκ την ημέρα που γεννήθηκα που έκανα έναν χρόνο να μιλήσω».

Στην κατηγορία «επικοινωνία», η οποία συγκέντρωσε συνολικά 219 μηνύματα,
ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ερωτικά μηνύματα. Ξεκινώντας από απλά,
«Σ’ αγαπώ να προσέχεις», οι μαθητές προχωρούν σε μηνύματα με τα οποία
δηλώνεται αθεράπευτη επιθυμία προς κάποιον ή κάποια που προφανώς δεν
ανταποκρίνεται, «Αν κάποια σε πληγώσει, μην κλάψεις και μη στενοχωρηθείς.
Σκέψου πως κάποια άλλη έχει ανάγκη το χαμόγελό σου, εγώ». Πολλές φορές οι
μαθητές ζητούν συγγνώμη. «Λυπάμαι, γιατί δεν σου πρόσφερα την αγάπη μου όταν
τη χρειαζόσουνα. Μα, τότε ήταν πολύ νωρίς και τώρα πολύ αργά».

Ακόμη πιο επικοινωνιακοί και δημιουργικοί εμφανίζονται οι μαθητές στα γενικά
μηνύματα ή σε αυτά που απευθύνονται σε φίλους. Διατυπώνουν απειλές προς τους
αποδέκτες («Να μη ξαναγράψετε στο θρανίο μας, γιατί θα σας βάλω να το
γλείψετε»), αναπτύσσουν διάλογο, θέτουν ερωτήματα («Έχεις σκεφτεί να κουρέψεις
κοντό το μαλλί σου;»), στέλνουν ευχές («Ρουρούκο περαστικά… ») ή δίνουν
χρήσιμες πληροφορίες για το σχολείο, σε ένδειξη «συναδελφικής» αλληλεγγύης
(«Να κάνεις σκονάκι, στο άλλο τμήμα γράψανε»).

Οι βρισιές με 123 αναφορές και ποσοστό 5,9% αποτελούν, σύμφωνα με τους
ερευνητές, «μια κατηγορία που προβληματίζει, αλλά και σοκάρει για την
ευρηματικότητα, την ενημέρωση γύρω από γνώσεις σεξουαλικού περιεχομένου, που
δεν θα περίμενε κανείς ίσως να είναι γνωστές σε αυτήν την ηλικία, αλλά και τα
σεξουαλικά απωθημένα που ίσως κρύβουν». Εκτός από τις απλές βρισιές που
αφορούν τη διανοητική κατάσταση του υβριζομένου («Βλαμμένο, ηλίθιο,
αποβλακωμένο», «Σαν τα παιδιά του Τσερνομπίλ είναι»), υπάρχουν οι χυδαίες,
ελληνικές και ξενόγλωσσες, αλλά και αυτές που θυμίζουν ροζ τηλέφωνα, όπου
περιλαμβάνονται είτε «διαφημίσεις» για τις ερωτικές επιδόσεις των ίδιων των
γραφόντων ή κάποιων άλλων, ή ακόμη και διατύπωση ερωτικών επιθυμιών και
προτιμήσεων («Άντρας ψάχνει την απόλυτη sexy γυνή για να πραγματοποιήσει τις
σεξουαλικές επιθυμίες· κατά προτίμηση κοκκινομάλλες… »).

Η κατηγορία «ονόματα», η οποία συγκέντρωσε 437 μηνύματα (ποσοστό 21,1%),
δείχνει ότι οι μαθητές έχουν την τάση να αφήνουν το στίγμα τους όπου και αν
περάσουν και μάλιστα στα αντικείμενα που θεωρούν ότι τους ανήκουν. Κάποια
ονόματα αναφέρονται χωρίς την προσθήκη άλλων πληροφοριών, είτε το αρχικό του
βαφτιστικού και πλήρες το επώνυμο, είτε πλήρες ονοματεπώνυμο ή μόνο
συντομογραφία. Οι περισσότεροι μαθητές, πάντως, επέλεξαν μόνο το βαφτιστικό
τους, επιλογή που μπορεί να ερμηνευθεί, σύμφωνα με τους ερευνητές, «ότι έτσι
θέλουν να εξασφαλίσουν ένα είδος ανωνυμίας ή πρόκειται για δήλωση οικειότητας
προς το αντικείμενο που φέρει το όνομά τους και αποτελεί, κατά κάποιον τρόπο,
ιδιοκτησία τους».

Δεν έλειψαν και οι αναφορές σε ονόματα με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, όπως πλήρη
ή όχι στοιχεία της ταχυδρομικής διεύθυνσης, ενώ κάποιοι άλλοι έγραψαν δίπλα
στο δικό τους ή σε άλλο όνομα μια χρονολογική ενθύμηση σημαντική γι΄αυτούς
(«Κική, Ο.Κ, 21/2/1999»).